Xứ mình đang trải qua đợt nắng nóng, có ngày có nơi gần chạm ngưỡng 400 C. Ðây đó liên tục có tin về thiếu nước ngọt, hạn mặn xâm nhập… Thời điểm này, lại càng nghĩ nhiều về nước, giá trị của nước ngọt trong đời sống.
Còn nhớ, hồi nhỏ ở quê mình, tôi vẫn cùng đám bạn thường ra đồng mò cua bắt ốc, gặp mưa vẫn ở lại tắm, đùa giỡn trong làn nước đến lạnh run mới kéo nhau về. Nước mưa sạch, lành lạnh thực dễ chịu, khác nước máy, nước ao hồ. Trận mưa lớn ngập nước, cá rô đồng thường kéo nhau trườn qua bờ đìa, mương nước, thành hàng nhìn thấy mê, tha hồ bắt… Rồi lúc chúng tôi học bơi trong đìa, cả nhóm quậy tung tóe cả buổi đến nỗi cá nổi lên, cũng là trong nước; và khá hơn thì ra dòng sông lặn hụp với chiếc can, ai bỏ can tự bơi được, xem như “tốt nghiệp”…
Chúng tôi sống giữa bốn bề là sông nước, nhưng nước uống lại… hiếm bởi ở chợ thị trấn, nhà không có giếng khoan, từ nhỏ tôi đã tập tành gánh nước, có khi đôi thùng oằn xuống sát đất. Đến lớn, bán hàng bông trên sông, nếu ở vùng nước ngọt, nắng nóng cháy, chốc chốc thả chèo nhảy xuống sông cho mát, chèo chút xíu mình đã khô rồi! Sông nước, nhưng khát phải chịu khó, cậy vào thùng nước đá dưới chân, hay ghé vào xóm xin nước. Nhớ vùng miệt thứ ở Kiên Giang, bà con trồng khóm, đất nhiễm phèn, cây nước khi ấy còn hiếm, tìm được chỗ xin nước không dễ, được tắm nước ngọt càng… hạnh phúc. Nước ngọt ở vùng đất khát như vậy thực trân quý biết bao.
Có thời gian, tôi và vài anh em thành lập một đội đi khoan nước ngầm, qua nhiều tỉnh miền Tây, càng thấm thía sâu sắc ý nghĩa và giá trị của nước đối với đời sống. Ở Đầm Dơi (Cà Mau), khu vực Tân Đức, Tân Thuận nuôi tôm nước mặn đắng, xa xa mới có một túp nhà, còn miên man vuông láng. Khi đội khoan “hành quân” tới, khiêng vác giàn khoan lên lắp đặt, nổ máy, từng dòng bùn đục ngầu trào lên từ miệng giếng, và anh em cũng trải nghiệm thế nào là thiếu nước khi có giếng khó khoan, trầy trụa lâu không chạm mạch nước ngầm dùng được, cứ bốc cát lên xem mãi. Rồi khi dòng nước trắng tinh phun trào, nếm ngọt, cả đội hô vang như thắng trận, còn chủ nhà khỏi nói, hối dọn cơm canh thịnh soạn chiêu đãi ăn mừng. Cây nước với bà con vùng mặn thực quý vô chừng. Chúng tôi đi qua bao làng xã, nếm hạnh phúc của bà con nông thôn mình khi có được nước sạch. Từng sống ở những vùng thiếu nước ngọt, nên chúng tôi hình thành một thói quen tự nhiên, mỗi lần đi đâu, kể cả du lịch, trong khoản chi tiêu có hạn, ưu tiên nhất vẫn là nước.
Thực tế ở một số nơi, trong khi không ít người vẫn lãng phí nước sinh hoạt, thì cũng có trường hợp quý từng giọt nước khi chuẩn bị sẵn những dụng cụ hứng nước mưa để dùng dần. Có quán cà phê xây hồ trữ nước mưa để sử dụng cả năm. Nước mưa xứ nhiệt đới nhiều, ở thôn quê, khi hứng nước, người ta còn cẩn thận trải vải mùng trên những lu kiệu để lược bụi…
Mùa này nắng quá, mặt nhựa đường thiếu điều bốc khói, đọc tin nước ngầm tụt sâu thêm, rồi vùng Bến Tre, Tiền Giang, Cà Mau…, hạn mặn xâm nhập, thiếu nước cục bộ, nhiều nơi phải mở vòi công cộng cho bà con mình lấy nước, thiệt không khỏi lo!
Nước trong mùa hạn đã thành nỗi lo chung. Cái tưởng chừng “tự nhiên”, phải có, vô cùng tận, nay cho thấy hữu hạn qua các tín hiệu SOS rõ rệt. Có dịp đi Singapore và qua các tài liệu tham khảo, tôi thật ấn tượng với việc xử lý nước của đảo quốc này. Họ vốn thiếu nước trầm trọng, phải nhập nước thô, nhưng đã ngoạn mục xuất khẩu nước chất lượng, hình thành được công nghệ xử lý sản xuất nước quy mô lớn qua hệ thống hồ chứa, nhà máy hiện đại; cả ứng dụng công nghệ tiên tiến để biến nước biển thành nước ngọt, cũng như xử lý nước thải… Có lẽ nói đến Singapore, bên cạnh cây xanh, công nghiệp sạch, lấn biển bằng cát, phải kể đến kỳ tích về nước…
Từng giọt nước trong suốt xua đi cơn khát, mang đến sức sống cho cây trồng, thực quý biết bao nhiêu trong mùa nắng này!
Công Nguyên
Bình luận