Giúp con giỏi tiếng Việt, quen tiếng Anh

Trong báo cáo tổng kết năm học 2015-2016, Bộ Giáo dục và Đào tạo đề ra mục tiêu “Tổ chức nghiên cứu, xây dựng lộ trình đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai tại Việt Nam”.

Trở thành ngôn ngữ thứ hai còn ở thì tương lai, nhưng tiếng Anh từ một thập niên qua đã trở thành môn học chính ngay từ lớp 1. Và phụ huynh nên làm gì để giúp các bé vừa tiếp cận với ngôn ngữ mới, vừa phải đọc thông viết thạo tiếng Việt.

Ưu tiên tiếng Việt

Muốn giỏi bất cứ ngoại ngữ nào, đầu tiên người ta phải giỏi tiếng mẹ đẻ. Vì vậy đa số các bé được ba mẹ cho học đọc và viết tiếng Việt ngay từ lớp Lá ở trường Mầm Non. Để khi hè chuẩn bị vào lớp 1, các bé bắt đầu làm quen với tiếng Anh. Các bé tiểu học hiện nay thường có ba mẹ thuộc thế hệ 8X, thậm chí 9X đời đầu nên rất có khả năng giúp con học tốt bên cạnh việc tìm cho con một nơi “luyện chữ đẹp và đọc giỏi”.

Chị Trần Thị Thiêm, 35 tuổi (P.2,Q.Tân Bình) cho biết ngay từ lớp Lá, con của chị đã được dạy nhận biết tất cả chữ cái tiếng Việt. Sau đó đến ráp chữ và đọc chữ. Để tiện cho việc rèn đọc, chị rất siêng đến các nhà sách mua những quyển vở tập đọc và về đọc cùng con. Cho đến giữa lớp Lá, bé đã đọc tốt tiếng Việt.

Cùng thế hệ 8X đời giữa, chị Nguyễn Thị Thu, 30 tuổi (P.11, Q.Bình Thạnh) cùng ráp chữ với con và tìm mua những quyển sách thiếu nhi của NXB Kim Đồng với những câu chuyện ngắn để con đọc hiểu. Không chỉ những người mẹ, anh Lê Quốc Phong, 35 tuổi, là nhân viên văn phòng một công ty tại quận 3 kể thêm: “Vợ chồng tôi đều đi làm. Tối đến, chúng tôi thay nhau cùng đọc truyện với con. Những câu chuyện cổ tích rất ngắn và dễ hiểu để cho con quen dần với tiếng Việt. Sau khi đọc rành tiếng Việt, chúng tôi bắt đầu luyện viết chữ cho con”.

Trên những trang quảng cáo giáo dục, không ít phụ huynh tìm những địa chỉ rèn chữ cho trẻ. Rước con từ nhà trẻ về, nhiều phụ huynh cho con ăn vội bữa cơm chiều rồi chở con đến ngay những lớp luyện chữ đẹp để con nắn nót những nét chữ đầu tiên. Chị Phạm Thị Phú, 34 tuổi (P.Hiệp Bình Chánh, Q.Thủ Đức) cho biết: “Tôi buôn bán ở nhà nên chiều tranh thủ dọn hàng và rước con về, cơm nước xong thì dạy con viết chữ. Đầu tiên tôi mua những quyển tập giúp con đồ chữ rồi từ từ dạy con viết những nét chữ trên giấy trắng. Chữ to xuống dần chữ nhỏ chỉ một ô li. Khi con ở giữa lớp Lá là đã viết khá cứng tay rồi”.

Thế hệ phụ huynh trẻ tuổi, năng động, có học vấn đã không khó khăn để đồng hành với con trong những bước đầu tiên làm quen với chữ nghĩa. Chí ít họ cũng biết tìm kiếm nơi nào học tốt để con không bỡ ngỡ và lẻ loi trong năm đầu tiên của tiểu học.

“Kết bạn” với tiếng Anh

Đọc thạo tiếng Việt tức phát âm chuẩn những âm tr,ch,r... như trong trẻo thay vì chong chẻo, ở trên thay cho ở chên, rồi thay cho gồi... Nhờ vậy khi học tiếng Anh trẻ sẽ học dễ dàng hơn như phát âm tên Mary thay cho me ghi, nếu bé phát âm không chuẩn tiếng Việt. Phụ huynh thật sáng suốt khi cho con học tiếng Việt kỹ trước khi cho con học một ngoại ngữ. Nhiều phụ huynh đi thêm bước xa hơn là cùng con học Anh văn khi con mới bắt đầu lớp Anh văn ở trường. Anh Phạm Công Chánh, 34 tuổi (P.9,Q.3) có con gái học trường Kỳ Đồng (Q.3) cho biết: “Cháu sẽ học lớp Anh văn để thi những chứng chỉ Cambridge Young Learners English Tests. Ngoài chương trình học ở trường, tôi đưa con đến lớp luyện thi học các giáo trình như Starters, Movers, Flyers và Family and Friends khi hoàn tất tiểu học cháu sẽ có trong tay 3 chứng chỉ cần thiết để tiếp tục học Anh văn tăng cường ở cấp 2”.

Với suy nghĩ muốn con thông thạo Anh ngữ, chị Tuyết Thanh, 34 tuổi (P.Bến Nghé, Q.1) chia sẻ mỗi tối chị cùng con học những từ tiếng Anh sau khi hoàn tất bài vở tiếng Việt ở trường. Là người mẹ trẻ với trình độ 12/12, chị dễ dàng học cùng con các môn ở tiểu học, trong đó có tiếng Anh: “Tôi bảo con học từ rồi sau đó tôi trả bài. Tôi có mua đĩa về để cháu nghe và luyện giọng sau giờ học ở trường. Khi cháu học hết mỗi bộ như Starters, tôi đến trung tâm Anh ngữ đăng ký cho cháu thi lấy chứng chỉ Cambridge do Sở Giáo dục tổ chức từng khóa”.

Những phụ huynh từng ngồi từng có nhiều năm học tiếng Anh rất dễ dàng học cùng con hay hỗ trợ con những phương tiện cần thiết giúp con học tốt hơn. Ngoài việc mua đĩa, tải chương trình Anh văn thiếu nhi từ mạng internet xuống cho con tập nghe và tập đọc, nhiều phụ huynh còn mua cả sách truyện thiếu nhi được viết bằng tiếng Anh đơn giản để con tập đọc truyện. Anh Phạm Văn Thiện, 35 tuổi (P.Đa Kao, Q.1) kể cứ theo dõi trang web của các nhà xuất bản, hễ thấy truyện thiếu nhi bằng tiếng Anh được phát hành là anh mua ngay. Cũng có lúc anh lựa nhiều quyển sách song ngữ Anh Việt cho con dễ theo dõi. Tuy nhiên, theo anh Thiện, đây có thể là con dao hai lưỡi. Nếu chọn nhầm những quyển được in và dịch cẩu thả, sai chính tả cả tiếng Anh lẫn tiếng Việt thì sẽ làm hư nền tảng giáo dục ngôn ngữ của con, cho nên anh rất thận trọng không chỉ chọn nhà xuất bản mà còn chọn dịch giả và cả tác giả quyển sách.

Không chỉ như anh Thiện, anh Đức Thịnh, 34 tuổi (P.2, Q.5) còn dán trên đồ vật trong nhà tên gọi bằng tiếng Anh như cái bàn được anh dán một mẩu giấy đủ lớn để đọc chữ TABLE, ở chân cái quạt điện có dán chữ FAN... Nói chung, phụ huynh trẻ rất năng động trong việc học Anh ngữ cùng con, như anh chị Nguyễn Công Danh, 34 tuổi (P.11, Q.3) mua ngay những xấp giấy trên đó từ song ngữ Anh Việt kèm hình ảnh.

Với những phụ huynh trẻ thiếu may mắn, lúc nhỏ đã sớm bươn chải thì sao? Chị Lê Thị Ngọc Hoa, 34 tuổi, quê ở Thái Bình, hiện là công nhân tổ hợp sản xuất nước đá tại quận 3 kể: “Hai vợ chồng tôi trước ở quê, do hoàn cảnh gia đình chỉ học đến lớp 3. Tuy nhiên, vào Sài Gòn làm thuê, chúng tôi rất chú ý đến việc học của con. Tôi kể cháu nghe hoàn cảnh của ba mẹ. Để kiểm tra con và cũng để học thêm, tôi bảo con hãy dạy mẹ đọc chữ sau khi rước con đi học từ trường về. Với tiếng Anh cũng vậy. Để giúp con học bài tôi và bố cháu cũng bảo cháu hãy dạy bố mẹ. Thế là cháu cố gắng học ở trường và từ cô giáo dạy luyện thi chứng chỉ để cháu có thể dạy lại cho phụ huynh. Cũng nhờ vậy, chúng tôi cũng biết kha khá từ tiếng Anh!”. Được biết con gái Nguyên Hương của anh chị mới học lớp 2 đã học hết bộ Starters và vừa thi đậu chứng chỉ Cambridge với số điểm cao nhất (15 khiên).

Muốn con học giỏi một ngoại ngữ, điều cần thiết phải vững tiếng Việt. Những phụ huynh trẻ và năng động của thế kỷ 21 đã và đang từng ngày giúp con bằng nhiều cách khác nhau để con đi những bước chân vững chắc vào thế giới tiếng Anh. Ngoại ngữ là một trong những chìa khóa mở vào cánh cửa tri thức và cả vào đời.

NGUYỄN NGỌC HÀ