Hang đá nhỏ nhất thế giới

Trong khi Tây Ban Nha năm 2020 đã phá được kỷ lục hang đá lớn nhất, Lithuania đến nay vẫn giữ được kỷ lục lập từ năm 2017 về hang đá nhỏ nhất thế giới.

Ðược biết đến với tên “Thánh Gia nano”, hang đá Giáng Sinh nhỏ nhất thế giới được tạo ra cách đây 4 năm và có thể nằm lọt thỏm bên trong lỗ xỏ kim. Ðây là món quà Giáng Sinh của chính phủ Lithuania gởi tặng Ðức Giáo Hoàng Phanxicô và để thưởng thức hang đá vô cùng đặc biệt này, ngài cần sử dụng kính hiển vi.

Công trình kéo dài 3 tháng

Phiên bản nano là bản sao của hang đá đặt tại quảng trường Vương Cung Thánh Ðường ở trung tâm thủ đô Vilnius của Lithuania. Ðể tạo ra hang đá siêu nhỏ, chính phủ nước này vào tháng 12.2017 đã tập hợp đội ngũ gồm 30 người, bao gồm các giáo sư và sinh viên của Ðại học Kỹ thuật Vilnius Gediminas (VGTU) và Trung tâm Nghiên cứu Laser của Ðại học Vilnius. Họ mất khoảng 3 tháng để hoàn tất công trình này.

Ðể khắc họa chính xác hình ảnh các bức tượng ở hang đá của quảng trường, nhóm chuyên gia dùng thiết bị laser quét từng bức tượng một, bao gồm 15 bức. Kế đến, mỗi bức tượng được tạo ra bằng kỹ thuật in 3D. Khác với quy trình bình thường, các chuyên gia một lần nữa nhờ đến kỹ thuật laser để tỉ mỉ khắc tượng từ những khối nhựa siêu nhỏ. Ðội ngũ các nhà nghiên cứu cho biết kỹ thuật trên cho phép tái dựng mô hình 3D ở cấp độ nano của hầu như bất kỳ cấu trúc nào với độ phân giải cực cao.

Hang đá siêu nhỏ được làm theo mẫu hang đá ở quảng trường Vương Cung Thánh Đường

Kết quả hoàn toàn như dự kiến. Họ thành công tái tạo hang đá ban đầu ở kích thước nhỏ gấp 10.000 lần. Tượng Chúa Hài Ðồng có kích thước 22,822 micrômét, đường kính khoảng 12,5 micrômét (1 micrômét bằng một phần ngàn milimét). Với kích thước này, tượng Chúa chỉ bằng chưa đến phân nửa tế bào người, với đường kính 50 micrômét. Bên cạnh Chúa Hài đồng, hang đá đầy đủ những nhân vật khác, bao gồm Ðức Mẹ Maria, thánh Giuse; Ba Vua (Melchior, Caspar, Balthazar), ba người chăn cừu, một con lạc đà, một con bò, một con lừa, hai con cừu và máng cỏ. Tất cả các bức tượng được đặt bên trong đĩa đường kính 300 micrômét, tức chưa đến 1/3 milimét.

Với kích thước ấn tượng trên, hang đá có thể được đặt bên trên một chiếc lông mi người, và được chụp ảnh lọt thỏm bên trong lỗ xỏ kim.

Bà Dalia Grybauskaite dùng kính hiển vi để xem hang đá - ảnh: AP

Không thể thấy bằng mắt thường

Tổng cộng các nhà nghiên cứu đã tạo ra 5 phiên bản “Thánh Gia nano”. Một bản gởi tặng Ðức Giáo Hoàng Phanxicô, một bản gởi đến Phủ Tổng thống Lithuania, bản thứ ba tặng Tổng Giáo phận Vilnius... Hai phiên bản còn lại được giới thiệu trước công chúng. Món quà đã được gởi đến Tòa Thánh trước chuyến tông du khu vực Baltic của Ðức Thánh Cha từ ngày 22-25.9.2018. Trong chuyến thăm này, Ðức Thánh Cha lần lượt đến 3 nước, mở đầu là Lithuania, trước khi đến Latvia và điểm dừng cuối cùng là Estonia. Trên mạng xã hội Twitter, Tổng thống lúc đó của Lithuania, bà Dalia Grybauskaite đã cho đăng bức ảnh chụp mình sử dụng kính hiển vi để xem hang đá siêu nhỏ. “Ðiều quan trọng nhất là hang đá hoàn toàn vô hình trước mắt thường”, bà Grybauskaite viết trên Twitter, nhấn mạnh mô hình này là hang đá Giáng Sinh nhỏ nhất thế giới.

Rất nhỏ so với lỗ kim

Ngoài việc thực hiện một món quà độc đáo để bày tỏ lòng kính mến với vị chủ chăn của Giáo hội hoàn vũ, chính phủ Lithuania và VGTU muốn thông qua nỗ lực trên để chứng minh nước này là trung tâm công nghệ vượt bậc. VGTU đăng một đoạn phim mô tả quá trình xây dựng mô hình nano, cùng với câu: “Chào mừng Ðức Giáo Hoàng Phanxicô đên quốc gia Lithuania công nghệ cao”. Và đoạn phim kết thúc bằng câu nói: “Quốc gia chúng tôi nhỏ bé, nhưng như Ðức Thánh Cha đã thấy, kích thước chỉ là ảo giác của con người”.

HỒNG HOANG

Thiệp Giáng Sinh nhỏ nhất thế giới Cùng năm 2017, Phòng thí nghiệm Vật lý Quốc gia (NPL) của Anh ở Teddington đã trình làng tấm thiệp Giáng Sinh nhỏ nhất thế giới. Các nhà nghiên cứu của NPL đã dùng hợp chất silicon nitride phủ bạch kim để tạo nên tấm thiệp hình dáng 3D, kích thước vỏn vẹn 15 x 20 micrômét. Kế đến, họ sử dụng chùm tia ion để khắc họa thiết kế mặt ngoài của thiệp, cũng như thông điệp chúc mừng bên trong. Tấm thiệp nhỏ đến nỗi có thể xếp vừa 200 triệu tấm này vào một con tem bưu chính. Một lần nữa, người nhận chỉ có thể đọc lời chúc bằng kính hiển vi.