Hiệp thông và sẻ chia

Con người không ngừng đi tìm một thế giới công bằng hơn. Thế nhưng, nói cho cùng, xã hội con người không bao giờ có được một sự công bằng trọn vẹn. Bất công len lỏi sâu xa vào cuộc sống và “di truyền” từ đời nọ qua đời kia cũng như lây lan từ người này sang người khác.

Trong tình thế chung như thế, chúng ta không bao giờ được coi thường những nỗ lực đấu tranh cho công bằng, hoặc làm giảm nhẹ tầm quan trọng của những cuộc đấu tranh ấy. Nhận diện ra được đại dương của bất công là để không ai được quyền an thân trong hoàn cảnh may mắn nào đó của mình; không ai được quyền bào chữa cho mình khỏi chịu trách nhiệm trước những khổ đau của người khác, nhưng phải luôn tâm niệm một nguyên lý, đó là “mắc nợ nghĩa tình”.

Cuộc đời, tự nó, đã đặt tất cả mọi người vào trong một tình trạng mắc nợ nhau quá nhiều. Trong cuộc sống ấy, người ta mà chỉ có thể trả nợ đời bằng một tâm tình “mắc nợ nghĩa tình”; và tâm tình ấy lại chính là một động lực căn bản cho hành trình vươn lên của xã hội con người, chứ không phải một thứ lý trí công bằng, được đề cao quá đáng từ những thế kỷ trước ở Tây phương. Các tín hữu đều biết rằng nguyên tắc luân lý về của cải của Giáo hội Công giáo: của cải là của chung, mỗi người có quyền sở hữu, nhưng sở hữu như là một sự quản lý cho Chúa chứ không phải muốn làm gì thì làm. Nguyên tắc ấy cũng áp dụng cho mọi lãnh vực khác: được cho nhiều thì sẽ phải đòi hỏi nhiều…

Chỉ nguyên lý mắc nợ nghĩa tình mới có thể thôi thúc một tình yêu hy sinh, một yếu tố không thể nào thiếu cho tâm hồn con người và ngay cả cho vận hành của xã hội loài người. Sống trong nguyên lý mắc nợ nghĩa tình, con người sẽ tìm được nhiên liệu cho đời mình bằng tình thương, chứ không phải bằng nguyên tắc công bằng của lý trí.

Chỉ trong nguyên lý mắc nợ nghĩa tình người ta mới có thể dấn mình vượt qua mức độ “thuận mua vừa bán” để khai mở cho thế giới tình nghĩa, thế giới “tặng không” và “lãnh nhận với lòng tri ân”. Một thế giới phòng vệ, đối phó, tính toán…. thì không bao giờ có thể bắt đầu đi vào hành trình nghĩa tình. Như thế, người ngôn sứ của tình yêu hy sinh thật sự là người dám đi bước trước, dám bắt đầu một trách nhiệm với tinh thần tự nguyện, dám chấp nhận “nắm đằng lưỡi” trong cuộc đổi trao…, và có lẽ điều đó, trước tiên cần thể hiện trong đời sống đức tin của người Kitô hữu. Một người Kitô hữu sống “đối phó” với Chúa, Chúa bắt làm tới đâu thì ta làm tới đó… thì thật ra người đó chưa phải là một Kitô hữu đích thực. Một Kitô hữu tích cực là người đón nhận chính tình yêu hy sinh của Đức Giêsu và sống theo bước chân của Ngài.

Có những người Kitô hữu tâm sự rằng, từ khi vào hội đoàn, thấy mình càng thêm tội, tranh cãi nhiều, buồn bực nhiều, nói xấu nhiều… Đó là một thực tế khó có thể chối cãi. Tuy nhiên, thái độ rút lui, an thân thì lại chẳng khác gì tuyên bố rằng: tay tôi đã sạch, ai lao vào bếp để dọn bàn tiệc Nước Trời thì cứ việc làm; khi nào dọn bàn xong, nhớ gọi tôi vào ăn với… Thái độ an thân như thế thực ra đã là kẻ bẩn từ bên trong. Đó là thái độ của những người không dám liên lụy với ai, không dám chịu phiền hà vì ai, không dám cho đi chính bản thân và không dám đi vào hành trình của hạt lúa, chết đi mới sinh nhiều bông hạt…

Sự hiệp thông và sẻ chia, mắc nợ nghĩa tình… đưa mỗi tín hữu tới đỉnh cao của mầu nhiệm các Thánh cùng thông công mà mỗi người vẫn tuyên đọc trong Kinh Tin Kính. Mầu nhiệm hiệp thông các thánh nghĩa là tất cả mọi ơn phúc đều là của chung; Mẹ Maria và các thánh được ơn này ơn kia, không bao giờ có nghĩa là ơn hoàn toàn của cá nhân nhưng là ơn chung của Giáo hội. Ơn phúc là để sẻ chia.

Linh mục Giuse Nguyễn Trọng Viễn, dòng Ða Minh