Hỗn độn và hài hòa

Hỗn độn và Hài hòa.Cả hai đều đến từ Chúa Thánh Thần. Điều này thấy được từ sự kiện ngày lễ Ngũ Tuần. Sau khi Phục Sinh, Chúa Giêsu về trời. Khi đó, Giáo hội nhỏ bé, sơ khởi, trong tình trạng hoang mang, hỗn độn, chỉ biết hiệp thông, cầu nguyện, kín đáo, khiêm tốn. Thời vận đến. Chúa Thánh Thần hiện xuống qua biểu tượng “Lửa và Gió” đã làm các tông đồ bình ổn, hài hòa, can đảm, cởi mở, dấn thấn tiến về phía trước, rao giảng Tin mừng Phục sinh. Và nhân danh Chúa Giêsu, trao ban niềm hy vọng, sức sống mới cho con người để họ tự đứng dậy mà đi. Hôm nay, theo Công đồng Vatican II, đổi mới là trở về nguồn, thời Chúa Giêsu và Giáo hội sơ khai. Khi cùng với thế giới, bước vào ngàn năm thứ ba, chắc chắn Giáo hội cũng phải trải qua tình trạng hoang mang, hỗn độn, xung đột. Rồi mới đạt thế bão hòa, cân bằng, hài hòa. Tình trạng này rất rõ trên con đường hiệp hành, hiệp thông, tham gia, sứ vụ. Lúc này nhiều cộng đoàn Tây phương bất động, không hưởng ứng hiệp hành, cho đây là một con đường gây chia rẽ. Lại có ý kiến cho rằng Giáo hội vốn đã hiệp hành từ xưa tới nay, không cần phải tổ chức hiệp hành… Đã có sự hỗn độn và làm thế nào để hài hòa?

Hỗn độn

Chỉ còn 4 tháng nữa, giai đoạn III của Thượng Hội đồng Giám mục thế giới kỳ thứ 16 với chủ đề: “Hướng tới một Giáo hội hiệp hành: hiệp thông, tham gia và sứ vụ”, sẽ khai diễn tại Roma trong tháng 10 và kéo dài 2 năm. Trong những ngày qua, ban tổ chức Thượng Hội đồng Giám mục và chính Đức Thánh Cha đã lên tiếng cảnh giác về những ảo tưởng và ngộ nhận về Công nghị quan trọng này của Giáo hội.

Vào thời điểm lịch sử này, điều quan trọng cần nhớ là Giáo hội, tự bản chất là truyền giáo. Bổn phận căn bản của Kitô hữu là truyền giáo. Thật vậy, mọi Kitô hữu đã nhận được hồng ân Chúa Thánh Thần và được sai đi để tiếp tục công trình của Chúa Giêsu, loan báo niềm vui Tin Mừng cho mọi người và mang lại niềm an ủi cho những hoàn cảnh khác nhau trong lịch sử thường xuyên bị tổn thương của con người. Tinh thần truyền giáo không phải là một điều tự nhiên, vì tín hữu luôn có xu hướng thích cuộc sống thoải mái, và mọi thứ ngăn nắp. Do đó, chính Chúa Thánh Thần đã phải đến để tạo ra “sự hỗn loạn” khác thường vào sáng ngày Lễ Ngũ Tuần. Trả lời phỏng vấn đài Truyền hình Lời Vĩnh Cửu (EWTN) ở Mỹ, Đức Hồng y Mario Grech, Tổng thư ký Thượng Hội đồng Giám mục, đã khẳng định: “Đức Giáo Hoàng Phanxicô đã tạo nên một chiều kích mới về kinh nghiệm này với sự tham dự của tất cả Dân Chúa, trong tinh thần hiệp hành. Có một cám dỗ thúc đẩy chúng ta biến Giáo hội thành một tổ chức từ thiện, như Đức Thánh Cha vẫn cảnh giác. Giáo hội là thân mình của Chúa Kitô và linh hồn của Giáo hội này chính là Chúa Thánh Thần. Một Giáo hội hiệp hành là lời mời gọi Dân Chúa hãy lãnh nhận sự hiện diện của Chúa Thánh Thần, Đấng giữ vai chính trong tiến trình Thượng hội đồng này”. Đức Hồng y Grech xác quyết rằng: “Giáo hội hiệp hành là một lời mời gọi hãy dành nhiều chỗ hơn cho Chúa Thánh Thần. Chìa khóa là làm sao chúng ta phân định điều mà Chúa Thánh Thần đang thông truyền cho Giáo hội ngày nay?”.

Hài hòa

Một trong các phương pháp dẫn tới hài hòa hữu hiệu là sự hoán cải theo Thánh Thần. Trong hiệp hành, mọi người thuộc mọi thành phần Dân Chúa gặp nhau để thảo luận và lắng nghe, phân định dưới ánh sáng của Chúa Thánh Thần. Thượng Hội đồng đã đi đến giải pháp hài hòa qua sự lắng nghe Dân Chúa bởi có thêm sự tham gia của những người không phải là Giám mục. Bản chất của Thượng Hội đồng Giám mục vẫn không thay đổi. Nhưng, qua sự lắng nghe Dân Chúa, Đức Thánh Cha quyết định mời cả những người không phải là Giám mục tham dự Thượng Hội đồng. Những người không phải là Giám mục, không có nghĩa là chỉ có các giáo dân, nhưng gồm cả các linh mục, phó tế, những người thánh hiến nam nữ, và cả các phó tế vĩnh viễn. Tổng số những thành phần không Giám mục không vượt quá 25%. Tỷ lệ như vậy là vì Giáo hội không muốn thay đổi bản chất của Thượng Hội đồng Giám mục. Sự hiện diện của các thành phần khác của Dân Chúa nói lên rằng đó là toàn thể Dân Chúa. Các giám mục ở đó vì các vị là mục tử, và không có đoàn chiên nếu không có một mục tử. Và không có mục tử nếu không có đoàn chiên.

Sự hài hòa cũng thể hiện ở việc Thượng Hội đồng Giám mục đặt trọng tâm vào những điều giúp Giáo hội hiệp hành. Đức Hồng y Mario Grech minh định rằng: “Các vấn đề khác sẽ không bị gạt bỏ, nhưng chúng tôi sẽ đặt chúng ở phía sau, vì chúng không phải là những vấn đề được giải quyết trong Thượng Hội đồng đặc biệt này. Nếu chúng ta đi vào những vấn đề đó trong thời điểm này, thì chúng ta sẽ mất cơ hội quý giá, một thời điểm ân phúc, suy tư về cách thức làm sao chúng ta thực sự giúp Giáo hội hiệp hành hơn và kiến tạo những không gian trong đó mọi phần tử của Dân Chúa, dưới sự lãnh đạo và hướng dẫn của các mục tử, có thể thực sự góp phần vào việc loan báo Tin Mừng”. Hơn nữa, bản chất của Thượng Hội đồng Giám mục chỉ là tư vấn, vì quyết định chung kết vẫn là của Đức Thánh Cha. Khi Đức Phaolô VI thiết lập Thượng Hội đồng Giám mục ngài xác định mục đích là để giúp, tham vấn với Đức Thánh Cha. Đức Hồng y Mario Grech cảnh giác “Thượng Hội đồng đang tiến hành là và phải là một con đường theo Thánh Thần: đó không phải là một nghị viện để đòi hỏi các quyền và những nhu cầu theo chương trình hành động của thế gian, không phải là một dịp để đi theo chiều gió, nhưng là cơ hội để trở nên ngoan ngoãn đối với hơi thở của Thánh Thần”. Thánh Thần là trọng tâm của tính hiệp hành, là động cơ của việc loan báo Tin Mừng. Không có Thánh Thần thì Giáo hội sẽ bất động, đức tin như thể là toán học, vì thiếu Thần Khí bên trong. Trái lại, với Thánh Thần, đức tin là sự sống, là tình thương của Chúa chinh phục chúng ta và đức cậy nảy sinh.

Lời khuyên

Hoa trái của Chúa Thánh Thần là sự “cân bằng”. Chúa Thánh Thần là trung tâm của Giáo hội, nếu không, con tim chúng ta sẽ không nồng cháy tình yêu đối với Chúa Giêsu, nhưng chỉ yêu bản thân mình. Cần phân định điều mà Chúa Thánh Thần đang thông truyền cho Giáo hội ngày nay là gì? - Loan báo Tin Mừng. Và Giáo hội tự bản chất là phẩm trật. Thượng Hội đồng Giám Mục, chỉ là để giúp, tham vấn với Đức Thánh Cha. Đặc biệt Thượng Hội đồng Giám mục, một “thời điểm ân thánh”, “cơ hội để trở nên ngoan ngoãn đối với hơi thở của Thánh Thần”.

Lm. Gioan Kim Khẩu Nguyễn Văn Hinh (D.Min.)