Một đường hầm 2.000 năm tuổi từng được các hoàng đế La Mã sử dụng để tiến vào đấu trường Colosseum (Rome) trong vòng bí mật đã bắt đầu mở cửa cho công chúng.
Lối đi Commodus
Đường hầm được biết đến với tên gọi “Lối đi Commodus”, theo tên vị hoàng đế tàn bạo từng được mô tả trong phim Võ sĩ giác đấu của đạo diễn Ridley Scott. Tương truyền, hoàng đế Commodus đã sống sót trong một vụ ám sát xảy ra bên trong đường hầm hồi thế kỷ thứ hai sau Công nguyên. Tạp chí Smithsonian dẫn thông báo của Công viên Khảo cổ Colosseum cho biết, đường hầm chạy dọc bên dưới lòng đất, bắt đầu từ bên ngoài đấu trường và kết thúc tại khu vực hoàng gia, nơi hoàng đế ngồi xem các trận của võ sĩ giác đấu, những cuộc săn bắn động vật và các trận hải chiến được tái hiện tại đấu trường. Colosseum được hoàn thành khoảng năm 80 sau Công nguyên, còn đường hầm được bổ sung vào khoảng giữa thế kỷ thứ nhất và thứ hai.
“Sau khi công trình đấu trường được hoàn tất, giới chức thời đó đổi ý và quyết định cho xây thêm một hành lang ngầm để các hoàng đế có thể tiến vào bên trong mà không cần phải tiếp xúc với bất kỳ ai”, Reuters dẫn lời nhà khảo cổ học Barbara Nazzaro. “Đây là một điều rất đặc biệt vì họ buộc phải cắt xuyên qua nền móng để tạo ra đường hầm trong lòng đất”, bà Nazzaro giải thích. Lối vào hình chữ S đã được phát hiện năm 1810. Các nhà nghiên cứu đã tiến hành khai quật từ năm 1874, và quay lại kiểm tra một lần nữa trong những năm 1990. Đến gần đây, đường hầm được phục hồi một phần vào năm 2020 và 2021. Một đợt trùng tu khác cũng được khởi công năm 2024 và kết thúc hồi tháng 9 năm nay.
Quá trình phục hồi đã hé lộ những dấu vết của đá cẩm thạch từng được ốp dọc theo tường. Các bức tường sau đó bị phủ bằng thạch cao và được các họa sĩ thời đó vẽ lên các bức tranh phong cảnh. Đường hầm cũng được trang trí bởi những hình chạm khắc mô tả một số nhân vật trong thần thoại Hy Lạp, còn lối vào được trang trí với những cảnh liên quan đến đấu trường La Mã, như săn lợn rừng và những trận đấu giữa gấu và người. Nhà khảo cổ học Nazzaro, người giám sát công trình phục hồi đường hầm, cho biết du khách sẽ có dịp hình dung ra những họa tiết, các bức thạch cao, tranh tường và đá cẩm thạch từng phủ kín các bức tường, thông qua bản dựng trên nền tảng ảo.
Trải nghiệm của đế vương
Như đã đề cập ở trên, đường hầm từng giúp các hoàng đế La Mã tránh xa dân thành Rome và các vị nguyên lão để tiến vào đấu trường một cách bí mật. Lối đi ngầm cũng giúp bảo vệ an toàn cho họ, trừ vụ ám sát xảy ra cho Commodus. Theo các nguồn tin lịch sử, một người đã tìm cách ám sát vị hoàng đế trong hành lang, và bà Nazzaro cho rằng đường hầm này có lẽ là hiện trường vụ ám sát hụt.
Commodus, con trai của hoàng đế Marcus Aurelius, bắt đầu trị vì bên cạnh cha mình từ năm 177. Khi vua cha qua đời năm 180, Commodus nắm quyền lực tuyệt đối, đặt dấu chấm hết cho một giai đoạn hòa bình và bền vững của đế quốc. Vị vua ra lệnh xử tử những người mà ông nghi ngờ, và do tính tình nhỏ nhen, ông tự xem bản thân giống như thần Hercules. Sau khi thoát chết trong vụ ám sát diễn ra ở đường hầm, Commodus đối mặt một vụ ám sát khác vào năm 192, và lần này vị vua đã không còn may mắn như lần đầu. Theo lệnh của các vị cố vấn cho hoàng đế, một võ sĩ vô địch đã siết cổ ông đến chết.
Colosseum đã hoạt động suốt hàng trăm năm, tổ chức vô số những màn trình diễn bạo lực để mua vui cho dân La Mã. Các khán giả, từ dân thường đến giới quý tộc, đều thích thú trước những trò chơi đẫm máu bên trong đấu trường. “Giờ đây, lần đầu tiên lối đi bí mật mở cửa cho công chúng”, theo bà Nazzaro. Bà thêm rằng mọi người hãy chuẩn bị tinh thần để có được trải nghiệm của đế vương.
HỒNG HOANG
Bình luận