Khó khăn đã qua là cây cầu cho hiện tại

Nhiều người lớn cho rằng các bạn nhỏ ở lứa tuổi “bậc thềm” (trước 13 tuổi) có lẽ chẳng mấy khi tự vấn về ý nghĩa của đời sống. Tôi đã trò chuyện với các em trong nhiều năm và ngạc nhiên thấy chúng tư duy “rất triết”. Chẳng hạn có lần chúng tôi nói về ý nghĩa của sự khó khăn trong cuộc sống, thiện và ác, các em đã chia sẻ những điều mình tưởng tượng và lý giải qua những gì đã đọc:

- Mẩu truyện tranh nọ vẽ mỗi người đang vác một cây Thánh giá, tượng trưng cho những gian nan, vất vả trên đường đời. Hẳn là ai cũng thấy nặng nhưng vẫn kiên trì chịu đựng và bước đi. Một anh chàng than thở cây của mình nặng quá và ngẩng lên trời hỏi Chúa: “Con có thể cưa bớt Thánh giá cho nhẹ hơn không?”. Chúa đáp: “Đó là cây Thánh giá của con, tùy con quyết định”. Nghe vậy, anh hí hửng cưa bớt Thánh giá, quả nhiên anh vác nó dễ dàng hẳn.

Đi một quãng dài, anh vẫn thấy nặng, bèn xin Chúa cưa bớt lần nữa. Thế là cây Thánh giá của anh trở nên nhỏ gọn, giúp anh đi nhanh hơn các con chiên khác. Chàng trai lấy làm đắc ý lắm. Không lâu sau, đoàn người tới một khe vực. Chẳng ai bảo ai, họ tự giác lấy Thánh giá làm cầu, đi sang bờ bên kia. Lúc bấy giờ, chàng trai mới hốt hoảng nhận ra Thánh giá của mình quá ngắn, không thể giúp anh băng qua vực sâu.

- Trong Cựu Ước có câu chuyện nổi tiếng về Giuse. Hồi nhỏ, cậu được cha mình cưng chiều, yêu thương nhất trong 12 đứa con trai. Cha dạy dỗ Giuse cẩn thận, còn tặng cậu cái áo khoác rất đẹp. Càng lớn, 11 anh trai càng ghen tị, căm ghét cậu hơn. Cuối cùng, họ lập mưu bắt Giuse bán cho đoàn buôn nô lệ, nói dối cha là thú dữ đã ăn thịt cậu. Giuse bị bán đến Ai Cập, trở thành người hầu cho viên quan thị vệ. Vài năm sau, nhờ thông minh, chăm chỉ và may mắn, anh thăng chức quản gia. Tưởng đã yên thân, nào ngờ bị vợ chủ vu oan, phải vào tù. Trong tù, Giuse bộc lộ tài giải mộng, tiên đoán chính xác giấc mơ của hai tù nhân khác. Khi một trong số họ được phục chức, anh đã nhờ ông tâu với Pharaoh mình bị oan nhưng ông lại quên mất.

Chỉ đến khi Pharaoh cần người giải mộng, Giuse mới có cơ hội tỏa sáng. Nhờ anh đưa ra lời khuyên đúng đắn, Ai Cập mới tích trữ đầy đủ lương thực cho nạn đói 7 năm sắp tới. Số lương thực ấy còn cứu giúp nhiều nước lân cận, trong đó có quê hương anh. Sau đó, anh trở thành tể tướng Ai Cập, đoàn tụ với gia đình. Giuse không còn oán trách các anh trai nữa, anh ngộ ra mọi khổ nạn của mình đều dẫn đến ngày này. Nếu hồi nhỏ anh không bị bán làm nô lệ, có lẽ sẽ không giải mộng giúp Pharaoh và nạn đói 7 năm sẽ quét sạch cả nhà anh.

- Bộ phim “Triệu phú khu ổ chuột” (2008) kể về một chàng trai ít học, lớn lên ở khu ổ chuột Ấn Độ giành chiến thắng ở chương trình “Ai là triệu phú?”. Do nghi ngờ gian lận, nhà đài đã gọi cảnh sát bắt anh. Sau một hồi tra hỏi, cảnh sát biết về cuộc đời éo le nhưng kỳ lạ của chàng trai. Mỗi sự kiện đời anh đều gắn với một câu hỏi trong cuộc thi: Cái chết của mẹ anh vì xung đột tôn giáo, bài hát anh phải học thuộc lòng để ăn xin kiếm sống, việc anh lạc mất cô bạn thuở nhỏ… Có những câu hỏi mà anh ước mình không biết đáp án, bởi nó chỉ gợi lên ký ức buồn. Tuy nhiên, sự lương thiện, kiên trì và trung thực đã giúp chàng trai thắng cuộc, nhất là được gặp lại tình yêu của mình sau bao trắc trở. Những đau khổ, mất mát trong quá khứ hóa ra lại là chìa khóa giúp anh tìm ra hạnh phúc.

Thế đấy, những đứa trẻ “ăn chưa no, lo chưa tới” mà đã biết nhìn cuộc sống bằng trí tưởng tượng, biết đặt câu hỏi và suy tư qua những câu chuyện thú vị.

*

Kết thúc buổi trò chuyện, tôi nói với lũ trẻ: Giả sử những gánh nặng, khó khăn là cây Thánh giá vô hình mà mỗi người phải mang, ắt hẳn kinh nghiệm từ gánh nặng đó sẽ giúp ta vượt qua biến cố lớn hơn. Mỗi cây Thánh giá đều đã “đo ni đóng giày” cho ta, không có thử thách nào là quá sức. Để rồi, chính cây Thánh giá nặng nề mà ta luôn vác sau lưng sẽ là cây cầu dẫn ta băng qua vực thẳm.

Người phương Tây thường nói: “Whatever happened is happened for good” (Điều gì đã xảy ra, đều xảy ra vì mục đích tốt). Thực ra, đây là một câu trích từ tác phẩm “Chí Tôn Ca” của Ấn Độ, do Đấng Krishna nói ra: “Điều đã xảy ra, đều xảy ra vì mục đích tốt. Điều đang xảy ra cũng xảy ra vì mục đích tốt. Điều sắp xảy ra cũng chỉ để mọi thứ tốt đẹp hơn. Ngươi không cần hối tiếc quá khứ cũng chẳng cần lo lắng về tương lai.”

Lũ trẻ gật gù như triết gia: Khó khăn đã qua là cây cầu cho hiện tại ạ!

Ths-Bs Lan Hải