“Kinh tế theo thánh Phanxicô” tiếp sức cho kinh tế toàn cầu

Dịch Covid-19 không những chẳng thể ngăn chặn giới trẻ triển khai sáng kiến “Kinh tế theo thánh Phanxicô”, mà còn bổ sung những khía cạnh mới trong nỗ lực sáng tạo nền kinh tế vì mọi người.

Khi dịch Covid-19 buộc Vatican phải hủy bỏ cuộc gặp giữa Ðức Giáo Hoàng Phanxicô với các nhà kinh tế và doanh nhân trẻ trên toàn thế giới ở Assisi hồi tháng 3, những con người trẻ tuổi đã quyết định hành động trên internet. Họ mời thêm nhiều bạn bè tham gia sự kiện. Và thay vì chỉ hội tụ trong 3 ngày ngắn ngủi ở quê hương Assisi của thánh Phanxicô, cũng là vị thánh tạo nguồn cảm hứng cho hội nghị giới trẻ làm kinh tế này, họ đã dành 7 tháng qua để làm việc với các chuyên gia kỳ cựu trong nhiều lĩnh vực. Mục tiêu là nhằm khai thác sâu hơn các chủ đề như quản lý và các mối quan hệ; tài chính và lợi ích chung; lao động và quan tâm đến tha nhân, cùng Trái đất; năng lượng và sự đói nghèo; nữ giới và bền vững kinh tế.

Linh hồn mới của kinh tế

Dự án “Kinh tế theo thánh Phanxicô” dựa trên tinh thần thương khó của thánh Phanxicô thành Assisi và lòng xót thương người cùng khổ của ngài, được Ðức Thánh Cha khuyến khích triển khai trong nỗ lực “thổi sức sống mới” cho nền kinh tế toàn cầu vốn đang vận hành theo chiều hướng gây hại cho con người lẫn môi trường. Tại buổi công bố sự kiện ở Văn phòng Báo chí Tòa Thánh vào cuối tháng 10, Vatican mô tả “Kinh tế theo thánh Phanxicô” là một nền kinh tế hoàn toàn khác, “một nền kinh tế giúp con người có sinh kế mà không phải giết chóc, với sự tham gia của tất cả mọi người chứ không phải đẩy ngoài lề một số đối tượng, theo đuổi sự nhân văn hơn là mất nhân tính, và quan tâm đến Công Trình Sáng Tạo của Chúa thay vì hủy diệt nó”.

Sau khi bị hủy vào tháng 3 vì Covid-19, hội nghị sẽ được tổ chức với quy mô đáng kinh ngạc, thông qua diễn đàn trực tuyến kéo dài từ ngày 19 - 21.11. Dự kiến, hội nghị sẽ nhận sứ điệp truyền hình từ Ðức Giáo Hoàng, các buổi cầu nguyện được phát trực tiếp từ nhiều địa điểm có liên quan đến thánh Phanxicô ở Assisi và buổi thuyết trình tiếp bước kéo dài 24 giờ liên tục, với sự tham gia của các lãnh đạo trẻ đến từ 20 quốc gia và vùng lãnh thổ trên khắp thế giới. Nữ tu Alessandra Smerilli của dòng dòng Salêdiêng Don Bosco, nhà kinh tế học và thành viên ủy ban khoa học của dự án, chia sẻ với báo giới rằng vào thời điểm dịch Covid-19 bắt đầu bùng phát hồi tháng 2, có vẻ như cả dự án buộc phải bị hoãn lại.

“Thế nhưng, ngay từ đầu, rõ ràng giới trẻ không muốn ngồi yên và chờ đợi. Họ chính là những con người quyết định phải tiếp tục và bổ sung yếu tố bất ngờ vào chương trình hành động”, theo nữ tu Smerilli. Có thể nói, qua dịch bệnh, các bạn trẻ càng thấy rõ hơn những bất bình đẳng đang tồn tại trong thị trường lao động, cũng như khả năng tiếp cận dịch vụ chăm sóc sức khỏe, giáo dục và công nghệ. “Có lẽ đây là điều khác biệt giữa giới trẻ và những người lớn tuổi hơn, các đối tượng khó thấu hiểu một thực tế rằng ‘không ai được cứu một mình’. Thay vào đó, người trẻ vẫn đang tìm kiếm một giải pháp chung cho mối đe dọa đối với toàn thể nhân loại”, sơ phân tích.

Lời mời gọi của Ðức Thánh Cha

Giới trẻ cũng bắt đầu thảo luận thông điệp mới của Ðức Phanxicô, Fratelli Tutti - Tất cả Anh em, và nhiều đoạn trong tài liệu này kêu gọi thế giới hãy phát minh những mô hình mới, phục vụ cho sự quan tâm, chăm sóc toàn thể, và đặc biệt là các thói quen kinh doanh hướng đến bảo vệ con người và môi trường sống.

Bà Francesca Di Maolo, chủ tịch Istituto Serafico, trung tâm cung cấp dịch vụ cho người khuyết tật nặng ở Assisi, cho biết đã tham gia ủy ban tổ chức dự án “Kinh tế theo thánh Phanxicô” vì tin rằng những con người trẻ tuổi có thể biến giấc mơ chung thành hiện thực, “một giấc mơ về tương lai vắng bóng chiến tranh, không ai bị bỏ mặc, và đặc biệt là một nền kinh tế toàn diện, cho phép tất cả mọi người có thể tham gia”. Theo bà Maolo, ý tưởng đằng sau sáng kiến về nền kinh tế phục vụ đại đồng là nhằm đưa ra thông điệp quan trọng cho thế giới, rằng sự tiến bộ và phát triển chỉ có thực khi chúng phục vụ cho tất cả, và chúng ta không còn có thể chịu đựng một nền kinh tế chọn lựa người nào được cứu và người nào thì không.

Trong khi đó, tiến sĩ Luigino Bruni, giáo sư Ðại học Libera Università Maria Ss. Assunta , phân tích rằng “Kinh tế theo thánh Phanxicô” rõ ràng là một nền kinh tế quan tâm đến môi trường. Thế nhưng, cụm từ “kinh tế xanh” không đủ để chuyển tải toàn bộ ý nghĩa đằng sau sáng kiến được Ðức Giáo Hoàng ủng hộ. Mô hình kinh tế hiện thống trị thế giới hoàn toàn dựa trên hàng hóa thực dụng, và vì thế chối bỏ những dạng hàng hóa vô hình như các mối quan hệ và đạo đức. “Nguồn vốn tinh thần là tài sản đầu tiên mà nhiều doanh nghiệp vẫn còn thiếu, chúng ta đã và sẽ tiếp tục chứng kiến những hậu quả nếu không kịp thời bổ sung tài sản quý giá này”, kinh tế gia Ý dự báo.

BẠCH LINH