Lễ Truyền Dầu

“Thánh lễ Truyền Dầu” hay “Lễ Dầu” là tên truyền thống đã có từ Sách Sacramentarium Gelasianum, được cử hành tại nhà thờ chánh tòa vào buổi sáng thứ Năm Thánh.

Trong thánh lễ Truyền dầu có làm phép dầu bệnh nhân (Oleum infirmorum: OI) và dầu dự tòng (Oleum catechumenorum: OC), đồng thời thánh hiến dầu thánh (Sanctum Chrisma: SC). Giáo hội sử dụng hai động từ khác nhau là “làm phép” và “thánh hiến” dầu vì hai lý do: 1] Muốn chỉ ra cấp độ phẩm hàm của dầu thánh là cao nhất mà chỉ riêng Giám mục mới thánh hiến dầu thánh; 2] Do tính cách trọng thể của việc “làm phép” dầu thánh với việc các linh mục đồng tế đều tham dự vào đó, bằng việc thinh lặng giơ tay về phía dầu thánh mà chúng ta gọi là thánh hiến dầu thánh chứ không chỉ là làm phép. Còn trong những trường hợp cần thiết, một linh mục cũng có thể làm phép hai loại dầu [dầu bệnh nhân và dầu dự tòng] trước khi sử dụng¹.

Lý do làm phép các loại dầu vào thứ Năm Thánh có vẻ không phù hợp lắm trong bối cảnh chúng ta tưởng niệm và suy niệm về cuộc thương khó của Chúa, cũng như không thấy có mối liên quan nào rõ rệt giữa việc làm phép dầu với Bí tích Thánh Thể vốn được cử hành cách đặc biệt vào chiều thứ Năm Thánh. Tuy vậy, Giáo hội vẫn tiến hành làm phép dầu trong ngày này vì liên quan đến hoàn cảnh thực tế. Ðó là vào đêm Vọng Phục Sinh, chúng ta cần dầu thánh để sử dụng cho cử hành Bí tích Thánh tẩy và Thêm sức. Chính vì vậy, nếu vì lý do mục vụ nào đó mà các linh mục không dễ dàng hiện diện đầy đủ cũng như giáo dân không thể tham dự đông đảo được vào sáng thứ Năm Thánh, thì có thể uyển chuyển để dời thánh lễ này sang mấy ngày trước lễ Phục Sinh nhưng phải sử dụng bản văn của Thánh lễ Truyền Dầu².

1] Dầu bệnh nhân

Dầu dùng xức cho bệnh nhân (OI) được làm phép trước tiên. Trong lời nguyện làm phép dầu bệnh nhân, Giáo hội xin Chúa cho Thánh Thần Chúa xuống trên Dầu, để nhờ phúc lành thánh thiêng của Chúa, Dầu xức trên những ai thì tất cả đều được lãnh nhận ơn hộ vực thân xác, tâm trí và linh hồn, được khỏi mọi đau đớn, bệnh hoạn, tật nguyền. Như vậy, lời nguyện làm phép dầu bệnh nhân chứng tỏ rằng Bí tích Xức dầu bệnh nhân không phải là bí tích dành cho người cận tử nhưng là bí tích chữa lành toàn thể con người: cả thân xác và tâm hồn. Vì vậy, lúc thuận tiện nhất để lãnh nhận Bí tích Xức dầu bệnh nhân không phải là lúc bệnh nhân hấp hối, nhưng chính là lúc tín hữu bắt đầu ở trong tình trạng nguy tử vì bệnh tật, vì già yếu hoặc trước khi được đại phẫu vì những cơn bệnh hiểm nghèo. Hôm nay, Ðức Giám mục làm phép dầu này và theo luật chung, chúng ta nên sử dụng chính dầu này để cử hành Bí tích Xức dầu. Tuy nhiên, trong trường hợp cần thiết, bất cứ linh mục nào cũng có thể làm phép dầu bệnh nhân³.

2] Dầu dự tòng

Lời nguyện làm phép dầu dự tòng chứa đựng tới 4 lời thỉnh nguyện cho người dự tòng: a] Xin cho họ lãnh nhận được sự khôn ngoan và sức mạnh của Chúa; b] Dẫn đưa họ tới cuộc sống mới; c] Thông hiểu sâu xa Phúc Âm của Ðức Kitô; d] Quảng đại chấp nhận những khổ cực trong đời sống Kitô hữu. Hiện nay, dầu này hiếm khi được sử dụng. Khi cử hành phép Thánh tẩy, Hội đồng Giám mục quyết định có nên xức dầu dự tòng hay không. Khi cử hành bí tích Thánh tẩy cho người lớn, bất cứ linh mục nào cũng có thể làm phép dầu dự tòng trước khi xức cho thụ nhân.

3] Dầu thánh

Việc làm phép dầu thánh có một điểm rất đặc biệt và diễn ra cách trọng thể. Ðó là không phải một mình Ðức Giám mục làm phép mà tất cả các vị đồng tề đều tham dự vào đó bằng việc thinh lặng giơ tay về phía dầu thánh khi bắt đầu câu “Vì vậy, lạy Chúa, chúng con nài xin Chúa đoái thương dùng ơn phúc lành của Chúa mà thánh hóa thụ tạo phong phú này và ban thần lực Chúa Thánh Thần…” để kêu cầu Chúa Thánh Thần xuống thánh hóa dầu cũng như thánh hóa những ai sẽ lãnh nhận dầu này. Chính vì tính cách trọng thể của việc “làm phép” dầu như thế mà chúng ta gọi là thánh hiến dầu thánh chứ không chỉ là làm phép.

Sau khi Ðức Giám mục đổ thuốc thơm vào trong dầu sẽ được thánh hiến nếu trước đó chưa thực hiện việc này và kêu gọi các tín hữu cầu nguyện, ngài sẽ dâng một trong hai lời nguyện nằm trong nghi thức.

Trong lời nguyện hiến thánh dầu thánh, Giáo hội xin Chúa thương ban phúc lành thánh hóa dầu, cho dầu thấm đượm sức mạnh của Thánh Thần và quyền năng Chúa Kitô, làm cho dầu trở thành bí tích mang lại ơn cứu độ và sự sống vẹn toàn cho những ai được tái sinh nhờ phép Rửa thiêng liêng. Cả hai lời nguyện này đều phản ánh ý nghĩa, việc sử dụng và tầm quan trọng của dầu thánh trong lịch sử cứu độ và việc áp dụng dầu thánh trong các bí tích và á bí tích có dùng đến dầu thánh, đặc biệt là trong Bí tích Thánh tẩy mà nhờ đó tín hữu được tham dự vào chức tư tế của Ðức Kitô.

Việc làm phép các loại dầu trong thánh lễ Truyền Dầu diễn tả rõ nét chiều kích Giáo hội của dầu. Những lời nguyện của toàn thể giáo phận của Ðức Giám mục, các linh mục và giáo dân đều ẩn chứa trong các loại dầu này. Bởi thế bất cứ khi nào sử dụng đến dầu, thụ nhân nên biết rằng chúng là dấu chỉ cho thấy Giáo hội địa phương luôn ở với và đồng hành với họ trong những lúc hoan lạc (dầu thánh) cũng như khi họ gặp những khó khăn thử thách (dầu bệnh nhân) trong cuộc sống. Hiểu như vậy, dầu là nguồn sức mạnh và động viên họ. Mặt khác, nên sử dụng chính dầu được làm phép hôm nay để sử dụng hơn là dầu do cá nhân linh mục làm phép.

Lm Giuse Phạm Ðình Ái, dòng Thánh Thể, SSS

__________________________________________________

¹ Xc. Paul Turner, Glory in the Cross (Collegeville, Minnesota: The Liturgical Press, 2011), 30.

² Xc. Joseph A. Jungmann, The Mass of the Roman Rite: Its Origins and Development, vol. II, trans. Francis A. Brunner (New York: Benziger, 1951), 260 tt.

³ Nghi thức Xức dầu Bệnh nhân, số 7