Trong tạp chí Readers’ Digest tôi đọc từ rất lâu có bài “Lời khen - Lời nhiệm mầu”, ở đó tác giả cho thấy tác dụng của lời khen. Một lời khen chính xác, có cơ sở luôn là động lực tốt cho người được khen. Nó khuyến khích người ta học tốt hơn, làm việc hăng say hơn và sống cũng tích cực hơn. Thật không có gì chán khi mình cố gắng bao nhiêu trong học tập hay công việc cũng bị “vạch lá tìm sâu” để chê bai.
 |
Từng đi dạy học, tôi phát hiện các bậc cha mẹ có hai phái. Một phái luôn nghĩ con mình là thiên tài. Con học ngoại ngữ nhanh chút đã phán ngay nó là thần đồng, đưa con đi bồi dưỡng năng khiếu đến đứa trẻ mệt mỏi sống với ảo tưởng của ba mẹ. Tai hại hơn, con trẻ hiểu sai về chính mình, cứ nghĩ mình là thiên tài thực sự, xem thường bạn bè đồng lứa, hỗn láo với người trên. Phái khác ít hơn, là những phụ huynh luôn chê bai con cái. Họ nghĩ chê để con cố gắng mà không biết những lời chê bai ấy khiến con cái sống trong mặc cảm thua sút, thiếu sự tự tin và luôn thu mình nơi góc lớp. Tôi không cổ võ cho cả hai dạng này vì thực sự không mang lại hệ quả tốt cho con cái trong việc hình thành và phát triển nhân cách.
Bên cạnh gia đình là nhà trường. Sự đánh giá học sinh giỏi quá dễ dàng nên hình như đứa trẻ nào cũng nghĩ mình “giỏi thiệt”. Điều đó vô tình tạo một đội ngũ luôn nghĩ mình thuộc một đẳng cấp khác. Còn phụ huynh lại cứ ảo tưởng về con mình. Có dịp tiếp xúc với một số phụ huynh, tôi từng nghe họ tâm sự: Từ tiểu học đến trung học cơ sở, cứ thấy con mình là học sinh giỏi, rồi đến kỳ thi vào lớp 10 một cách nghiêm túc, mới tá hỏa là con chỉ tầm tầm bậc trung.
Xin các trường học đừng vì đạt chỉ tiêu học sinh giỏi trên giao mà cứ gắn bừa bãi danh hiệu này cho học sinh. Về phía giáo viên, cũng đừng để lấy lòng phụ huynh mà khen lấy khen để con của họ. Phải khen đúng lúc, đúng mức, có sự quan tâm và đánh giá đúng đắn thì lời khen đó mới là lời nhiệm mầu. Ngược lại là một độc tố phá hoại nhân cách người được khen.
NGUYỄN NGỌC HÀ
Bình luận