Trong lịch sử của Hội Thánh có nhiều người cho biết đã nhận những thị kiến riêng, có nhiều trường hợp được Giáo hội chấp nhận và cổ vũ lòng sùng kính. Ngày nay, cũng có nhiều người thường chia sẻ về những phép lạ được nhận và mời gọi người khác tin theo. Như vậy có đúng với giáo luật Hội Thánh dạy không? Đó có được xem là mặc khải riêng tư? Phân biệt mặc khải tư và mặc khải công khai thế nào?
Hoàng Dương, TPHCM
Trả lời của linh mục Giuse Vũ Đức Thiện, giáo sư Đại Chủng viện Thánh Quí:
Trong đời sống đức tin Kitô giáo, Thiên Chúa vẫn không ngừng truyền thông tình yêu của Ngài cho con người. Tuy nhiên, Hội Thánh phân biệt rõ hai hình thức mặc khải là mặc khải công khai và mặc khải tư: “Hai thực tại này không chỉ khác nhau về mức độ mà còn về bản chất”. Điều này cho chúng ta biết rằng sự khác biệt giữa mặc khải công khai và mặc khải riêng tư không chỉ đơn giản là mặc khải công khai được ban cho hoặc ràng buộc tất cả mọi người, trong khi mặc khải tư được ban cho hoặc ràng buộc chỉ một số người (bị giới hạn bởi thời gian, địa điểm hoặc danh tính). Việc hiểu đúng hai khái niệm này giúp người tín hữu sống đức tin cách quân bình, tránh mê tín hoặc thái quá.
Mặc khải công khai (public revelation) là những gì Thiên Chúa bày tỏ trong lịch sử cứu độ và đạt tới sự hoàn tất viên mãn nơi Đức Giêsu Kitô. Nghĩa là, Thiên Chúa dần dần tự tỏ mình ra cho loài người đến mức Thiên Chúa trở thành người để kéo toàn thế giới về với Người và kết hợp với Người qua sự Nhập Thể của Chúa Giêsu Kitô. Do đó, đây không phải là vấn đề truyền thông đơn thuần về mặt trí tuệ, mà là một quá trình ban sự sống đời đời, trong đó Thiên Chúa đến gặp gỡ con người. Theo Hiến chế Dei Verbum, số 4 thì “Chính Đức Giêsu đã kiện toàn mặc khải và dùng chứng cứ xác nhận là Thiên Chúa ở với chúng ta, để giải thoát con người khỏi bóng tối tội lỗi và sự chết, cho chúng ta sống lại để được sống đời đời”, và vì vậy “con người không phải chờ đợi một mặc khải công khai mới nào khác nữa, trước ngày Đức Giêsu Kitô, Chúa chúng ta tỏ mình ra trong vinh quang”.
Đồng thời, Giáo lý Hội Thánh Công giáo (GLHTCG) khẳng định: “Mặc khải Kitô giáo đã hoàn tất với Đức Kitô và không còn một mặc khải nào khác nữa” (số 66). Điều này có nghĩa, mặc khải công khai đã khép lại sau thời các Tông đồ; không ai nữa dẫu là linh mục, nữ tu hay ngôn sứ có thể thêm hoặc bớt vào những chân lý này. Người cuối cùng đón nhận mặc khải công khai là Thánh Gioan Tông đồ, tác giả sách Tin Mừng thứ tư và người chấp bút sách Khải Huyền.
Mặc khải công khai đòi hỏi đức tin bởi chính Thiên Chúa nói với chúng ta qua lời của những con người và sự trung gian của cộng đồng Hội Thánh sống động. Mặc khải công khai được lưu truyền qua Thánh Kinh và Thánh Truyền, và được Hội Thánh giải thích với thẩm quyền. Vì thế, mọi tín hữu buộc phải tin những chân lý thuộc về mặc khải công khai. Giáo luật cũng khẳng định rõ là mọi tín hữu buộc phải tin những chân lý được mặc khải bởi Thiên Chúa và được Hội Thánh tuyên tín, (x. Giáo luật điều 750 §1).
Mặc khải tư (private revelation) là những mặc khải thường dành cho một cá nhân hoặc một nhóm nhỏ, chẳng hạn các thị kiến như Lộ Đức, Fatima. “Những mặc khải đó không thuộc kho tàng đức tin. Chức năng của chúng không phải là “cải thiện” hoặc “bổ sung” mặc khải vĩnh viễn của Đức Kitô, nhưng để giúp người ta, vào một thời điểm lịch sử nào đó, sống mặc khải của Đức Kitô cách trọn vẹn hơn… Đức tin Kitô giáo không thể tiếp nhận “những mặc khải” nào muốn vượt cao hơn hay sửa đổi mặc khải đã được hoàn tất trong Đức Kitô” (GLHTCG 67). Như thế, mặc khải tư không bổ túc nội dung đức tin, nhưng chỉ giúp tín hữu sống Tin Mừng cách cụ thể hơn trong những thời điểm lịch sử của nhân loại.
Giáo luật cũng nhắc đến việc Hội Thánh phải thận trọng đối với các mặc khải tư. Giáo luật điều 823 trao quyền cho Hội Thánh xem xét và ngăn ngừa những điều có thể gây hại cho đức tin. Vì vậy, trước khi một mặc khải tư được phổ biến, phải có sự chấp thuận của đấng bản quyền Giáo hội địa phương. Dù vậy, ngay cả khi được công nhận, các mặc khải tư không có tính ràng buộc, tín hữu được tự do đón nhận, miễn là họ vẫn trung thành với mặc khải công khai.
Hiểu rõ những điều này giúp người tín hữu vừa trung thành với giáo huấn chắc chắn của Hội Thánh, vừa rộng mở trước những lời mời gọi hoán cải và canh tân thiêng liêng mà Thiên Chúa có thể gởi đến qua các mặc khải tư chân thật. Qua đó, tín hữu bước đi vững vàng trong ánh sáng của Đức Kitô giữa dòng đời.
Bình luận