Một bác sĩ trở thành Tổng Giám mục Paris

Sau hơn một thập niên khoác áo blouse trắng chăm sóc cho các bệnh nhân, bác sĩ Michel Aupetit được ơn gọi, bỏ lại tất cả để sống đời tận hiến, chuyên tâm “chữa trị các linh hồn”. Ngã rẽ thiêng liêng đã dẫn đưa ngài trở thành linh mục, rồi giám mục và mới đây, được Đức Giáo Hoàng Phanxicô bổ nhiệm làm Tổng Giám mục Tổng Giáo phận Paris, Pháp.

Đức cha Aupetit (khoanh tròn) khi là sinh viên y khoa thực tập tại bệnh viện Louis Mouvier năm 1975

Giấc mơ “bác sĩ thôn quê”

Theo báo Famille Chrétienne, ngày 7.12, Ðức Thánh Cha đã bổ nhiệm Ðức cha Michel Aupetit, Giám mục chánh tòa Giáo phận Nanterre làm chủ chăn của thủ đô Pháp, kế nhiệm Ðức Hồng y André Vingt-Trois vừa về hưu. Thánh lễ nhậm chức Tổng Giám mục Tổng Giáo phận Paris của ngài sẽ được cử hành vào ngày 6.1.2018 tại Nhà thờ Chánh tòa Ðức Bà Paris.

Ðức cha Aupetit sinh năm 1951 tại Versailles, ngoại ô Paris, trong một gia đình không mấy nhiệt thành với việc đạo, như ngài chia sẻ với tạp chí Paris Match: “Cha tôi là một nhân viên ngành đường sắt. Ông chẳng bao giờ đến nhà thờ. Chỉ có mẹ tôi là đi lễ vào Chúa nhật hằng tuần. Chính mẹ đã dạy cho anh em tôi đọc kinh, cầu nguyện. Nhưng thời niên thiếu, ngoài đi lễ Chúa nhật, tôi hầu như chẳng tham gia việc gì có liên quan đến Công giáo. Tôi học trường công, chứ không theo học các trường tư thục của Công giáo. Tôi cũng chẳng làm lễ sinh, không tham gia hướng đạo hay ca đoàn. Lúc trẻ, tôi từng muốn lập gia đình nhưng cũng có những lúc tôi suy tư về đời sống tận hiến, khi đọc sách và theo học các khóa thần học ngắn hạn hoặc dự tĩnh tâm…”.

Lễ thụ phong linh mục năm 1995

“Những lúc suy tư” ấy chính là các giai đoạn hiếm hoi anh sinh viên Aupetit có thời gian trống giữa bộn bề bài vở khi theo học ngành y tại Bichat và Necker. Năm 1978, anh lấy bằng tiến sĩ y khoa, trở thành bác sĩ như ước nguyện từ thuở ấu thơ: “Ngày còn bé xíu, tôi đã luôn mơ được làm bác sĩ vì tôi không thể chịu được khi nhìn những người thân quen của mình bị đau bệnh. (…) Tôi muốn trở thành bác sĩ ở vùng thôn quê. Sau khi học xong, năm 1979, tôi bắt đầu làm bác sĩ tổng quát tại phòng khám ở Colombes (ngoại ô Paris) cùng một vài bạn đồng nghiệp. Nhưng ngay từ những ngày đầu, tôi đã nói với họ: ‘Trong 10 năm, tôi sẽ xem lại tất cả’. Hơn 1 thập niên sau, tôi thông báo với các đồng nghiệp: ‘Tôi sẽ vào Ðại chủng viện’. Ðó là năm 1990 và 5 năm sau, tôi được thụ phong linh mục tại Paris”.

“Ðức cha từng chữa bệnh cho con”

Ngài được thụ phong linh mục khi đã 44 tuổi, sau đó, là phó xứ rồi chánh xứ nhiều giáo xứ ở thủ đô Pháp cùng các vùng ngoại ô: Saint-Louis-en-l’Ile, Saint-Paul-Saint-Louis, Notre-Dame de l’Arche d’Alliance. Cũng trong thời gian này, ngài là giảng viên môn đạo đức sinh học tại trường y khoa Henri Mondor thuộc Ðại học Créteil, đồng thời là tuyên úy tại một số trường trung học.

12 năm làm bác sĩ, nhiều năm giảng dạy đại học và chia sẻ buồn vui với các cô cậu học trò trung học khi làm tuyên úy… Ðây chính là những kinh nghiệm quý giá, giúp ngài am tường nhiều khía cạnh của xã hội và rất được bề trên tin tưởng. Năm 2005, Ðức cha André Vingt-Trois trở thành Tổng Giám mục Paris, chỉ một năm sau, ngài chọn cha Aupetit làm Tổng đại diện Tổng Giáo phận. Ðến năm 2013, vị bác sĩ ngày nào được tấn phong giám mục. Ðức cha Aupetit làm Giám mục phụ tá tại thủ đô Pháp cho đến năm 2014 thì được bổ nhiệm làm Giám mục chánh tòa Giáo phận Nanterre.

Trong hơn 3 năm làm chủ chăn tại đây, ngài rất được các tín hữu kính mến vì tính hài hước, sự cởi mở và lòng nhiệt thành. Chính vì vậy, nhiều giáo dân không ngại tìm đến thưa chuyện với Ðức cha Aupetit. Ngài kể với Ðài truyền hình Công giáo KTO: “Một lần, có tín hữu đến gặp tôi và nói: ‘Thưa Ðức cha, lúc con 5 tuổi, con bị bệnh và Ðức cha đã chữa bệnh cho con”. Thỉnh thoảng, vị chủ chăn vẫn gặp lại vài bệnh nhân cũ vì khu ngoại ô Colombes, nơi có phòng khám mà ngài từng làm việc trong hơn một thập niên cũng thuộc Giáo phận Nanterre.

Một giáo dân làm việc tại Tòa Giám mục Nanterre nhận định trên báo La Croix: “Làm việc với Ðức cha Aupetit, bạn luôn cảm thấy năng động. Ngài là một người rất sáng tạo và luôn muốn làm những điều mới”. Tuy thời gian làm chủ chăn tại giáo phận ở vùng ngoại ô Paris không dài, nhưng Ðức cha Aupetit đã để lại nhiều dấu ấn, như thành lập Trung tâm Nghiên cứu và Ðề xướng các hoạt động truyền giáo. Từ tháng 11.2015, ngài chọn linh mục Bertrand Auville, chánh xứ Vanves làm cố vấn về tôn giáo cho chính quyền địa phương. Cha Auville sẵn sàng sắp xếp các cuộc hẹn để trao đổi với các nghị sĩ, viên chức hội đồng thành phố, hội đồng tỉnh. Nhờ vậy, giữa Tòa Giám mục Nanterre với chính quyền quyền địa phương có thêm nhiều cơ hội để lắng nghe nhau.

Bảo vệ sự sống

Những kinh nghiệm “mở rộng cửa để đối thoại” thời gian ở Nanterre chắc chắn sẽ rất hữu ích khi Ðức cha Aupetit chính thức nhậm chức Tổng giám mục Paris. Ở vị trí mới, ngài sẽ là một trong những tiếng nói quan trọng nhất của Giáo hội Pháp trước chính phủ nước này. Ðặc biệt, khi Pháp đang dự định sẽ đưa ra một số đề xuất sửa đổi luật liên quan đến các vấn đề gây nhiều tranh cãi như: mang thai hộ; kỹ thuật hỗ trợ sinh sản…

Bác sĩ Aupetit đến nhà thăm bệnh nhân

Khẩu hiệu giám mục của Ðức cha Aupetit là: “Tôi đến để cho chiên được sống và sống dồi dào” (Ga 10,10). Câu khẩu hiệu này cũng cho thấy một trong những chủ đề tâm huyết nhất của ngài là bảo vệ sự sống và góp tiếng nói để những tiến bộ của ngành y-sinh không bị “lạc đường”, phục vụ cho những mục đích sai lệch. Ðức cha Aupetit hiện là Chủ tịch Ủy ban Gia đình và Xã hội thuộc Hội đồng Giám mục Pháp. Vốn là tiến sĩ y khoa và là chuyên gia về đạo đức sinh học, những nhận định và lập luận của ngài liên quan đến các chủ đề nói trên không chỉ thể hiện rõ quan điểm ưu tiên bảo vệ sự sống của Giáo hội mà còn luôn đảm bảo sự chuẩn xác về mặt khoa học. Ngài đã xuất bản nhiều tựa sách gây được nhiều sự chú ý như: “Contraception: la réponse de l’Église” (tạm dịch: “Ngừa thai: câu trả lời của Giáo hội”, NXB Pierre Téqui, 1999); “L’embryon, quels enjeux?” (“Phôi, vai trò gì?”. NXB Salvator, 2008)… Ngoài ra, giai đoạn từ năm 2006-2013, khi còn là Tổng đại diện tại thủ đô Pháp, theo yêu cầu của Ðức Tổng giám mục Vingt-Trois, ngài đã thành lập văn phòng chuyên nghiên cứu về đạo đức sinh học trực thuộc Tòa Tổng giám mục Paris.

Kể từ ngày sống đời thánh hiến, Ðức cha Aupetit đã chia sẻ: “Tôi không còn làm theo ý tôi nữa mà phó thác trọn vẹn vào Thiên Chúa”. Quả thật, ngài từng muốn “làm bác sĩ miền thôn quê” thì được ơn gọi. Rồi khi ngài chuyển ý mong được làm “linh mục miền thôn quê” thì đến nay lại được bổ nhiệm làm chủ chăn Paris, một trong những đô thị sầm uất nhất châu Âu. Chỉ có ý Chúa mới diệu kỳ đến thế!

- Ðức cha Michel Aupetit sinh ngày 23.3.1951 tại Versailles. - Ngài có bằng tiến sĩ y khoa, là bác sĩ trong giai đoạn từ năm 1979-1990 trước khi được ơn gọi và chính thức vào học tại Ðại chủng viện Paris. - Ðược thụ phong linh mục năm 1995. - Phó xứ tại Saint-Louis-en-l’Ile từ năm 1995-1998, sau đó là phó xứ tại Saint-Paul Saint-Louis đến năm 2001. - Chánh xứ Notre-Dame de l’Arche d’Alliance từ năm 2001-2006. - Làm Tổng đại diện Paris từ năm 2006-2013, được tấn phong Giám mục phụ tá Paris vào ngày 19.4.2013. - Ðược bổ nhiệm làm Giám mục chánh tòa Nanterre từ năm 2014 và được bầu làm Chủ tịch Ủy ban Gia đình và Xã hội thuộc HÐGM Pháp vào đầu năm 2017. - Ðược bổ nhiệm làm Tổng giám mục Paris vào ngày 7.12.2017.

Vị Tổng giám mục giỏi điêu khắc Ðức cha Michel Aupetit là một người rất nghệ sĩ. Ngài hát hay, đàn giỏi và rất thích chơi các nhạc phẩm của nhạc sĩ Georges Brassens. Không chỉ vậy, ngài còn là một nhà điêu khắc tài năng. Tại nhà thờ Notre-Dame de l’Arche d’Alliance ở quận 15 của Paris, nơi ngài là chánh xứ từ năm 2001-2006, vẫn đang treo cây Thánh Giá có tượng Ðức Giêsu chịu đóng đinh do chính Ðức cha Aupetit khắc. Ðây không phải là tác phẩm duy nhất của ngài. Tại nhà thờ Notre-Dame de Royan ở tỉnh Charente-Maritime, tây nam Pháp cũng có một bức tượng Chúa Giêsu trên thập giá do vị tân Tổng giám mục khắc từ năm 1998. Ngài đã nhiều lần cho mượn các tác phẩm của mình để trưng bày, như vào tháng 6.2010 tại cuộc triển lãm ở khu Bansard, quận 7 của Paris.

Tổng giáo phận Paris Paris là đô thị đông dân nhất của Pháp với dân số 2,22 triệu người, do vậy, TGP Paris cũng là địa phận đông giáo dân nhất (hơn 1,5 triệu người), theo báo La Croix. TGP Paris có 28 giáo hạt, 106 giáo xứ và khoảng 1.200 linh mục, 108 phó tế. Ngoài ra, thủ đô Pháp hiện tập trung 80 dòng nam (1.250 tu sĩ) và 140 dòng nữ (2.500 nữ tu). Paris có 4 vị giám mục phụ tá gồm Ðức cha Jérôme Beau, Ðức cha Éric de Moulins-Beaufort, Ðức cha Denis Jachiet và Ðức cha Thibault Verny. Ðây là trường hợp đặc biệt tại Pháp vì các giáo phận còn lại chỉ có tối đa 2 giám mục phụ tá (Lyon, Strasbourg). Không chỉ quản lý Ðại chủng viện của TGP, Tổng giám mục Paris còn là Chủ tịch danh dự của Viện Công giáo Paris (ICP). ICP là một trong những đại học tư thục danh tiếng của Pháp, ngoài thần học, giáo luật, còn đào tạo các ngành khoa học xã hội, giáo dục và kinh tế. Sau khi nhậm chức vào ngày 6.1 tới, như các vị tiền nhiệm, Ðức cha Michel Aupetit sẽ tham gia các sự kiện quan trọng của ICP như họp hội đồng sư phạm và khoa học.

Nguyễn Ngọc Lan Chi