Một sáng tạo nghệ thuật của người con Ðà Nẵng

Với óc sáng tạo nghệ thuật, nghệ nhân Lê Nguyên Vỹ, một người con của giáo xứ Chợ Chiều (nhà thờ Thánh Giuse Lao Công, quận Sơn Trà, giáo phận Ðà Nẵng) đã làm nên những sản phẩm thạch ảnh và diệp ảnh độc đáo. Ông từng được Hiệp hội làng nghề Việt Nam vinh danh khi trao tặng bằng “Tinh hoa làng nghề thủ công” năm 2013.

Là người ưa tìm tòi, phát hiện cái mới nên sau khi đưa hình ảnh lên đá, nghệ nhân Vỹ lại tiếp tục đưa lên vỏ sò, vỏ ốc, gáo dừa... Nhưng đó chưa phải là tất cả. Một công việc cứ lặp đi lặp lại dễ khiến ông rơi vào… khoảng lặng bởi cứ thấy hoài một sự quen thuộc. Thế là nghệ nhân lại vùi mình vào sự khám phá cái mới. Nếu nghệ thuật thạch ảnh (ảnh trên đá) thực hiện vào những năm 2005, 2006 thì khoảng 10 năm sau, ông thành công với những sản phẩm ảnh trên lá (diệp ảnh). Ðây có thể xem là một kỳ công vì nó như vượt ra ngoài sự tưởng tượng. Nhưng để đạt được thành quả như vậy, ông Vỹ đã phải mất khá nhiều thời gian, công sức và tiền bạc cho sự trải nghiệm, học tập, nghiên cứu… Ông hồi tưởng lại lúc ban đầu bắt tay vào thực hiện: “Tôi đã từng ngâm lá vào axit, vào kiềm… nhưng đều không đạt kết quả, thế rồi mình bỗng nhớ về thuở nhỏ nơi làng quê, thơ thẩn ngắm nhìn những chiếc lá rụng xuống ao hồ. Chính hồi ức đã khơi lên trong mình một phát hiện rằng lá sau một thời gian ngâm trong nước đã mục rữa ra. Chỉ đơn giản như vậy!...”. Ông cho biết, lá phải được lựa chọn kỹ (thường là lá bồ đề, lá bàng già mà còn tươi), sau đó ngâm trong nước hơn một tháng rồi rửa sạch phần “thịt”, xử lý cho hết diệp lục, giữ phần gân lá nguyên vẹn. Gân lá sau khi tẩy và phơi khô sẽ dùng để in ảnh. Mỗi chiếc lá cho ra một tác phẩm hoặc nhiều lá ghép lại cho một ảnh khổ rộng. “Một bức diệp ảnh có thể giữ màu sắc nguyên gốc đến 100 năm”, nghệ nhân Vỹ nói.

Tác phẩm diệp ảnh thể hiện các bức hoạ Kitô giáo do ông Vỹ thực hiện

Niềm say mê thôi thúc ông tạo ra những sản phẩm độc đáo, như có lần ông đã đưa áng thiên cổ hùng văn Bình Ngô Ðại Cáo cùng tác giả là thi hào Nguyễn Trãi lên diệp ảnh. Bài cáo không chỉ với bản tiếng Việt mà còn có bản dịch ra tiếng Anh. Khi được hỏi tại sao lại nghĩ đến chuyện cho ra một sản phẩm “lạ” như thế, ông chân tình cho biết, trước hết mình là người yêu mến lịch sử văn hóa nước nhà, kế đến là thích làm những cái mới lạ, không trùng lặp, không giống với người khác.

Cộng đoàn giáo xứ Chợ Chiều cũng đã đặt nghệ nhân này làm những tặng phẩm diệp ảnh thể hiện các bức họa Kitô giáo nổi tiếng. Hình thức mới, màu sắc nghệ thuật đặc sắc của sản phẩm đã làm phong phú thêm sự chọn lựa cho giáo dân trong lĩnh vực ảnh tượng tôn giáo.

Trong hành trình sáng tạo nghệ thuật, nghệ nhân Vỹ may mắn có được sự đồng hành, hỗ trợ của người bạn đời là bà Trần Thị Chanh cũng như người con trai lớn Lê Duy Quang. Dù nay đã ở tuổi gần 70 song với ông, khát vọng của một người nghệ sĩ vẫn là đi tìm cái mới lạ và phải luôn vượt lên những khó khăn của cuộc sống để vươn tới thành công.

VĨNH LỘC