Một trong các đe dọa đối với các nước đang phát triển là sự kiện khí hậu thay đổi

Tòa Thánh kêu gọi các giới lãnh đạo chính trị, kinh tế và tôn giáo quốc gia và quốc tế góp phần thăng tiến hòa bình và an ninh cho các nước nhỏ đang phát triển.

Đức Tổng Giám mục Bernarrdito Auza, Quan sát viên thường trực của Tòa Thánh tại Liên Hiệp Quốc, đã đưa ra lời kêu gọi trên trong diễn văn đọc trước phiên họp của Hội đồng bảo an Liên Hiệp Quốc về đề tài “Hòa bình và an ninh cho các nước nhỏ đang phát triển”. Ngài khẳng định một trong các đe dọa đối với các nước này là sự kiện khí hậu thay đổi, khiến mực nước biển dâng cao, tạo ra các trận bão nhiệt đới và ngoài nhiệt đới, nhiệt độ không khí và biển gia tăng và thay đổi các kiểu mưa. Đây không phải chỉ là vấn đề môi sinh mà cũng liên quan tới sự phát triển nữa. Nó là một đe dọa sự sống. Các thay đổi khí hậu sẽ gây ra các hệ lụy tiêu cực trên đất đai và nguồn tài nguyên vốn đã nghèo của các nước này. Vì vậy điều cấp thiết nhất là làm sao ngăn chặn khí hậu thay đổi. Để đối phó với mọi hậu quả của nó cần phải huy động mọi lực lượng chính trị, kinh tế, khoa học, và truyền thống tôn giáo.

Thay đổi khí hậu liên quan tới sự phát triển con người, như Đức Thánh Cha Phanxicô đã khẳng định. Ngài đề nghị môi sinh toàn vẹn như mô thức phối hợp hài hòa các tương quan đa chiều kích, bởi vì chúng ta đang phải đương đầu với một cuộc khủng hoảng vừa môi sinh vừa xã hội. Nếu chúng ta đánh mất đi ý thức chúng ta với môi sinh là một, thì thái độ của chúng ta sẽ là thái độ của những chủ nhân, người tiêu thụ và khai thác không có khả năng đưa ra các hạn chế cho các nhu cầu của mình. Săn sóc môi sinh là một thái độ xã hội. Tất cả mọi người đều có bổn phận đóng góp cho việc tìm ra một giải pháp toàn vẹn.

Vị đại diện Tòa Thánh đưa ra ba đề nghị. Thứ nhất, đạt một thỏa hiệp trong hội nghị thượng đỉnh về khí hậu tại Paris vào tháng 12 năm nay để chiến đấu với nạn khí hậu thay đổi. Hàng lãnh đạo thế giới phải can đảm có tâm trí nhìn xa thấy rộng chứ không thiển cận nhắm tới các lợi nhuận nhất thời đang thống trị các đường lối chính trị và kinh tế thế giới. Thứ hai, bỏ ra các nguồn tài chánh đầy đủ để ngăn chặn nạn khí hậu thay đổi. Thứ ba, gia tăng khả thể có được loại năng lượng có thể canh tân. Hàng tỷ người trên thế giới cần năng lượng để ra khỏi nghèo túng. Hàng tỷ người, đặc biệt là phụ nữ và trẻ gái, đau khổ vì phải nấu nướng với dầu hỏa. Đa số sống trong các vùng không được nối liền với hệ thống cung cấp năng lượng có thể canh tân. Các nước giau phải trợ giúp các nước kém mở mang có được các kỹ thuật và nguồn tài chánh để sản xuất năng lượng ít làm ô nhiễm môi sinh.

Liên quan đến hiện tượng thời tiết biến đổi, trong thời gian gần đây, cộng đồng thế giới đang nỗ lực chuẩn bị cho các hội nghị quốc tế về hiện tượng thời tiết thay đổi rất quan trọng trong năm nay, đặc biệt là hội nghị COP 21 sẽ được triệu tập tại Paris. Trong hội nghị COP 21, thế giới hy vọng sẽ đạt tới một thỏa hiệp về khí hậu. Thỏa hiệp này sẽ chính thức có hiệu lực từ năm 2020, nhưng phải được xây dựng căn bản hoạt động trong vòng 5 năm tới.

Tổ chức thiện nguyện phi chính phủ Action Aids khẳng định làm sao có thể đơn giản chờ đợi hạn thời gian 2020 để bắt đầu hành động, trong khi những hậu quả thay đổi thời tiết đang tung hoành tại nhiều quốc gia. Trận nóng kinh hồn diễn ra tại Ấn Độ vào cuối tháng 5 làm cho hơn 200 người chết. Cho đến nay, nhiệt độ trái đất đã gia tăng 0,8 độ C kể từ thời hậu kỷ nguyên kỹ nghệ hóa. Đây là đà gia tăng cần chú ý không thể làm ngơ được, sự gia tăng đã gây ra nhiều hậu quả tai hại trên các lãnh vực khác nhau như nông nghiệp thất thu, mực nước biển dâng cao đe dọa các nước đảo, nạn hạn hán nhất là tại các nơi thường chịu thiên tai này. Vì thế các hoạt động phòng chống thay đổi thời tiết phải được khởi động trước hạn năm 2020, đặc biệt là tại khối các nước đảo nhỏ tại Phi châu hay khối các quốc gia kém phát triển. Những gì người ta có thể làm từ bây giờ đến năm 2020 có tầm quan trọng sinh tử đối với các nước đang trên đường phát triển.

Một thành viên tập đoàn các hội thiện nguyện Pháp Réseau Action Climat thì khẳng định: “Các nước đang trên đường phát triển nhắn nhủ khối quốc gia cường thịnh rằng nếu quí vị muốn chúng tôi nỗ lực dấn thân từ năm 2020, thì xin quí vị hãy cố gắng nhiều hơn nữa ngay từ bây giờ”.

Vào đầu tháng 6.2015, một nhóm chuyên viên thuộc Hội đồng Nghiên cứu khoa học đã cho đăng tải kết quả một nghiên cứu khoa học khẳng định rằng các đại dương sẽ thay đổi nhiều dù trái đất chỉ gia tăng nhiệt độ ở dưới mức 2^o C. Các chuyên viên cho biết, nếu không được chế ngự hoàn toàn hiện tượng hâm nóng trái đất sẽ gây ra một biến thể toàn bộ cuộc sống biển khơi ở mức độ hoàn vũ.

So sánh với các giai đoạn có nhiều thay đổi khí hậu trong quá khứ, các chuyên viên nói trên nhận định rằng một đà gia tăng nhiệt độ trái đất dự đoán là 4,8^oC từ nay đến năm 2100, sẽ kéo theo những biến đổi không lường trước được trong hệ thống môi sinh biển cả. Nghiên cứu chỉ tập trung trong các loại sinh vật sống ở chiều sâu 200 mét trên mặt biển.

Mặt khác Quỹ WWF, một tổ chức chuyên bảo vệ thiên nhiên trên toàn trái đất, hôm 4.6 đã khẳng định rằng mở rộng các vùng biển khơi được bảo vệ là điều rất có lợi và có thể đem lại lợi nhuận đến 920 tỷ Mỹ kim từ nay đến năm 2050, đồng thời tạo được 180.000 công ăn việc làm. Quỹ WWF khẳng định, mỗi một Mỹ kim đầu tư vào việc này đem lại 3 Mỹ kim tiền lời. Để đạt tới mức độ này, Quỹ WWF khuyên nên mở rộng các vùng biển được bảo vệ lên đến 10% toàn thể diện tích biển cả vào năm 2020, và lên 30% trong vòng năm 2030, tại các vùng này hoàn toàn cấm các hoạt động ngư nghiệp. Hiện nay chỉ có 4% toàn diện tích biển cả được xem như vùng bảo vệ.

Thời tiết khí hậu sẽ là trọng tâm các cuộc thảo luận quốc tế trong năm 2015, trong đó đã có một cuộc họp của Liên Hiệp Quốc tại trụ sở New York ngày 29.6, rồi một phiên nhóm của Hội đồng Bảo an Liên Hiệp Quốc vào tháng 9, một cuộc họp thượng đỉnh G20 tại Thổ Nhĩ Kỳ vào tháng 11 và sau cùng là Hội nghị COP 21 diễn ra từ 30.11 đến 11.12.2015 tại Paris.

(QV)