“Mục vụ thiêng liêng”nơi bệnh viện

Chăm lo mục vụ bệnh nhân ở bệnh viện, các linh mục trở thành cánh tay nối dài của Giáo hội, đem tình yêu Thiên Chúa đến bên giường bệnh, để xoa dịu đớn đau thể lý và bồi dưỡng về phần thiêng liêng cho người tín hữu.

“Người coi sóc” chuyên chăm

10 giờ sáng, tôi đến thăm giáo xứ Jeanne d’Arc, linh mục chánh xứ Giuse Bùi Văn Quyền vừa về đến sau khi đi xức dầu bệnh nhân tại một bệnh viện gần đó. Hướng dẫn tôi vào gặp, người bảo vệ nhà thờ buột miệng: “Xung quanh đây 5-6 bệnh viện lớn như Chợ Rẫy, Đại học Y Dược, Phạm Ngọc Thạch, An Bình…, nên cha chánh và cha phó ngày nào cũng đi xức dầu bệnh nhân, đi mệt nghỉ…”. Là người đang làm mục vụ trong cụm các bệnh viện ở quận 5, cha Quyền cho hay:“Phần nhiều là đi giúp ban ngày, nhưng cũng có những lúc bà con đến gọi cửa lúc 23-24 giờ đêm hoặc 1-2 giờ sáng. Có người vẫn nghĩ đây là “giờ giới nghiêm” của các cha, nhưng với trường hợp bệnh nhân đang trong cơn nguy tử, kể cả người nhờ và người giúp chẳng có ai còn ngại giờ giấc. Có người hỏi chúng tôi có cần xác minh thật giả? Cá nhân tôi cho rằng nếu nghi ngại thì chẳng giúp được khi người ta cần”. Theo cha Quyền, mục vụ bệnh nhân chủ yếu là ban Bí tích Hòa giải, xức dầu và trao Mình Thánh Chúa, đó là nhu cầu thiêng liêng cần kíp của người tín hữu và cũng là một trong những phận vụ của người mục tử trong sứ vụ coi sóc đoàn chiên. Cha tâm niệm:“Bệnh tật thì không nói trước được, nên khi có người cần giúp, chúng tôi sẵn sàng đến ngay”. Bên cạnh những trường hợp trợ giúp thành công, cũng có một số bệnh nhân tiên lượng xấu, bác sĩ cho về lo hậu sự, cha Giuse chờ ở trước cổng bệnh viện để xức dầu, giải tội thiêng liêng ngay trên xe cứu thương. Cha Giuse nhớ lại: “Trong số đó tôi nhớ có bệnh nhân ở Trảng Bom, gia đình mong muốn người thân được lãnh nhận bí tích sau cùng, mới an tâm khởi hành về quê vào lúc 19 giờ đêm, để phòng trường hợp bất trắc trên đường đi hoặc khi về đến nơi khuya khoắt, không thuận tiện nhờ cha sở giúp”.

Hiện nay, TGP TPHCM có phổ biến danh sách các linh mục đặc trách mục vụ bệnh nhân ở bệnh viện kèm theo số điện thoại liên hệ, thường là những linh mục coi sóc xứ đạo trong khu vực ở gần bệnh viện. Tuy nhiên, bà con ở vùng thôn quê không biết, chủ yếu tìm đến nhà thờ nào gần bệnh viện để tìm linh mục trợ giúp. Cha Quyền nói cũng không vấn đề gì, linh mục nào khi nghe bệnh nhân cần cũng đều sẵn lòng. 

Tại giáo hạt Thủ Đức, các linh mục coi sóc giáo xứ Châu Bình trong rất nhiều năm qua luôn nhiệt thành chăm sóc phần thiêng liêng cho bà con giáo dân điều trị ở bệnh viện thành phố Thủ Đức. Bệnh viện chỉ cách nhà thờ một con đường, lối chừng vài chục bước chân. Hai vị linh mục dòng Mẹ Chúa Cứu Chuộc là cha chánh xứ P.X Nguyễn Khánh Hà và cha phó Ambrôsiô Nguyễn Năng Thanh Phong thay nhau trợ giúp mỗi khi bệnh nhân có nhu cầu, bất kể thời gian nào trong ngày, hay lúc đêm khuya, có bệnh nhân cần giúp là lập tức các cha đến ngay. Ngoài ra, sáng Chúa nhật hằng tuần, các cha còn luân phiên xức dầu, ban Bí tích Hòa Giải cho các bệnh nhân ở các phòng khoa trong bệnh viện. Các nữ tu dòng Thừa sai Chúa Giêsu và Mẹ Maria cũng tham gia vào công việc mục vụ này. Tối thứ Bảy, các sơ sẽ vào bệnh viện để hỏi thăm từng khoa, phòng để biết số người xin rước lễ, xưng tội, hay xức dầu bệnh nhân. Cha Phong chia sẻ: “Vì ở ngay bên cạnh bệnh viện, nên ai cần chúng tôi đến ngay để trợ giúp kịp thời với trường hợp cần kíp, nguy tử. Với những bệnh nhân sức khỏe ổn định, chúng tôi sắp xếp giờ đến thuận tiện, tránh làm ảnh hưởng đến giờ khám bệnh của đội ngũ y tế”.

Trao niềm tin, sự tín thác

Theo cha Ambrôsiô, việc cử hành các bí tích nơi giường bệnh không chỉ đem lợi ích thiêng liêng cho người bệnh, mà còn giúp người thân được an ủi, vững tâm, được nâng đỡ tinh thần. Vì vậy nên khi xức dầu, trong một số trường hợp người thân cũng được phép vào cùng để hiệp thông khi cử hành nghi thức.

Hoa trái của mục vụ bệnh nhân không chỉ dừng lại ở đó, bởi có khi còn là dịp quay về cho người khô khan nguội lạnh, như trường hợp của một bệnh nhân nam ngoài 50. Trước đó bệnh nhân trong tình trạng nguy kịch, được xức dầu và giải tội thiêng liêng. Một thời gian sau hồi phục, người đàn ông sau nhiều năm không đến nhà thờ, không đến với tòa cáo giải đã chủ động xin cha đến phòng trọ để được xưng tội và được cha đặt tay chúc lành. Ông mong có sức khỏe, mau bình phục để tiếp tục mưu sinh bằng nghề ve chai như đã từng.

“Xức dầu bệnh nhân là để giúp người bệnh thêm sức mạnh về thể lý và đặc biệt là sức mạnh thiêng liêng. Có người được phục hồi sức khỏe, cũng có trường hợp thêm sức mạnh để đối diện với cái chết, để vượt qua và được bình an hướng tới cuộc khổ nạn Phục sinh của Đức Kitô”, một linh mục dòng Tên tâm sự. Xác tín điều đó, nên bao năm qua khó mấy ngài cũng đi, đêm khuya mấy ngài cũng đến khi ai đó cần. Có lần, nhận lời đến giúp cho một trường hợp, nhưng cha đã xức dầu đến 5 bệnh nhân, là vì những người Công giáo ở trong phòng biết có cha đến đã xin được nhận bí tích luôn. Ngài tâm niệm:“Chăm sóc mục vụ bệnh nhân đòi hỏi sự dấn thân và linh động, vì lòng yêu mến. Trong trường hợp khẩn cấp và nguy tử, bất kỳ linh mục nào khi được nhờ cậy cũng buộc phải sẵn sàng để trợ giúp bệnh nhân”.

Theo kinh nghiệm của một số cha làm mảng mục vụ này ở Sài Gòn thì, các linh mục vùng thôn quê, các tỉnh thành nên phổ biến danh sách, kèm số điện thoại liên hệ của các linh mục ở TGP TPHCM cho hội kẻ liệt, cho giáo dân trong toàn xứ đạo, phòng khi cần dùng đến và biết chỗ cậy nhờ. Ngoài ra, cũng nên cho giáo dân biết một số điều cơ bản về bí tích này, tránh trường hợp như cha Gioan Baotixita Bùi Ngọc Điệp, dòng Thừa Sai Việt Nam, cộng đoàn Gò Mây, thường giúp bệnh nhân ở các bệnh viện vùng Hóc Môn, Tân Bình kể: một người phụ nữ vào lúc nửa đêm thuê xe taxi mời cha đến bệnh viện xức dầu cho mẹ đang nằm viện, lúc tiễn cha ra về, chị đơn sơ: “Cha là người thứ tư xức dầu cho mẹ con”. Lúc này, cha ân cần giải thích: “Xức dầu bệnh nhân đi kèm với Bí tích Hòa giải. Sau thời gian đã lãnh nhận, mà hối nhân chưa phạm tội trọng thì không cần phải xức dầu lại. Không phải sức nhiều lần là được nhiều ơn như chị nghĩ”. Cha cũng nói tới một số cách hiểu sai khi quan niệm xức dầu bệnh nhân chỉ dành cho người sắp qua đời, người không được xức dầu thì không được rỗi linh hồn. Trong khi Bí tích Xức dầu bệnh nhân mang ý nghĩa chữa lành về thể lý và thiêng liêng, nên người tín hữu có thể lãnh nhận theo định kỳ vài tháng một lần hoặc 6 tháng một lần.

Xác tín những ơn ích thiêng liêng của người tín hữu là mục vụ cần ưu tiên, cha Điệp cho rằng, các tu sĩ đang làm việc tại bệnh viện, các sơ trao Mình Thánh Chúa và thành viên hội kẻ liệt ở các giáo xứ sẽ là những cầu nối hữu ích cho việc liên hệ giới thiệu linh mục mục vụ bí tích khi cần kíp, trong bối cảnh các bệnh viện ngày càng tạo điều kiện và quan tâm đến nhu cầu thiêng liêng của bệnh nhân.

BÍCH VÂN