Nên điều chỉnh cách nghĩ và hành vi

Đài truyền hình Việt Nam gần đây đưa tin về một mẻ lưới ở bãi biển Phú Yên, khi ngư dân kéo lưới, cá chỉ chiếm một phần nhỏ, còn lại là rác thải. Ống kính phóng viên còn cho thấy toàn bộ bờ biển ngập ngụa rác thải ni-lông, lượng rác này chỉ một phần do trôi dạt, phần chính là do người dân xả thải vô tư xuống biển.

Việc hình thành các bãi rác tưởng chỉ xảy ra ở đô thị, nay đã có mặt ở nhiều vùng nông thôn và bờ biển. Mới đây, Philippines cho hoạt động trở lại một bãi biển sau thời gian dài đóng cửa vì ngập trong rác và ô nhiễm. Nguyên nhân là do du khách đến tham quan, nhậu nhẹt, vui chơi và xả rác, biến một vùng biển tươi đẹp thành vùng biển chết do bị ô nhiễm nặng, cần phải ngừng hoạt động để xử lý. Ở Việt Nam, lượng khách du lịch biển đảo ngày càng đông, trong đó không ít người vô ý thức xả rác, lâu ngày gây ô nhiễm môi trường biển và ảnh hưởng đến sinh kế của ngư dân.

Ảnh minh họa

Như vậy, rác thải đang là mối lo của ngành môi trường bên cạnh tình trạng ô nhiễm nguồn nước, không khí và biến đổi khí hậu. Các chế tài xử phạt hành vi xả rác ở nước ta chưa đủ mạnh, vì thủ tục rườm rà khó thực thi, trong khi đó, công nghệ phân loại, xử lý chưa thể giải quyết hết lượng rác thải hằng ngày. Hiện nay, rác chủ yếu được chôn lấp hoặc đưa vào các lò đốt. Việc chôn lấp phải chờ phân hủy khá lâu, nhất là với các loại nhựa; còn xây các lò đốt thì nhiều địa phương không có kinh phí. Bởi vậy, nhiều tỉnh thành vẫn tồn tại những bãi rác to như trái núi, tạo ra cả một vùng không gian bốc mùi khó chịu, ảnh hưởng đến sinh hoạt và sức khỏe của nhiều hộ dân trên địa bàn.

Rác nói lên thông điệp ứng xử của con người đối với những thứ bỏ đi không dùng nữa. Việc các bãi biển ngập rác cũng cho thấy không thể tùy tiện với những gì vứt bỏ, bởi sẽ tạo ra môi trường sống ngày một tệ hại, phát sinh đủ loại ô nhiễm, bệnh tật.

Ảnh minh họa

Một số nước phát triển như Nhật Bản, Singapore đã đầu tư các khu tập kết và xử lý rác với công nghệ hiện đại từ nguồn ngân sách của chính phủ. Còn với các vi phạm dân sự, họ phạt rất nặng, nên ý thức của người dân rất tốt. Ở nước ta, cả hai lĩnh vực đầu tư công cho xử lý rác và xây dựng ý thức, nếp sống văn minh của người dân đều thiếu cả nên câu chuyện về rác thải vẫn đang nan giải...

Vứt rác bừa bãi chính là hành vi trực tiếp hoặc gián tiếp hủy hoại môi trường sống của chính mình, và cũng là một lối ứng xử không đẹp với thiên nhiên. Đây cũng là tiền đề quan trọng để mỗi người điều chỉnh lại cách nghĩ và hành vi của mình.

Ngô Quốc Ðông