Chị ơi “ông cụ non” nhà em 7 tuổi, thích tìm hiểu mọi sự. Nhà em kinh tế trung bình mà lớp con có rất nhiều bạn thuộc diện “gia đình có điều kiện” ở nhà lầu đi xe hơi... Con nhiều lần xin “mẹ ơi mua ô tô đi, để mỗi lần về quê cả nhà không phải chen nhau trên xe máy nữa”, ham muốn mua ô tô này rất mạnh mẽ, đến nỗi nếu cho con một điều ước, con cũng ước mua được ô tô, rồi tưởng tượng bố mẹ ngồi đâu con ngồi đâu...
Em đã nói với con hiện tại nhà chưa đủ điều kiện để mua. Con hỏi nhà bạn giàu còn nhà mình nghèo hả mẹ?
(Một chị trong Hội cha mẹ học sinh ở Gò Vấp, TPHCM)
 |
Tùy độ tuổi và hoàn cảnh lúc trẻ đặt ra câu hỏi mà người lớn chúng ta có câu trả lời thích hợp. Nếu bé chỉ hỏi vu vơ thì đáp lời con một cách dí dỏm, ngắn gọn “nhà mình giàu con ạ nhưng đó là tiền của bố mẹ, còn con thì chưa làm ra được đồng nào đâu nhé, tuy nhiên đó là về tiền, còn về tấm lòng thì cha mẹ nào cũng rất giàu tình yêu thương con”. Nếu bé phân biệt rõ giàu nghèo về vật chất thì sẽ phải giải thích cụ thể hơn, mà thực ra điều này tùy vào quan niệm của từng gia đình phải không ạ? Bạn có thể giải thích với con: người ta nói “nhà giàu” ý chỉ những người có nhiều tiền nên họ có thể mua nhà to, mua xe đẹp... “người nghèo” là những người không có đủ tiền để mua thức ăn, mua quần áo mặc, mua thuốc chữa bệnh khi đau ốm... Từ đó đưa ra nhận xét: mình có nhà để ở, con được đến trường, có quần áo sạch đẹp để mặc, thỉnh thoảng được đi chơi vườn trẻ, được học vẽ, học bơi, được ăn những món con yêu thích. Vậy con nói xem về vật chất nhà mình giàu hay nghèo?
Bạn có thể nói thêm: trong xã hội có nhiều tầng lớp, nhiều hoàn cảnh, nhiều số phận. Có người sinh ra đã giàu có vì được thừa hưởng của cải từ đời trước để lại, có người giàu vì chăm chỉ cần kiệm tích lũy được, có người giàu do bóc lột hoặc gian lận bất chính, có người đủ ăn, có người chật vật cả đời vẫn thiếu trước hụt sau và phải nhận sự giúp đỡ của người khác... Giàu cũng có nhiều loại: “giàu có” là họ tích lũy được bao nhiêu, “giàu sang” là họ tiêu đi như thế nào.
Bạn giảng cho bé sự giàu nghèo về tinh thần nữa. Chẳng hạn nhà mình tuy không có xe hơi, nhà đẹp nhưng bố mẹ yêu thương con, hay chơi với con, đọc truyện cho con, đi du lịch cùng con rất vui vẻ, vậy là nhà mình “giàu” nụ cười rồi. Còn có nhiều bạn tuy gia đình có nhà to xe đẹp nhưng lại thiệt thòi vì bố mẹ quá bận không chơi cùng bạn được, đi ngủ hằng ngày không được ôm bạn, không học cùng với bạn ở nhà..., con nói xem con thích thế nào hơn?
Rồi từ từ, bạn “nâng cao” thêm bước nữa là mẹ thích giàu có về tinh thần nhưng thực ra nếu có ô tô để đi thì cũng thích lắm chứ! Mẹ nói giá của một chiếc ô tô khoảng bao nhiêu, cho con biết thu nhập của bố mẹ, chi tiêu hằng tháng của cả nhà rồi cùng tính toán lên kế hoạch kiếm tiền và tiết kiệm tiền. Bạn gợi ý cho con nghĩ ra nhiều cách và cuối cùng chốt lại là:
1. Bố mẹ phải chăm chỉ làm việc hơn, không nên nghỉ làm trừ khi có việc đột xuất hay ốm đau.
2. Con phải tự giác học để con sau này có kiến thức và kỹ năng tốt, có thể lựa chọn và theo đuổi một công việc vừa thú vị vừa có nhiều tiền, vừa giúp ích cho bản thân, đóng góp cho gia đình và làm giàu cho cộng đồng.
3. Tiết kiệm điện nước, không lãng phí đồ ăn, đồ dùng.
4. Cắt giảm những chi phí không cần thiết (chơi điện tử, đổi điện thoại, mua đồ chơi mới, tổ chức sinh nhật “hoành tráng).
5. Tham gia làm tình nguyện viên trong những lần hội chợ, bán hàng gây quỹ, làm thêm trong những đợt nhà trường hoặc khu dân cư tổ chức và nhận về những phần thù lao chính đáng.
Thỉnh thoảng bạn cho con đi vào bệnh viện thăm người nhà ốm, vào các trung tâm nuôi dưỡng người già hay trẻ mồ côi để con biết chia sẻ sự may mắn của mình với người khó khăn, để bé hiểu rằng không phải đợi đến lúc giàu mới có thể làm được việc thiện, để bé thấm thía một điều: không ai nghèo đến nỗi không có gì để cho đi, không ai giàu đến mức không cần nhận sự giúp đỡ của người khác.
Tin rằng, từ câu chuyện chiếc xe hơi và câu hỏi của “ông cụ non” nhà bạn, mẹ con bạn có bao điều để nói với nhau.
THẠC SĨ- BÁC SĨ LAN HẢI
Bình luận