Nhà thờ gỗ cổ nhất thế giới

Nhà thờ Thánh Anrê Greensted vẫn sừng sững bất chấp thế sự trong suốt hơn một thiên niên kỷ, nhờ nỗ lực bảo vệ, trùng tu qua nhiều thế hệ của người Anh.

Nhà thờ Thánh Anrê ở làng Greensted-Juxta-Ongar, gần Chipping Ongar thuộc hạt Essex của Anh là nơi thờ kính Thiên Chúa từ hơn gần 1.200 năm qua, và là một trong những nhà thờ đẹp nhất của xứ sở sương mù. Còn được biết với cái tên phổ thông hơn là nhà thờ Greensted, ngôi thánh đường được xây bằng gỗ ngay trước thời điểm công tước xứ Normandy là William dẫn đầu cuộc xâm lược nước Anh. Đây là nhà thờ gỗ tồn tại lâu nhất trong lịch sử Kitô giáo trên toàn thế giới, và cũng là tòa nhà bằng gỗ cổ nhất của châu Âu.

Bất chấp độ tuổi “xưa nay hiếm”, nhà thờ Greensted vẫn mở rộng cửa đón tiếp các tín hữu trong vùng, sẵn sàng chào đón những người đến thăm hoặc tham dự thánh lễ vào mỗi Chúa nhật. Nhà thờ từng đón thi hài vua Edmund, vị thánh bổn mạng đầu tiên của Anh. Vào một đêm của năm 1013, thi hài vị thánh được quàn qua đêm tại đây trước khi chuyển đến nơi chôn cất là Bury St. Edmunds tại Suffolk. Các cuộc khai quật vào năm 1960 cho thấy nhà thờ đầu tiên đã mọc lên tại nơi này từ thế kỷ thứ 7, thời điểm thánh Cedd bắt tay vào nỗ lực loan truyền Lời Chúa cho những người địa phương.

Có rất nhiều nhà thờ gỗ cổ kính tại vùng Scandinavia tương tự như nhà thờ ở Essex, nên một đội ngũ khoa học gia thuộc Đại học Oslo(Na Uy) đã xin phép lấy mẫu gỗ thử nghiệm vào thập niên 1960. Nhóm này cho rằng, nhà thờ gỗ lâu đời nhất phải thuộc địa bàn Scandinavia và muốn chứng minh quan điểm của mình bằng cách xác định niên đại của gỗ xây dựng nhà thờ. Tuy nhiên, kết quả cho thấy vị trí quan trọng của nhà thờ Greensted trong lịch sử Anh cũng như Giáo hội. Phái đoàn Na Uy được người dân Greensted hoan nghênh đến làm việc, và họ được phép lấy mẫu gỗ về phòng thí nghiệm. Sau khi kiểm nghiệm, phân tích chi tiết, cuối cùng các chuyên gia đến từ Bắc Âu phải công nhận nhà thờ Greensted có niên đại vượt xa mọi nhà thờ gỗ tại khu vực Scandinavia, vốn được xây dựng từ thế kỷ 11.

Xuyên suốt qua nhiều thế kỷ, nhà thờ được cơi nới, trùng tu, sửa chữa và khôi phục nhờ vào nhiều thế hệ người Saxon, Normandy, Tudor và Victoria. Những bức tường bằng gỗ ở gian giữa nhà thờ được làm từ thân cây sồi là phần còn sót lại của cấu trúc Anglo-Saxon, trong khi phần tháp được bổ sung sau, nhiều khả năng vào thế kỷ 17. Tuy nhiên, đa số phần còn lại tồn tại đến ngày nay được trùng tu dưới thời của triều đại Tudor. Phần mái được lợp lại trong giai đoạn này, và thánh đường cũng được xây dựng lại bằng gạch. Phần bia mộ lớn nhất ở sân sau nhà thờ đánh dấu địa điểm chôn cất một thành viên của quân đoàn thập tự chinh vào thế kỷ 12, tương truyền là một cung thủ.

LINH LANG