NHỮNG CÔNG TRÌNH CÔNG GIÁO BẰNG ÐÁ ÐẸP NHẤT NƯỚC Ý (P7)

BÀI 7: NHÀ THỜ HANG ĐỘNG Ở MARCHE

Tương truyền, một nhà thờ đá đã được xây dựng tại nơi do chính vị thánh bổn mạng của thành phố Ascoli Piceno - miền trung Ý - chọn làm nơi yên nghỉ cuối cùng, sau khi bị quân La Mã hành hình.

Nằm ở vùng Marche thuộc miền Trung nước Ý, nhà thờ Hang Động Thánh Emygdius (Emidius) được xem là một trong những kiến trúc quan trọng nhất của thành phố Ascoli Piceno, đại diện cho một nguyên mẫu vô cùng giá trị của nghệ thuật tôn giáo theo kiến trúc Baroque từ thế kỷ 17 tại xứ Marche. Sở dĩ có từ “hang động” trong tên của nhà thờ là do phần nội thất được xây dựng bên trong một hang động tự nhiên. Khác với nhà thờ chính cũng được đặt tên theo vị thánh là Vương Cung Thánh Đường Emygdius ở thành phố Ascoli Piceno, nhà thờ bằng đá nằm ở vị trí hẻo lánh và yên bình, nổi tiếng với các hang động tự nhiên.

Thánh Emygdius (279-309) đã được Đức Giáo Hoàng Marcellus I tấn phong giám mục. Ngài là giám mục tiên khởi của thành Ascoli Piceno. Trước khi được tấn phong, ngài nổi tiếng với khả năng chữa nhiều loại bệnh khó trị, được dân thành Rome đặt biệt danh là con trai của thần Apollo. Trên đường đến giáo phận Ascoli, Emydgius đã thực hiện phép lạ bằng cách gõ vào một vách đá khiến nước phun trào. Tổng trấn Ascoli Piceno là Polymius đã tìm cách thuyết phục vị tân giám mục cải đạo sang thờ phụng thần Zeus, thậm chí còn đề nghị gả con gái ruột là Polisia cho Emygdius. Thế nhưng Emygdius đã rửa tội cho Polisia cùng với nhiều người khác. Nổi cơn thịnh nộ, Polymius đã chặt đầu vị giám mục và các môn đệ vào ngày 5.8.309.

Sau khi bị rơi đầu, Emygdius đứng dậy, mang theo thủ cấp của chính mình đi qua một quãng đường dài đến nơi ngài từng xây dựng một nhà nguyện nhỏ, cũng là nơi nhiều người đặt hầm mộ tại đây. Tuy nhiên, phải mất vài trăm năm sau, tiểu sử của vị thánh mới được ghi lại và gìn giữ trong các nhà thờ địa phương. Đến năm 1000, một tu sĩ đã diễn dịch lại nội dung chữ viết tại hầm mộ trong hang đá, nơi tìm thấy thánh tích của vị thánh. Vào năm 1703, một trận động đất khủng khiếp làm rung chuyển cả vùng Marche nhưng không gây ảnh hưởng đến thành phố Ascoli Piceno. Thế là các giáo dân tin rằng, chính thánh Emygdius đã bảo vệ cả thành phố, nên quyết định tôn kính ngài là thánh bổn mạng của Ascoli Piceno. Đến năm 1721, dưới sự quản lý của Đức Giám mục Giovanni Gambi, cộng sự thân tín của Đức Giáo Hoàng Clement XI, nhà thờ Hang Động Thánh Emygdius đã được xây dựng tại địa điểm vị thánh từng chọn làm nơi yên nghỉ cho mình.

Tổng cộng khuôn viên nhà thờ được đặt nằm gọn trong khu hang động từng là nơi mai táng vị thánh, nằm trên sườn dốc của cao nguyên Parignano ở phía bắc thành phố. Phần không gian bên dưới nhà thờ được giữ nguyên cho đến ngày nay, cho thấy những vết tích đào bới thành từng ngăn, nơi trước đây đã chứa di hài của thánh Emygdius và các môn đệ. Bên trong nhà thờ chỉ có một bệ thờ duy nhất, và hiện vẫn còn đặt bức tượng của vị thánh khắc từ đá travertine, được ký tên bởi nhà điêu khắc kiêm kiến trúc sư Giuseppe Giosafatti (1643-1733).

GIANG VÔ YÊN