Những khoảng dốc đời

Ông lão loay hoay trải manh chiếu ra khoảng trống sót lại trước cửa toilet để ngả lưng vì thân nhân đi thăm bệnh đông, những khoảng hẹp hai bên các giường bệnh đã bị xí chỗ hết cả rồi.

Phòng của những người mới xuống từ bàn mổ, nên tiếng rên la đau đớn là thường xuyên. Cạnh giường ai cũng treo đầy dây nhợ, cái thì chuyền nước và thuốc, cái thì bắt thẳng vào người để từ đó tiết ra túi nilon những bịch máu hòa nước tiểu loãng. Toilet là nơi để người ta xả thứ nước đó hằng này, thùng rác cạnh đấy cũng đựng đủ thứ băng bông của người bệnh thải ra, nên cảm nhận mùi bệnh viện - thứ hỗn hợp mùi tanh lẫn với ête và nước lau sàn hóa học ở vị trí mà ông lão nằm - là rõ ràng nhất.

Ở hành lang bệnh viện - ảnh minh họa

Khi vừa ngó biết vợ đã thiu thiu ngủ, thì ông cầm tờ báo và ngả lưng. Chợt có người phụ nữ trẻ trạc tuổi bốn mươi chạy đến kéo manh chiếu của ông: “Bác ơi, bác khoan nằm, để con lau chùi cho sạch sẽ gọn gàng rồi nghỉ ngơi, chứ ở đây hôi vầy sao bác ngủ được.”. “Thôi mà, được rồi, ngủ chút chứ nhiêu đâu mà lo”, ông lão nói, vẻ mặt khắc khổ không giấu được sự cảm động. “Không, để đó con”, người phụ nữ miệng nói tay làm, “bác chờ con lau chùi tươm tất rồi con cho bác mượn tấm nệm của con mà ngủ. Mình lót cái chiếu bên dưới, đặt tấm nệm mỏng lên trên. Đây, có mền nữa đây, bác lạnh thì đắp vào. Bác phải giữ sức mà chăm bác gái nữa nghe hông”. Ông lão đang bối rối cảm động chưa biết phải làm sao, thì giọng người phụ nữ đã ngằn ngặt muốn khóc: “Nãy giờ con nằm ở kia chăm chị con, con nhìn bác hoài. Bác làm con nhớ ba con quá đi. Ba con mất mười năm rồi đó bác, sắp tới ngày giỗ nè. Nếu ba không mất thì giờ này chắc cũng như bác. Bác cho con chăm bác một chút, coi như con chăm ba con được không bác?”.

Người đàn ông ngồi lặng lẽ trước tình huống bất ngờ ở bệnh viện mà ông chưa từng chuẩn bị tới. Cả phòng hôm đó như chết lặng. Người bệnh ngừng rên la, người nuôi bệnh có kẻ cũng sút sít khóc theo.

Người phụ nữ trải chiếu, nệm, đặt gối đâu đó rồi đi đóng cửa toilet. Chị dặn dò mọi người trong phòng đi toilet phải đóng cửa nhẹ nhàng để không đánh thức ông lão. Rồi chị về chỗ của mình. Chị ôm vai người chị gái đang nằm trên giường với vết mổ hở chưa lành, nói trong nước mắt: “Chị ơi, em ước chi còn ba để mà chăm. Mười năm rồi em chỉ ước như vậy thôi mà không được.”

Người phụ nữ đó buôn bán thúng bán bưng ở một khu chợ dưới quê miền Tây. Còn ông lão đi nuôi vợ lại đến từ một vùng quê miền Trung. Trước đó họ chưa hề biết nhau. Vậy mà suốt thời gian đi nuôi người bệnh, người phụ nữ mượn cái không gian ngặt nghèo này để chăm ông lão xa lạ chỉ để được tìm lại cảm giác săn sóc người cha đã mất. Còn ông lão thì được an ủi khi các con mình ở xa, để hai ông bà chậm chạp và ngơ ngác chăm nhau ở nơi bệnh viện chật chội này.

Ba người, mỗi người đeo một sợi dây nối từ trong lưng quần ra một cái bịch nilon hồng hồng. Màu hồng từng là màu của hy vọng và tình yêu lãng mạn, nhưng trong trường hợp này là màu của nước tiểu trộn máu rỉ ra từ vết mổ bên trong. Và đầu kia của cái ống cắm vào đâu thì ai cũng biết.

Ba người đều tuổi con khỉ. Cô nằm giữa vài chục năm trước từng là hoa khôi của một trường trung học ở thành phố duyên hải miền Trung, có nhiều anh chết mê chết mệt, đi đâu cũng thấy bóng cây si. Ông bên phải từng là sĩ quan vào sinh ra tử chiến trường, một mẫu hình anh hùng mà nhiều cô nữ sinh cùng trang lứa thời đó rất đỗi thần tượng. Ông bên trái là giáo viên dạy văn, thần thái nho nhã, phong cách lịch thiệp; là hình mẫu trí thức thanh nhàn mà ông bố bà mẹ nào thời đó cũng sẵn lòng gả con gái cho.

Chuyện xảy ra thật lạ lùng. Họ nằm cạnh nhau và trò chuyện với nhau như đã thân thiết từ lâu rồi. Dù mới chỉ biết nhau từ khi được y tá đẩy vào phòng hậu phẫu.

Đố bạn đọc biết câu chuyện của họ là gì?

Họ bắt đầu từ chuyện lý do mình vào đây, vì sao phải mổ. Họ lấy mấy cái túi đựng các viên sỏi treo đầu giường xuống khoe nhau như trẻ con khoe đồ chơi. Sỏi này dạng san hô đóng từ canxi ngó gai góc quá, sỏi người kia nhưn túi gạch cua là kết tủa từ axít uric, còn sỏi ông nọ thì giống cái trứng gà nghe đâu tên nó là struvite... Sau khi khoe chiến lợi phẩm của ca mổ thì họ sẽ nói về cảm giác đau đớn, chờ đợi, phiền toái bất tiện khi ở bệnh viện. Họ khoe con cái vào chăm bệnh và lịch sử gia đình. Câu chuyện khiến họ nhanh chóng kết thân như một nhóm bạn lâu ngày gặp lại (trong bệnh tật, đau đớn, đối diện với những rủi ro sống chết, người ta dễ dàng tìm thấy sự tương thông đặc biệt với nhau?).

Và bây giờ mới là chủ đề chính của câu chuyện mỗi ngày giữa họ. Ông bên phải xách cái túi đi vào toilet và la lên: “Chết cha, cái ống sút ra rồi, giờ làm sao?”. Cả phòng nháo nhào, gọi điều dưỡng. Cô ở giường giữa tỏ vẻ lo lắng: “Nhanh nhanh chứ rủi máu chảy chỗ đó thì phải làm sao?”. Cô điều dưỡng xuất hiện và chỉ bằng vài thủ thuật đơn giản, cái ống lại được bắt vào đâu đó. Nhưng chuyện cũng chưa lớn lao cho bằng sự cố của ông bên trái. Sau mổ mấy ngày, ông ấy không thể đánh rắm (gọi sang trọng là xì hơi, gọi theo lối bình dân là đị... à, mà thôi!). Sự không đánh rắm được làm ổng mất tinh thần, hoang mang với những suy đoán trục trặc nào đó bên trong. Thế rồi một hôm lúc ông đang bần thần thì cả phòng hoảng hồn chỉ vì một “tràng sấm” trời giáng. Bà ở giữa và ông bên trái bật dậy vỗ tay chúc mừng bởi cuối cùng thì bạn mình đã xì hơi thành công.

Những chuyện các hôm sau đều theo mô-típ như vậy: ông này đi toilet được rồi, cô kia được tháo cái ống có thể tự đi tiểu bình thường hay ông nọ cảm thấy tiểu buốt và màu hồng còn đậm quá...

Trong giấc ngủ hằng đêm, không biết họ có quay trở lại tuổi thanh xuân hơn bốn mươi năm trước, khi còn là những chàng trai cô gái tuổi đôi mươi đầy sức sống hay không. Thuở ấy giả như họ gặp nhau, họ sẽ nói những gì, và nếu có cảm tình với nhau, những lá thư mà họ biên cho nhau sẽ kể câu chuyện nào, lời văn có trần trụi như cái thế giới của xì hơi, đi toilet, các vấn đề tiết niệu như trong phòng hậu phẫu này hay không?

Chắc là không.

Ở hành lang đường luồn lối đi bộ nối hai khu bệnh viện, có thể nhìn xuống đường phố xe cộ ngược xuôi. Những người bệnh không tìm được giường nằm cùng thân nhân của họ cuốn những manh chiếu qua đêm tạm bợ, đứng nhìn phố xá ngơ ngác. Ở đó cũng có những cuộc trò chuyện, những ân tình thoáng qua của những người chung cảnh ngộ thống khổ vì bệnh tật và sự thiếu thốn. Và trong góc hành lanh, một phụ nữ ngồi lần tràng chuỗi hạt. Bà có lẽ không chỉ cầu nguyện cho mình gặp thầy gặp thuốc, mà cầu cho những người gặp nhau trong hoạn nạn phải nằm lê la chờ một cơ hội được chữa lành.

Một người bước qua, lấy điện thoại ra chụp vài bức ảnh, rồi đi lướt. Y sẽ viết lại những câu chuyện ân tình tốt đẹp hay những cảnh sầu thảm trong thế giới chật chội chen chúc mà mỗi người đều có thể là một bệnh nhân nhọc nhằn lê lết qua những khoảng dốc đời, chỉ đợi trông hai chữ chữa lành?

Tùy bút của NGUYỄN VĨNH NGUYÊN

[Trích từ bản thảo Ngang qua Vườn Cây Dầu]