Những tranh ảnh cổ xưa về Chúa Giêsu

Trong chiều dài lịch sử của Kitô giáo, giới sử gia đã ghi nhận một số bức họa cổ từng ghi lại hình ảnh của Chúa Giêsu, trải dài từ thế kỷ đầu tiên đến thứ sáu.

Từ bức tranh đơn sơ vẽ vị Mục Tử Nhân Lành vào thế kỷ thứ ba đến bức họa nổi tiếng Ðức Giêsu Ðấng Toàn năng ở Ai Cập vào thế kỷ thứ sáu, người xưa vận dụng óc sáng tạo và lòng tôn kính để hình dung về Ðấng Cứu Thế.

Mục Tử Nhân Lành, thế kỷ thứ ba

Tuy không mô tả chi tiết về bề ngoài của Chúa Giêsu, Kinh Thánh vẫn cung cấp nhiều thông tin khắc họa hình ảnh của Thầy. Có lẽ một trong những ghi chép nổi tiếng nhất của Kinh Thánh về Ngôi Hai chính là hình tượng “Mục Tử Nhân Lành”. Trong Phúc Âm theo thánh Gioan, Chúa Giêsu nói rằng: “Tôi chính là Mục Tử nhân lành. Mục Tử nhân lành hy sinh mạng sống mình cho chiên” và “Tôi chính là Mục Tử nhân lành. Tôi biết các chiên của tôi và chiên của tôi biết tôi, như Chúa Cha biết tôi và tôi biết Chúa Cha, và tôi hy sinh mạng sống mình cho chiên”. Vì thế không ngạc nhiên khi nhiều họa sĩ Kitô giáo đời đầu đã chọn hình ảnh người chăn chiên để mô tả Chúa Giêsu.

Người xưa đã dựa vào mô típ người chăn cừu có sẵn trong nghệ thuật Hy Lạp và La Mã để tạo nên hình ảnh của Ðức Giêsu, như trường hợp bức họa trên tường của hầm mộ thánh Callisto ở Rome. Theo đó, Chúa Giêsu được mô tả đang vác con chiên trên vai.

Ba Vua Thờ Lạy Chúa, thế kỷ thứ ba

Một hình ảnh khác của Chúa Giêsu được khắc họa trong Tân Ước chính là khi có các nhà chiêm tinh đến Giêrusalem thờ lạy Chúa Hài Ðồng, như trong mô tả của Phúc Âm theo thánh Matthêu. Kết quả là hình ảnh này trở thành một trong những đại diện phổ biến nhất về Chúa Giêsu trong giai đoạn Kitô giáo vào thuở sơ khai. Tác phẩm cổ này được tìm thấy bên trên một quan tài bằng đá ở khu mộ cổ Priscilla của Rome, có niên đại vào thế kỷ thứ ba. Giờ đây hình ảnh này đang được bảo tồn trong Bảo tàng Vatican.

Chữa lành người bị liệt, thế kỷ thứ ba

Một trong những phép lạ của Chúa Giêsu được ghi nhận trong Phúc Âm theo thánh Matthêu, Máccô và Luca mô tả cảnh Người chữa lành một người bị liệt ở Capernaum, ngày nay thuộc Israel. Kể từ đó, hình ảnh này liên tục xuất hiện trong các tác phẩm liên quan đến Kitô giáo. Các sử gia đã tìm được một bức họa về đề tài đó tại nơi Rửa Tội trong một nhà thờ bị bỏ hoang ở Syria. Ðây là một trong những mô phỏng bằng hình ảnh cổ nhất về Chúa Giêsu được các sử gia công nhận.

Chúa Giêsu cùng thánh Phêrô và Phaolô, thế kỷ thứ tư

Trong bức họa này, Chúa Giêsu đang đứng giữa hai vị tông đồ Phêrô và Phaolô. Tranh được vẽ lên tường của hầm mộ các thánh Marcellinus và Phêrô trên đường Labicana của Rome, gần khu dinh thự từng thuộc về Hoàng đế Constantine. Bên dưới hình ảnh của Chúa và hai vị tông đồ, chúng ta còn có thể nhận ra những nhân vật khác, là 4 thánh tử đạo được chôn cất ở hầm mộ này.

Ðức Giêsu Ðấng Toàn Năng, thế kỷ thứ sáu

Từ Hy Lạp Pantocrator có nghĩa là Ðấng Toàn Năng. Ðể khắc họa hình tượng phù hợp, các họa sĩ thời Byzantine đã sử dụng những cử chỉ như bàn tay phải mở ra, mang hàm ý của quyền lực và sự tối thượng. Bức họa cổ nhất theo đề tài này được tìm thấy ở tu viện thánh Catherine trên núi Sinai của Ai Cập (hiện là một trong những tu viện cổ nhất thế giới). 

LING LANG

Bức họa Alexamenos Trên bức tường quét thạch cao ở Rome, các nhà nghiên cứu đã tìm thấy một hình ảnh nguệch ngoạc, mô tả một người đang nhìn lên người đàn ông đang bị hành hình trên thập tự giá. Có niên đại từ thế kỷ thứ nhất, hình ảnh trên gây khó chịu cho mọi tín hữu Công giáo, đơn giản nó không được tạo ra nhằm mục đích vinh danh Chúa Giêsu, mà thay vào đó mang hàm ý chế giễu, trong giai đoạn Kitô giáo vẫn còn chịu nhiều áp bức. Thế kỷ thứ nhất, đạo Kitô không phải là tôn giáo được công nhận và đa số công dân La Mã đều có thái độ hoài nghi đối với những người theo Kitô giáo. Bức vẽ trên tường theo lối graffiti nhiều khả năng được tạo ra để chế giễu một người tên “Alexandros”, một Kitô hữu.