Phá thai bất thành

Người mẹ phá thai nhưng bất thành thì có tội không? 

Nguyễn Thành Dương, Đồng Nai

Trả lời của linh mục Giuse Vũ Đức Thiện, giáo sư Đại Chủng viện Thánh Quí: Phá thai được coi là một tội trọng bởi vi phạm Điều răn Thứ Năm “Chớ giết người” (Xh 20,13). Trong tất cả tội ác mà con người có thể thực hiện chống lại sự sống thì sự phá thai do cố ý là một tội ác đặc biệt nghiêm trọng. Đây chính là một loại giết người hết sức ghê tởm vì nạn nhân trong trường hợp này là một kẻ vô tội chưa đủ khả năng tự vệ. Tuy nhiên, trường hợp của người mẹ phá thai nhưng bất thành thì có tội không?

Để xác định hành vi phá thai của người mẹ bất thành này có tội hay không, chúng ta cần hiểu thế nào là một hành động được coi là đạo đức? Theo Thần học Luân lý, trong bất kỳ hành động nào, ba yếu tố đối tượng được lựa chọn; mục đích nhắm tới hoặc ý hướng; và hoàn cảnh của hành động kết hợp lại tạo thành một hành động trở nên đạo đức, vô đạo đức, hoặc trung lập về mặt đạo đức. Để một hành động gọi là đạo đức, cả ba yếu tố đó phải là đạo đức hoặc ít nhất là trung lập về mặt đạo đức. Hoặc nếu bất kỳ một trong ba yếu tố đó là vô đạo đức, nó sẽ làm cho toàn bộ hành động đó trở nên vô đạo đức. Đây là một nguyên tắc đạo đức tiêu chuẩn, nó có từ thời thánh Phaolô. Trong thư Rome, ngài xác định rõ rằng không bao giờ có thể “làm điều ác để điều thiện đến” (x. Rm 3,7-8) .

Có bốn yêu cầu xác định khi nào việc thực hiện một hành động đạo đức:

1. Hành động phải tự nó là tốt hoặc ít nhất là trung lập (đối tượng).

2. Hiệu quả tốt phải là ngay tức thì (đối tượng).

3. Ý định của người thực hiện phải là tốt (mục đích).

4. Phải có một lý do đủ nghiêm trọng để hành động như vậy (hoàn cảnh).

Khi xem xét một hành động có thể dự đoán được một hậu quả là tốt hoặc xấu. Hậu quả tốt không thể đến từ hành động xấu. Nói cách khác, chúng ta không thể làm điều ác để điều tốt có thể đến từ đó (Rm 3,8). Nếu hậu quả đầu tiên là xấu về mặt đạo đức, thì bản thân hành động tạo ra hậu quả đó cũng là xấu về mặt đạo đức.

Từ những dẫn chứng này giúp chúng ta xác định hành vi phá thai của người mẹ bất thành. Người mẹ trong trường hợp này đã có hành động phá thái. Hành động này thể hiện ý định chấm dứt một sự sống con người, điều mà Giáo hội coi là một điều ác về mặt đạo đức. Hành động phá thai là tội trọng, ý hướng của người mẹ này cũng xấu, bởi muốn chấm dứt sự sống của đứa con đang trong bụng mình, tuy rằng vì hoàn cảnh nào đó (có thể do sơ suất của bác sĩ hay y tá, loại thuốc nào đó, hay do kỹ thuật lỗi, hoặc vì một lý do nào đó) nên đã làm cho việc phá thai này không thành công. Giáo hội định nghĩa tội phá thai dựa trên ý định chứ không chỉ kết quả. Sách Giáo lý Giáo hội Công giáo nói rằng, bất kỳ hành vi phá thai nào “được mong muốn như một mục đích hoặc một phương tiện” đều trái ngược nghiêm trọng với luật luân lý và là một tội trọng (GLHTCG, 2271). Vì thế, ngay cả khi phá thai không giết chết thai nhi, ý định hủy diệt sự sống con người cấu thành một hành vi phạm tội về mặt đạo đức. Cần phải xưng tội và hoán cải.