Qua nhiều thế kỷ thất lạc, một quyển Kinh Thánh hiếm hoi từ thời trung cổ đã trở về chốn cũ tại thành phố Canterbury, hạt Kent (Anh) sau thời gian ly tán vì sắc lệnh giải tán tu viện của vua Henry VIII.
Cụm kiến trúc Vương Cung Thánh Đường và tu viện Canterbury tại Kent là một trong những công trình Kitô giáo lâu đời và nổi tiếng nhất của xứ sở sương mù. Có niên đại từ năm 597, tu viện Thánh Augustinô Canterbury từng là thiên đường của sách Công giáo, với khoảng 30.000 đầu sách vào thời kỳ hoàng kim. Tuy nhiên, trong quá trình vua Henry VIII tách Giáo hội Anh khỏi Giáo hội Công giáo vào thế kỷ 16, cộng đoàn dòng Biển Đức tại đây bị giải tán, tu viện bị phá hủy, đại đa số các bản thảo và sách đều thất lạc. Mới đây, một trong những đầu sách hiếm bằng cách nào đó đã thoát khỏi nguy cơ bị phá hủy và quay về nơi cũ sau nhiều năm lưu lạc.
 |
Quyển Kinh Thánh Lyghfield - tên vị tu sĩ vào thế kỷ 16 đã sở hữu cuốn sách này - là quyển đầy đủ và đẹp đẽ nhất còn sót lại trong bộ sưu tập Thánh Kinh thời trung cổ của tu viện Thánh Augustinô Canterbury. Với sự hỗ trợ tài chính từ các tổ chức, bao gồm gần 96.000 bảng Anh từ Quỹ Tưởng nhớ Di sản Quốc gia, quyển Thánh Kinh có niên đại từ thế kỷ 13 đã được mua lại với giá 100.000 bảng Anh (hơn 3 tỷ đồng) tại một cuộc đấu giá ở London hồi tháng 7. Trong số 30.000 đầu sách tại tàng thư của tu viện xưa, đến nay chỉ mới có khoảng 30 cuốn được tìm lại, bao gồm quyển Kinh Thánh Lyghfield, theo tạp chí Smithsonian.
Quyển sách được viết theo kiểu chữ Latinh trau chuốt và đẹp đẽ, với những hình minh họa và trang trí sinh động. Toàn bộ 690 trang đều làm từ da dê tốt nhất, với chất lượng giống như giấy mịn. Giới chuyên gia cho rằng Kinh Thánh Lyghfield được tạo ra tại Paris, nơi từng rất nổi tiếng về sản xuất những cuốn sách tương tự. Vì sách khá nhỏ so với thông thường, có vẻ như đây là bản được thiết kế với mục đích dùng cho những chuyến đi xa.
 |
| Bà Cressida Williams (giữa) giới thiệu về quyển Kinh Thánh cổ |
Quyển Kinh Thánh bị thất lạc sau năm 1540, thời điểm tu viện ở Canterbury bị giải tán theo mệnh lệnh của vua Henry VIII. Đó là thời khắc đỉnh điểm của nước Anh, khi người đứng đầu triều đại Tudor tách nước này khỏi Giáo hội Công giáo Rome. Bắt đầu từ năm 1539, Henry VIII kiểm soát và ra lệnh giải tán 800 tu viện. Sau khi Vương Cung Thánh Đường Canterbury bị đóng cửa theo sắc lệnh của nhà vua, bộ sưu tập sách khổng lồ của tu viện ở cạnh bên cũng bị phân tán, phá hủy, hoặc bị xé để lấy những bìa sách đẹp đẽ và những trang có hình minh họa hết sức công phu như một tác phẩm nghệ thuật.
Theo giả thuyết trên tờ The Guardian, nhiều khả năng cuốn Kinh Thánh Lyghfield có thể thoát được vận mệnh bi đát vì kích thước khá nhỏ nên không gây sự chú ý. Trong khi đó, bà Cressida Williams, người đứng đầu kho tư liệu và thư viện tại Canterbury, cho hay vẫn chưa rõ điều gì đã xảy ra cho cuốn sách cổ này sau năm 1540, và cũng chẳng thể nào biết được tu sĩ Lyghfield đã bảo quản nó trong bao lâu. Một dòng chữ ở tờ giấy trắng phần đầu quyển Kinh Thánh ghi “William Cocks, văn thư”. Tuy nhiên, vì đây là cái tên khá phổ biến, giới chuyên gia không thể lần theo manh mối này đến một người cụ thể. Chủ sở hữu kế tiếp của cuốn Kinh Thánh là một người đàn ông tên Thomas Rawlinson. Sau năm 1734, quyển sách tiếp tục thuộc về nhiều người khác nhau, và chủ sở hữu cuối cùng là tổ chức Schøyen Collection, trụ sở tại Oslo (Na Uy). Đây là nơi đang quản lý kho sách và tài liệu lớn nhất trên thế giới thuộc sở hữu của tư nhân, thu thập các bản viết tay tồn tại trong suốt 5.000 năm của nền văn minh nhân loại.
 |
| Vương Cung Thánh Đường Canterbury |
Vào thời điểm tiếp nhận bản Kinh Thánh quý giá, bà Williams cho rằng thật xúc động khi sau bao khó khăn, họ cũng đã tìm lại được quyển Kinh Thánh từng thuộc về một trong những tu sĩ cuối cùng trong thời trung cổ ở Anh. Đây có thể xem là chứng tích của thời đại, và bằng cách nào đã tồn tại được bất chấp thăng trầm của thời cuộc để kể lại một phần của lịch sử. Bên cạnh đó, ông Peter Luff, Chủ tịch Quỹ Tưởng nhớ Di sản Quốc gia cũng cho hay, các thành viên đều nhất trí rằng cần phải tìm lại bản Kinh Thánh hiếm cho nước Anh khi sách được bán đấu giá từ bộ sưu tập của tư nhân. “Không những là một quyển sách cực hiếm có liên quan đến một trong những thời kỳ hỗn loạn nhất của lịch sử Anh, Kinh Thánh Lyghfield còn rất đẹp và tinh xảo”, ông kết luận.
LING LANG
Bình luận