“Rừng thẳng đứng” giữa lòng đô thị Hà Lan

Báo The Guardian  đăng phóng sự ảnh về dự án Wonderwoods, mảng xanh độc đáo của kiến trúc sư Stefano Boeri vừa hoàn tất ở Utrecht, Hà Lan.

Wonderwoods là dự án được triển khai ở khu trung tâm thành phố Utrecht, theo một phần của kế hoạch cải tạo đô thị cho Beurskwartier, khu vực đi bộ mới liền kề ga trung tâm thành phố.

Khái niệm mới về thảm thực vật đô thị

Tên đầy đủ của dự án là Rừng Thẳng đứng Wonderwoods, do kiến trúc sư Boeri người Ý thực hiện, nhằm biến một tòa nhà cao 104m thành mô hình rừng thẳng đứng ở các đô thị thời hiện đại. Đây là tòa nhà kết hợp không gian sống và văn phòng, nơi tích hợp nhiều cây xanh và thực vật ngay trong cấu trúc công trình. Tổng cộng có hơn 200 căn hộ được thiết kế đa dạng về mặt phong cách, bên cạnh khoảng 15.000m² diện tích văn phòng.

Theo sau dự án xây dựng tòa nhà Bosco Verticale ở Milan (Ý) và Rừng Thẳng đứng Trudo ở Eindhoven (Hà Lan), Wonderwoods là rừng thẳng đứng đầu tiên trên thế giới được thiết kế theo hướng trang bị các chức năng như vườn công cộng cho phép người dân lui tới, đồng thời phục vụ nhu cầu nhà ở lẫn dịch vụ văn phòng của cư dân đô thị. Mục tiêu của dự án là đẩy mạnh việc tích hợp kiến ​​trúc xanh vào kết cấu đô thị hiện đại và theo hướng dễ tiếp cận cho mọi người.

Phóng sự ảnh của tờ The Guardian tập trung kể chuyện bằng hình ảnh về dự án, từ sự kết nối với mặt đất và thành phố, đến không gian xanh chung ở tầng 7, và sự liên kết giữa hai tháp của tòa nhà dưới dạng cầu vượt phủ xanh. Với 360 cây lớn và 50.000 cây nhỏ thuộc 30 loài bản địa, tương đương 1 hécta diện tích, Rừng Thẳng đứng Wonderwoods mang đến sự đa dạng sinh học và đóng góp đáng kể vào nỗ lực cải thiện chất lượng sống đô thị. Thảm thực vật này hấp thụ CO₂ và bụi mịn, tạo ra dưỡng khí.

Để phù hợp cho không gian đường phố thân thiện với người đi bộ và xe đạp, tòa nhà cũng được trang bị khu vực nhà gởi xe đạp rộng rãi. Các nhà thiết kế còn xây dựng một hệ thống trữ nước để thu thập nước mưa. Không dừng lại ở đó, nhờ thảm thực vật đa dạng, tòa nhà thay đổi màu sắc và kích thước theo mùa, mang đến sự khác biệt cho những tòa nhà dạng này.

Tham vọng phủ xanh đô thị

Rừng Thẳng đứng Wonderwoods là dự án nối tiếp trong hành trình kiến tạo không gian sống xanh của kiến trúc sư Boeri, “cha đẻ” của rừng thẳng đứng đầu tiên ở Milan (Ý) cách đây hơn một thập niên. Ông đã tạo nên thiết kế đóng vai trò tiên phong và lan truyền cảm hứng cho hàng loạt dự án tái sinh đô thị trải khắp châu Á và châu Âu. Như đã đề cập, Wonderwoods có tổng cộng hai tòa tháp, trong đó Tháp A chính là “rừng thẳng đứng”, với ước tính tạo ra khoảng 45 tấn khí ôxy mỗi năm. Ngoài việc cải thiện chất lượng không khí, cây xanh còn giúp giảm tiếng ồn, làm mát tự nhiên vào mùa hè nhờ vào không gian xanh bên ngoài lẫn bên trong, từ đó hạn chế việc sử dụng điều hòa để tiết kiệm năng lượng. Những không gian xanh này còn hỗ trợ đa dạng sinh học ở thực vật lẫn động vật, chẳng hạn như cung cấp “khách sạn dành cho bọ”, nơi côn trùng có thể làm tổ và đẻ trứng giữa trung tâm thành phố.

Bên cạnh lợi ích về môi trường, sống giữa không gian xanh còn mang lại những tác động tích cực đến sức khỏe tinh thần. Nhiều nghiên cứu cho thấy việc được bao quanh bởi cây cối và thiên nhiên có thể giúp giảm căng thẳng, cải thiện tâm trạng và giảm nguy cơ mắc các bệnh mạn tính như tim mạch, trầm cảm hay suy giảm nhận thức. Ông Peter James, chuyên gia thuộc Trường Y tế Công cộng của Đại học Harvard, công bố báo cáo chứng minh cây xanh có thể góp phần “giảm tỷ lệ trầm cảm, lo âu và các bệnh mạn tính trong dài hạn”.

Không chỉ dừng lại ở Utrecht, thiết kế rừng thẳng đứng của kiến trúc sư Boeri còn đang được đề xuất cho một sân vận động xanh tại Milan, với hàng ngàn mét vuông mái nhà và diện tích tường phủ cây, hơn 3.000 cây lớn và hàng chục ngàn cây nhỏ từ 70 loài khác nhau. Chia sẻ với trang Euronews vào năm 2021, đại diện nhóm thiết kế là kiến trúc sư Francesca Cesa Bianchi cho biết, nhóm của ông muốn kiến tạo một mô hình thể hiện sự kết hợp hài hòa giữa kiến trúc và thiên nhiên sống, và kỳ vọng công trình ở Utrecht sẽ góp phần thúc đẩy quá trình phủ xanh đô thị rộng hơn trong tương lai.

ĐỊNH NGUYỄN