Sân vận động tròn bằng gỗ đầu tiên của Nhật Bản

Phòng thiết kế Vuild của Nhật Bản đã trình làng một mẫu sân vận động hoàn toàn bằng gỗ cho câu lạc bộ bóng đá Fukushima United ở thành phố cùng tên.

Câu lạc bộ bóng đá Fukushima United công bố kế hoạch xây dựng sân vận động hình tròn bằng gỗ đầu tiên của Nhật Bản, đóng vai trò là mô hình cho kiến trúc bền vững và vì di sản cũng như bắt nguồn từ cộng đồng, theo trang Interesting Engineering.

Biểu tượng của sự tái sinh

Được thiết kế cùng đối tác dự án là SportsX, công trình sân vận động tổng cộng có hai tầng, với nơi cao nhất đạt đến 16m. Sức chứa dự kiến 5.000 chỗ ngồi, được bố trí bên dưới mái che hình gợn sóng trải dài quanh sân. Sân được thiết kế để trở thành “biểu tượng của niềm hy vọng và sự tái sinh” cho Fukushima theo sau đợt thiên tai kép gồm động đất kéo theo sóng thần, và kế đến là thảm họa hạt nhân vào tháng 3.2011.

Với ý tưởng trên, đại diện Vuild cho biết công trình sẽ được xây dựng với sự tham gia góp sức của người dân địa phương như là một hành động của sự phục hồi. Cụ thể, quy trình sẽ gồm công đoạn người dân trong cộng đồng cùng nhau lắp ghép các kết cấu gỗ như mái vòm, giàn đỡ và tường vòng ngoài. Tất cả đều được chế tạo từ gỗ khai thác tại địa phương, cấu thành 4 khu vực liên kết với nhau trong sân vận động. “Mỗi bộ phận đều được thiết kế để có thể tháo rời và tái sử dụng, hỗ trợ mục tiêu sử dụng tuần hoàn các nguồn lực địa phương”, theo phòng thiết kế. Còn phần gia công và lắp ráp sẽ mời gọi các thành viên câu lạc bộ và người dân địa phương đến tham gia theo một quy trình lễ hội.

Pha trộn hiện đại với di sản địa phương

Theo Vuild, họ thiết kế để không cần phải chứng minh công trình có năng lực chống cháy, do từng phần của 4 khu vực đều có diện tích nhỏ hơn 3.000m². Tầng trệt sẽ bao gồm khu vực dành cho cầu thủ và các phòng chứa thiết bị, trong khi các khu vực dành cho khách đặc biệt, phòng truyền thông được bố trí ở tầng cao. Sân vận động còn có khu khách sạn dành cho khách lưu trú ở tầng trên cùng.

Đồ họa của Vuild về hình ảnh sân vận động cho thấy mặt ngoài công trình được lắp bằng gỗ phong cách giản dị, bên trong là các khán đài được thiết kế thấp, nhưng được bao phủ bởi những cấu trúc gỗ tinh xảo. Thiết kế còn lấy cảm hứng từ truyền thống của Nhật Bản, các đền thờ Thần đạo (Shinto) được tháo dỡ và xây lại mới hoàn toàn sau một khoảng thời gian cố định, thường là mỗi 20 năm. Dựa trên cảm hứng này, ý tưởng xây sân vận động được áp dụng trên 3 khía cạnh: tài nguyên, cộng đồng và tay nghề thủ công. Đội ngũ triển khai dự án sẽ lên kế hoạch xúc tiến các chương trình trồng rừng, đào tạo nghề mộc và khi xây dựng có sự tham gia của người dân tại địa phương. Tất cả đều hướng đến tái sinh cả kỹ năng lẫn tài nguyên trong quá trình xây sân vận động.

Về phần mái của sân vận động, hình dáng của mái lấy cảm hứng từ những ngôi nhà lợp mái dốc đứng đặc trưng của Ōuchi-juku, một thị trấn cổ kính nổi tiếng của tỉnh Fukushima. Và một lần nữa, sự góp sức của người dân địa phương trong quá trình thi công được hình dung như một hoạt động tập thể, gợi nhớ đến nghi lễ dựng nhà truyền thống trong văn hóa của nước này. Sáng kiến mới cũng đánh dấu một bước tiến quan trọng hướng tới mô hình xây dựng đổi mới và thân thiện với môi trường tại Nhật Bản. Chẳng hạn, ngoài hình dạng gợn sóng của phần mái, phần mặt tiền và phương hướng chọn xây sân vận động được thiết kế để hấp thụ ít nhất nhiệt lượng và đón gió trong mùa hè, và ngược lại, chắn gió hiệu quả vào mùa đông.

Bên cạnh đó, hệ thống hứng nước mưa sẽ được đưa vào sử dụng bên cạnh các hệ thống năng lượng tái tạo để gia tăng tính bền vững của dự án. “Thông qua các hệ thống năng lượng tái tạo, sân vận động nhằm hạn chế năng lượng sử dụng và đạt đến tự chủ về năng lượng bằng cách tích trữ điện tái tạo tại chỗ”, theo Vuild. 

HỒNG HOANG