Sòng phẳng ?!

Từ nhỏ, tôi luôn thích sự sòng phẳng. Ai làm giúp tôi việc gì, tôi đều đáp lại bằng tiền hoặc một bữa chiêu đãi nếu khó dùng tiền chi trả. Từng thấm câu “Lòng tốt sẽ bị lợi dụng” khi thấy ba mẹ tốt bụng nhân đức bị những kẻ chây lười làm việc bám vào gia đình tôi báo cô. Vì thế, tôi tự cho cách sống sòng phẳng là khôn ngoan nhất. Nhận và trả, không lợi dụng ai để không có ai lợi dụng mình…

Một ngày, để trốn cái nóng Sài Gòn, tôi theo chuyến tham quan Ðà Lạt. Chuyến đi sẽ chẳng có gì nếu lúc quay về Sài Gòn, chiếc giày thể thao của tôi không bị bong đế khi xe quẹo vào Trạm dừng chân Tâm Châu (Bảo Lộc). Mọi người lục tục mua sắm lần cuối, uống trà, cà phê miễn phí ..., tôi khổ sở hỏi bác tài có keo dán sắt không. Bác nói ra cổng có tiệm tạp hóa mua gì cũng có.

Lết từng bước ra cổng quẹo trái, tôi không tìm được tiệm tạp hóa nào, chỉ thấy các cửa hàng vắng teo bán những mặt hàng không liên quan đến keo dán sắt. Thất vọng, tôi quay về Tâm Châu. Một căn nhà nhỏ đơn sơ khiêm tốn nép mình bên bãi đậu xe mênh mông của nhà hàng. Tôi hỏi cầu may người đàn ông đang chà mài, đục đẽo sắp hoàn thành một tượng voi khá lớn bằng gỗ: “Chú có keo dán cho tôi một ít dán chiếc giày…”. Không ngờ ông chỉ chai keo to trên cái bàn gần đó: “Lấy chai keo…, tôi làm dùm cho”.

Không thể diễn tả niềm vui lúc đó, tôi vội vàng đưa chai keo rồi nhanh tay cởi chiếc giày mà đế gần như sút hẳn ra. Người đàn ông dừng chà tượng con voi gỗ, đỡ chiếc giày, cẩn thận dùng giẻ lau sạch cát bụi dính phần giữa của đế và giày rồi đổ keo chung quanh và dán cứng lại. Ông còn thử xem đế đã chắc chưa. Cuối cùng, thêm ít keo phía trên mũi giày để bảo đảm đế không rơi ra lần nữa.

Thấy ông làm nhanh nhẹn, nhiệt tình, tôi lấy sẵn 50 ngàn đồng ra trả khi nhận lại giày. Không ngờ, ông lắc đầu: “Tôi không lấy tiền đâu!”. Tôi cố nài nỉ ông hãy “nể mặt tôi” mà nhận tiền và nói rằng nếu không lấy tiền thì tôi ngại lắm. Người đàn ông thành thật: “Tôi giúp cô và sau này nếu có dịp, cô hãy giúp người khác thôi. Cô trả tiền tôi như vậy là không “nể mặt” tôi đó!”.

Tôi đành cám ơn ông và trở vào bãi xe, lên xe về lại thành phố. Sau ba ngày vui chơi Ðà Lạt, tôi đã nhận một bài học vào cuối chuyến đi.

Có những chuyện không thể giải quyết bằng tiền. Và cũng có những nơi, những người, ta không thể dùng tiền để có một sự sòng phẳng. Cuộc đời không chỉ có nhận và trả, mà còn là một sự cho đi...

HOÀNG HẠC