Theo báo cáo của Ủy ban Tu sĩ HĐGMVN, tính đến tháng 10.2025, có 292 dòng tu đang hiện diện tại Việt Nam. Trong số đó, các dòng nam thuộc quyền giáo hoàng gồm 58 đơn vị và 8 dòng thuộc quyền giáo phận. Đối với các dòng nữ, có 111 hội dòng thuộc quyền giáo hoàng và 58 thuộc quyền giáo phận. Phần còn lại bao gồm các tu hội, tu đoàn, hiệp hội…
Trong suốt hành trình hơn bốn thế kỷ Tin Mừng thấm đẫm trên Việt Nam, các dòng tu đóng vai trò như những mạch ngầm bền bỉ, âm thầm nuôi dưỡng đời sống đức tin và dấn thân phục vụ. Bên cạnh các dòng tu lâu đời như dòng Tên, dòng Đa Minh, dòng Phanxicô, dòng Biển Đức, dòng Cát Minh, dòng Chúa Cứu Thế…, Giáo hội tại Việt Nam còn có nhiều hội dòng bản địa được hình thành từ nhu cầu mục vụ cụ thể của quê hương như dòng Mẹ Chúa Cứu Chuộc, dòng Mến Thánh Giá, dòng Khiết Tâm Đức Mẹ Nha Trang, dòng Nữ Tỳ Chúa Giêsu Linh Mục… mang đậm dấu ấn văn hóa Việt, kết hợp hài hòa giữa đời sống thiêng liêng và phục vụ xã hội.
Sứ vụ của người tu sĩ trải dài trên nhiều lĩnh vực đa dạng. Nếu các đan viện Biển Đức, Cát Minh, Xitô tập trung vào đời sống chiêm niệm và cầu nguyện, thì nhiều hội dòng khác lại hoạt động năng nổ trong giáo dục, y tế, bác ái, truyền giáo và truyền thông. Các tu sĩ hiện diện mọi nơi, từ đô thị, tới vùng sâu, vùng xa, nơi đồng bào dân tộc thiểu số, biên giới và hải đảo; từ nhà thờ, nhà nguyện tới bệnh viện, trường học, mái ấm chăm sóc trẻ tật nguyền, người già yếu neo đơn. Nhiều trường học, cơ sở y tế, trung tâm bảo trợ xã hội do các dòng tu tham gia hỗ trợ, điều hành đã góp phần nâng cao dân trí, chăm sóc sức khỏe và xoa dịu nỗi đau buồn nơi những mảnh đời kém may mắn, không phân biệt tôn giáo.
Dù có nguồn gốc từ nước ngoài hay được khai sinh tại địa phương, các dòng tu đều diễn tả linh đạo qua lối sống giản dị, gần gũi, phù hợp với tâm thức người Việt. Từ trang phục, nếp sinh hoạt cộng đoàn đến cung cách phục vụ, tất cả đều minh chứng cho một Giáo hội “ở giữa lòng dân tộc”, cùng chia sẻ vui buồn và đồng hành với con người Việt Nam trong sự nghiệp dựng xây đất nước. Trước những thách đố của thời đại như làn sóng di dân, biến đổi môi trường hay sự khủng hoảng giá trị đạo đức trong giới trẻ, sự hiện diện của các tu sĩ cùng những sáng kiến mục vụ mới mẻ trở nên thiết yếu hơn bao giờ hết. Họ chính là “men”, là “muối” giữa dòng đời, tiếp tục khơi lên ngọn lửa của yêu thương và hy vọng cho thế giới hôm nay.
Thiên Ân, TPHCM
Bình luận