Tài liệu cổ nhất về Kitô giáo ngoài Kinh Thánh

Các nhà nghiên cứu vừa công bố lá thư 1.700 năm tuổi mà theo họ chuyển tải nội dung cho phép phát hiện manh mối về cuộc sống của các tín hữu Kitô giáo đời đầu.

Một lá thư viết trên giấy cói Ai Cập đang được cất giữ tại Ðại học Basel (Thụy Sĩ), có đặc điểm độc nhất vô nhị so với toàn bộ các tài liệu cổ khác của bộ sưu tập. Nội dung của nó mang đến nhiều chi tiết vô cùng giá trị về thế giới của những Kitô hữu vào thời điểm ban đầu, mà cho đến nay chưa từng được khám phá trong các tài liệu khác. Chủ nhân lá thư là một người đàn ông tên Arrianus, và người nhận là em trai Paulus, nhiều khả năng đặt theo tên của thánh tông đồ Phaolô.

Nhiều chi tiết đáng chú ý

Trong thư, người tên Arrianus thảo luận về các đề tài liên quan đến đức tin, tình hình chính trị tại địa phương và ẩm thực dưới thời đế quốc La Mã. “Các tín hữu Kitô giáo đời đầu dưới thời Ðế quốc La Mã thường bị hình dung như những kẻ lập dị, trốn tránh thế giới bên ngoài và luôn trong tâm trạng lo lắng bị bức hại. Tuy nhiên, hình ảnh này tương phản hoàn toàn so với nội dung trong lá thư bằng giấy cói được tìm thấy ở Basel”, theo bà Sabine Huebner, giáo sư sử học cổ đại tại Ðại học Basel (Thụy Sĩ), nơi đang bảo quản lá thư. Ðiều đó cho thấy vào thời điểm ấy, tại một số nơi trên thế giới, các Kitô hữu vẫn có thể thực hành đạo một cách tự do. “Thư ghi rõ vào đầu thế kỷ thứ 3, những người theo đạo Thiên Chúa sinh sống ở vùng ngoại ô của các thành phố đông đúc ở Ai Cập, có địa vị chính trị cao và cuộc sống thường ngày không khác gì với những con người (ngoại đạo) vào thời đại đó”, giáo sư cho biết.

Chữ viết tắt để cập đến các tên thánh thiêng trong một bức tranh cổ

Lá thư hoàn toàn khác với những bức thư được bảo quản từ thời Ai Cập thuộc Hy Lạp - La Mã (332 trước công nguyên đến 642 sau Công nguyên) vì câu kết vô cùng quan trọng. Sau khi thông báo về tình hình gia đình qua mỗi ngày và đề nghị người em hãy gởi cho mình chai nước chấm hảo hạng nhất làm quà, người viết thư kết thúc bằng câu: “Anh cầu nguyện em được bình an trong Chúa”. “Người viết dùng chữ tắt thuộc nhóm các chữ viết tắt để đề cập đến các tên thánh thiêng, gọi chung là nomen sacrum, giúp chúng ta có thể khẳng định đây là một tín hữu”, bà Huebner phân tích.“Ðây là cách viết phổ biến của người theo đạo Kitô mà chúng ta thường thấy trong các bản thảo của Kinh Thánh”, nữ giáo sư nhấn mạnh.

Bên cạnh đó, tên Paulus cũng mang đến nhiều manh mối và thật sự là một cái tên “vô cùng hiếm vào thời bấy giờ”, cho thấy “cha mẹ được đề cập trong bức thư là những người theo đạo Thiên Chúa”, và “đặt tên cho con trai của họ theo tên vị thánh tông đồ vào khoảng năm 200 sau Công nguyên”.

Xác định niên đại

Dựa vào mạng lưới chuyên gia trải rộng, giáo sư Huebner có thể theo những manh mối trong lá thư để tìm về những năm 230, tức thế kỷ thứ 3 sau công nguyên. Ðiều này cũng đồng nghĩa rằng ngoài Kinh Thánh, đây là bản chép tay cổ hơn từ 40 đến 50 năm so với bất kỳ tài liệu nào liên quan đến Kitô giáo được tìm thấy cho đến thời điểm này. Lá thư cũng cung cấp những chi tiết quan trọng về đời sống xã hội của gia đình Kitô hữu này: Arrianus và em trai Paulus đều trẻ tuổi, là những người con có học thức của gia đình thuộc giai cấp thượng lưu và giữ các chức vị quan trọng tại địa phương. Ðịa điểm mà cuộn giấy cói được viết cũng được tái tạo thành công. Nó đến từ ngôi làng Theadelphia ở miền trung Ai Cập và thuộc về kho văn khố Heroninus nổi tiếng. Ðây cũng là kho văn thư bằng giấy cói lớn nhất được truyền từ thời La Mã đến nay.

Thánh Phaolô và các Kitô hữu đời đầu ở Athens - tranh Raphael

Lá thư hiện đóng vai trò trung tâm trong ấn phẩm mới của giáo sư Huebner, mang tên “Papyri and the Social World of the New Testament”, tức “Giấy cói và Thế giới xã hội của Kinh Thánh”. Quyển sách hướng đến đại đa số độc giả và nhằm chứng tỏ các tài liệu bằng giấy cói có thể giúp minh họa cuộc sống xã hội, chính trị và kinh tế của các tín hữu Kitô giáo đời đầu. Bộ sưu tập giấy cói của Ðại học Basel cũng sẽ được xuất bản trong năm nay, và phiên bản kỹ thuật số đã được đăng trên cơ sở dữ liệu Papyri.info.

LING LANG

Từ khoá:
Chia sẻ:

Bình luận

có thể bạn quan tâm

Tọa đàm về sức khỏe tâm thần nhân ý cầu nguyện của Đức Thánh Cha
Tọa đàm về sức khỏe tâm thần nhân ý cầu nguyện của Đức Thánh Cha
Giữa tháng 10 vừa qua, một cuộc tọa đàm về sức khỏe tâm thần đã được Hiệp hội các Thừa tác viên Công giáo về Sức khỏe Tâm thần (CMHM) đã được tổ chức tại Rome.
Xây dựng cộng đồng của sự cảm thông và tin tưởng
Xây dựng cộng đồng của sự cảm thông và tin tưởng
Để đáp ứng những nhu cầu trên, giáo xứ đã thành lập tổ mục vụ chăm sóc sức khỏe tâm thần, tổ chức những buổi hội thảo về chủ đề này, thiết kế chương trình giúp khám phá mối liên quan giữa đức tin và sức khỏe tâm thần, khuyến...
Lời mời đặc biệt cho trẻ em Myanmar
Lời mời đặc biệt cho trẻ em Myanmar
Khoảng 1.650 trẻ em tại Myanmar đã quy tụ tại nhà thờ Đức Mẹ Lên Trời thuộc giáo xứ Twantay, Tổng Giáo phận Yangon, để cử hành kỷ niệm 100 năm Ngày Thế giới Truyền giáo
Tọa đàm về sức khỏe tâm thần nhân ý cầu nguyện của Đức Thánh Cha
Tọa đàm về sức khỏe tâm thần nhân ý cầu nguyện của Đức Thánh Cha
Giữa tháng 10 vừa qua, một cuộc tọa đàm về sức khỏe tâm thần đã được Hiệp hội các Thừa tác viên Công giáo về Sức khỏe Tâm thần (CMHM) đã được tổ chức tại Rome.
Xây dựng cộng đồng của sự cảm thông và tin tưởng
Xây dựng cộng đồng của sự cảm thông và tin tưởng
Để đáp ứng những nhu cầu trên, giáo xứ đã thành lập tổ mục vụ chăm sóc sức khỏe tâm thần, tổ chức những buổi hội thảo về chủ đề này, thiết kế chương trình giúp khám phá mối liên quan giữa đức tin và sức khỏe tâm thần, khuyến...
Lời mời đặc biệt cho trẻ em Myanmar
Lời mời đặc biệt cho trẻ em Myanmar
Khoảng 1.650 trẻ em tại Myanmar đã quy tụ tại nhà thờ Đức Mẹ Lên Trời thuộc giáo xứ Twantay, Tổng Giáo phận Yangon, để cử hành kỷ niệm 100 năm Ngày Thế giới Truyền giáo
Từ Seoul, lời kêu gọi mở rộng cánh cửa Giáo hội
Từ Seoul, lời kêu gọi mở rộng cánh cửa Giáo hội
Hội nghị Công giáo Khiếm thính châu Á lần thứ IV diễn ra tại Seoul, Hàn Quốc, từ ngày 15 đến 21.10.2026, với 232 tham dự viên đến từ 21 quốc gia, gồm các tín hữu khiếm thính, linh mục, tu sĩ và giáo dân phụ trách mục vụ
Hàn Quốc và Thái Lan hợp tác thúc đẩy án tuyên thánh cho một nhà truyền giáo
Hàn Quốc và Thái Lan hợp tác thúc đẩy án tuyên thánh cho một nhà truyền giáo
Tổng Giáo phận Seoul và Tổng Giáo phận Bangkok đã ký tuyên bố hợp tác nhằm thúc đẩy tiến trình tuyên chân phước và tuyên thánh cho Đức cha Barthélemy Bruguière (1792-1835), nhà truyền giáo thuộc Hội Thừa sai Paris.
Linh mục đoàn Thanh Hóa tĩnh tâm cuối năm
Linh mục đoàn Thanh Hóa tĩnh tâm cuối năm
Từ ngày 26 đến 30.10.2026, linh mục đoàn Giáo phận Thanh Hóa quy tụ tại Tòa Giám mục Thanh Hóa tham dự tuần tĩnh tâm năm, do Đức cha Đa Minh Hoàng Minh Tiến, Giám mục Chính tòa Giáo phận Hưng Hóa, giảng phòng.
Đức Lêô XIV sẽ tông du Nam Mỹ
Đức Lêô XIV sẽ tông du Nam Mỹ
Phòng Báo chí Tòa Thánh xác nhận chuyến tông du của Đức Thánh Cha Lêô XIV đến Uruguay, Argentina và Peru, từ ngày 6 đến 17.11.2026, sẽ diễn ra theo chương trình đã công bố.
Đức Thánh Cha hồi phục tốt sau phẫu thuật
Đức Thánh Cha hồi phục tốt sau phẫu thuật
Trong sự kiện công khai đầu tiên kể từ khi trở về Vatican vào Chúa nhật 18.10.2026, Đức Giáo Hoàng Lêô XIV đã xuất hiện tại cửa sổ quen thuộc của Điện Tông tòa để đọc Kinh Truyền Tin trước sự hiện diện của đông đảo tín hữu tại quảng...
Đức Thánh Cha Lêô XIV không cần điều trị thêm sau phẫu thuật
Đức Thánh Cha Lêô XIV không cần điều trị thêm sau phẫu thuật
Đức Thánh Cha không cần điều trị thêm, việc phẫu thuật đã xử lý triệt căn ung thư.