Tôi về thăm quê vào dịp mùa con nước đang khát. Hè sắp đi nên những chú ve sầu quyết dốc hết nỗi lòng ra với bao la rừng ngàn. Những con đò như cũng buồn, úp mặt xuống triền sông. Nắng không còn chói chang như trước bởi những áng mây bất chợt băng ngang qua bầu trời. Sông như bồng bềnh phả ra những cơn gió mát đến tận lòng. Đó là dấu hiệu của những cơn mưa đầu mùa đang đến. Cũng là mùa các loài sống dưới nước sinh sôi, nhanh nhất trong số này là loài tép sông.
Người quê bắt tép bằng lưới mềm, lỗ thật nhỏ. Lưới được buộc chặt vào vòng sắt 6 ly có tay cầm khá dài, đáy phải hơi sâu để khi có cá tôm hay ếch nhái thì cũng không thể sẩy được. Người ta gọi đó là cái vợt. Do tép sống gần bờ, dưới những giề lục bình hay bụi rong, bụi cỏ nên chỉ việc đưa vợt vào phía dưới rồi nhanh tay nâng lên là bắt chúng dễ dàng.
 |
| Tép xào lá hẹ |
Tép sông có râu dài và mõm cứng là hai thứ rất khó ăn cho trẻ nên người thành phố thường dùng kéo cắt bỏ rồi mới chế biến thức ăn. Còn ở quê, người ta cho tép vào nước sôi rồi dùng đũa khoắng nhiều vòng cho râu tép cuộn vào đó rồi tuốt bỏ đi.
Vớt tép ra để cho ráo nước. Lúc này tép đã có màu đỏ hồng rất đẹp. Là nguyên liệu để chế biến những món ăn dân dã nhưng ngon đến nhớ hoài. Tép luộc cuốn bánh tráng rau sống, chấm nước mắm chua ngọt hầu như ai cũng biết và đã từng thưởng thức; cũng có thể xào với tỏi rồi cuốn cùng thịt luộc và các loại rau rừng; ngon hơn một chút thì rang với lá chanh, lá sả hay với khế chua... Tép ngon là khi vừa chín tới, thịt căng mọng, bóng mượt, ăn ngọt và giòn. Tép rang lâu quá thì thịt sẽ teo lại, nhai xốp rộp nhưng đây là cách duy nhất giữ món ăn được nhiều ngày.
Con tép trước kia chẳng có chỗ nào để đứng trên thương trường. Ở những vùng quê nghèo, nếu có tiền thì người ta cũng để mua mắm, mua rau chứ ít ai mua tép. Con tép ở quê có thời rẻ như bèo.
Giờ thì món tép sông đã ra hàng quán, đã ngồi mâm cao cỗ đầy ở phố xá, giúp cho người xa quê nơi thị thành có dịp nhớ về thời thơ ấu của mình, tuy có thể là thoáng qua, nhưng như thế cũng đủ để làm cho món ăn vốn đã ngon thêm đậm đà hơn.
Lý Thị Minh Châu
Bình luận