Thánh Albertô Cả, bổn mạng các nhà khoa học tự nhiên

Thánh Albert Magnus quan tâm đến mọi thứ, háo hức tìm hiểu mối quan hệ giữa đức tin và khoa học, và dành nhiều thời gian nghiên cứu thiên văn học cũng như sinh học, trở thành một trong những cột trụ của dòng Ða Minh thời Trung Cổ.

Cách đây vài năm, Hiệp hội Thiên văn Quốc tế chính thức tuyên bố đặt tên lại cho ý tưởng đóng vai trò nền tảng, cơ sở quan sát đầu tiên về thuyết vũ trụ không ngừng giãn nở. Họ gọi nó là định luật Hubble, còn được gọi là định luật Hubble-Lemaître, hỗ trợ cho giả thuyết về vụ nổ Big Bang khai sinh vũ trụ. Nếu nhà khoa học Edwin Hubble là người đầu tiên thiết lập phương trình mô tả hiệu ứng giãn nở của vũ trụ, bản thân giả thuyết này lần đầu tiên do một nhà khoa học Bỉ - cũng là một linh mục đề xuất. Ðó là cha Georges Lemaitre.

Nếu bạn bị sốc khi phát hiện giả thuyết Big Bang xuất phát từ một vị linh mục, càng bất ngờ hơn khi ngành khoa học di truyền về cơ bản do một tu sĩ Công giáo phát minh, cha Gregor Mendel, trong khi linh mục Nicholas Steno là cha đẻ của ngành khoa học địa chất hiện đại. Khác với quan điểm sai lầm lâu nay, Giáo hội Công giáo đóng góp rất nhiều nhà khoa học cho nhân loại xuyên suốt dòng lịch sử. Thế nhưng, có lẽ không có ai quan trọng hoặc có tầm ảnh hưởng bằng thánh Albert Vĩ Ðại (Albertô Cả), vị thánh người Ðức vào thế kỷ 13.

Con người thông thái

Thậm chí ngay cả vào thời điểm ngài còn sống, vị giám mục giáo phận Regensburg - Albert thành Cologne còn được biết đến rộng rãi với cái tên Magnus Vĩ Ðại. Người cùng thời cảm thán về sự thông thái của thánh Albertô Cả. Ðức cha nắm rõ mọi điều cần biết vì ngài là nhà khoa học, thần học, triết gia; một người truyền bá kiến thức và là mục tử không bao giờ lùi bước khi cần bảo vệ đức tin.

Tem phát hành tại Đức năm 1961

Sinh năm 1205 ở Bavaria (hiện thuộc Ðức), với lòng đam mê học hỏi vào thời điểm những trường đại học đầu tiên bắt đầu xuất hiện và phát triển mạnh tại châu Âu, chàng thanh niên Albert nghiên cứu các tác phẩm của triết gia nổi tiếng Aristotle ở Padua trước khi gia nhập dòng Ða Minh, trở thành linh mục. Ngài nghiên cứu thần học ở Bologna và nhanh chóng trở thành giảng viên, giảng dạy tại các đại học trên khắp nước Ðức trước khi được mời đến làm việc tại Ðại học Paris (Pháp).

Bản thân thánh Albert là một trong những nhà khoa học kiệt xuất nhất thời Trung Cổ. Có thể so sánh thánh nhân như một quyển bách khoa toàn thư của các ngành khoa học, từ vật lý, sinh học đến thiên văn học. Ngài viết các chuyên luận về những đề tài thường thức như khoáng chất, thực vật, động vật, cũng như các nghiên cứu chi tiết về các thiên thể và những trạng thái đầu tiên của hóa học.

 Thánh tích tại nhà thờ Thánh Andrê ở Cologne

Thánh bổn mạng của các nhà khoa học

Là một giảng viên nổi tiếng và đóng vai trò linh hướng trong dòng Ða Minh, thánh Albert soạn thảo chương trình giảng dạy của nhiều môn học, đặc biệt là phần nhập môn triết học, bao gồm “triết lý tự nhiên” hoặc các nguyên tắc cơ bản trong lập luận của triết gia Aristotle và những người khác. Chương trình học này nhanh chóng tạo đà ảnh hưởng và lan rộng khắp phần còn lại của Giáo hội. Và trong lúc nghiên cứu, giảng dạy, truyền giáo, thánh Albert lập luận rằng Chúa đã để mọi sự vật được phát triển theo lý lẽ riêng của chúng, nhưng toàn bộ mọi thứ đều xuất phát từ Thiên Chúa.

Thánh tích tại nhà thờ Thánh Andrê ở Cologne

Trong số các sinh viên của ngài thời đó có một người trẻ tuổi bị bạn bè trêu chọc là “con bò đực ngu dốt”, dựa trên kích thước hình thể to lớn và tính tình lặng lẽ của người này. Thế nhưng, Ðức cha Albert lại phát hiện đây là một thiên tài, và nói trước lớp rằng nam sinh mà mọi người chế nhạo sẽ sớm nổi tiếng trên toàn thế giới. Và lời tiên đoán của ông trở thành hiện thực, thế giới sau này đều biết đến tên tuổi của người sinh viên, thánh Thomas Aquinas.

Năm 1260, Ðức Giáo Hoàng Alexandre IV tấn phong ngài làm Giám mục thành Regensburg. Ngài đảm nhiệm vai trò mới với lòng khiêm cung, từ chối dùng ngựa mà thay vào đó đi bộ khắp nơi để rao giảng. Ðức cha hỗ trợ xây dựng nên đại học cổ nhất tại Ðức là Ðại học Cologne, bảo vệ các luận điểm của thánh Thomas Aquino, sau cái chết bất ngờ của học trò. Thánh Albert qua đời năm 1280, và được tôn phong là Tiến sĩ Hội Thánh vào năm 1931. Ngài được vinh danh là thánh bổn mạng của các nhà khoa học tự nhiên vào năm 1941. Vị thánh đã để lại kho tàng gồm 38 cuốn sách trong nhiều lĩnh vực. Những tài liệu này giúp chúng ta hiểu thêm về thế giới mà Chúa đã sáng tạo, để con người chăm sóc và sử dụng một cách khôn ngoan.