Thông tin ảo

Thời đại công nghệ số, liên lạc giữa con người với con người ngày một nhiều, song có một điều mà mọi người luôn phải kiếm tìm, đó là sự thật. Sở dĩ người ta vẫn thấy thiếu sự thật trong bối cảnh đa dạng thông tin là vì có quá nhiều thông tin ảo.

Kỳ xét tuyển đại học vừa rồi, nhiều trường như ngồi trên đống lửa bởi đã bổ sung xét tuyển nguyện vọng mà vẫn chưa đủ chỉ tiêu. Nghe nói thực trạng này là do số hồ sơ ảo nộp về quá nhiều. Số hồ sơ ảo cũng ảnh hưởng khá nhiều đến nguyện vọng thí sinh. Ví như có ngành nghề tốt, nghe nói hồ sơ nộp quá nhiều, không ít thí sinh bỏ cuộc, cuối cùng mới vỡ lẽ, số hồ sơ đó đa phần là ảo, không phản ánh thực chất.

Cái ảo lại càng mạnh hơn trên các trang mạng xã hội. Người ta “chat” với nhau trực tuyến, nhìn thấy hình của nhau hằng giờ, vậy mà cũng không biết đâu là thật đâu là giả. Cái lợi ích về thông tin của mạng xã hội rất rõ, nhưng cũng tạo ra các làn sóng phản ứng của công luận. Đã có thông tin về khủng bố, bắt cóc trẻ em... khiến các ngành chức năng vào cuộc, sau bao công sức điều tra mới biết đó là thông tin ảo, hình ảnh ảo. Cái ảo ở đây chỉ là một thú chơi, một trò đùa, nhưng rõ ràng gây những hiệu ứng xã hội làm nhiều người bất an, lo lắng.

Cái ảo không chỉ có mạng, ngay trong đời thực chúng ta cũng chứng kiến nhiều cảnh ảo. Nhiều bạn trẻ cha mẹ cho ăn học trên thành phố, xa quê mấy bữa đã điện thoại thời thượng, quần áo, son phấn đắt tiền, nhìn rất đẳng cấp. Quyền ăn ngon mặc đẹp là của mỗi cá nhân, nhưng đôi khi lại quá ảo so với bối cảnh của không ít người. Ngày nay, ra đường người ta khó đoán biết giàu nghèo qua ăn mặc và phương tiện. Vỏ bọc hào nhoáng lắm khi ẩn giấu sự nghèo đói, nợ nần.

Cái ảo mọi người đều thấy rõ là thời kỳ sốt giá nhà đất. Cuối cùng chiếc bong bóng bất động sản cũng vỡ để trở về dần với giá trị thực. Cái ảo cũng thấy rõ ở các nợ xấu mà ngân hàng luôn ca thán, nhưng khó đoán biết được chính xác là bao nhiêu, vì nó liên quan đến lợi nhuận, đến việc làm ăn trong thời đại ảo kiểu như hùn vốn cho địa ốc, cho vay lãi xuất cao để rồi cuối cùng vỡ nợ...

Song, điều nguy hiểm hơn chính là các con số thống kê của các ngành chức năng đưa ra, mỗi ngành thống kê một kiểu. Tiêu chuẩn đưa ra là khác nhau nên thống kê có thể khác nhau, nhưng đó còn là dấu ấn của bệnh thành tích hoặc che dấu một vài khiếm khuyết nào đó mà người ta không dám đưa ra những con số thực, ảnh hưởng nghiêm trọng tới việc điều hành kinh tế vĩ mô của đất nước.

Mới thấy ngày nay ai cũng phải đối mặt với thông tin ảo, từ các tin rác hằng ngày được mời gọi qua điện thoại, email, facebook cho đến những việc giảm giá khuyến mãi, mời gọi đầu tư... Thật khó nói đến giải pháp, bởi mỗi người vừa là kênh thông tin vừa là bộ lọc để mong kiếm tìm các giá trị thực trong nhiều nguồn tin đó.

NGÔ QUỐC ĐÔNG