Thu phí ôtô, liệu có khả thi?

Tuyến đường sắt trên cao tại Hà Nội từ Yên Nghĩa đến Cát Linh đưa vào vận hành được một năm qua đã đón nhận được những tín hiệu tích cực của cư dân Thủ đô, đã giải thoát sự tắc đường và stress cho nhiều người. Gần đây, mức độ tham gia phương tiện này đã đạt tới gần 100.000 lượt người/ngày. Vào các giờ cao điểm, đã rút ngắn thời gian giữa các tuyến từ 10 phút/chuyến xuống còn 6 phút/chuyến để đáp ứng nhu cầu đi lại của người dân.

Những ai có chỗ làm hợp với trục đường sắt đô thị này rõ cảm thấy rất may mắn vì giúp họ tránh được mệt mỏi do kẹt xe tắc đường. Nhìn trên cao xuống cả trục đường chạy từ Quang Trung -Nguyễn Trãi - Ngã Tư Sở, mới thấy mức độ giao thông nội đô chịu áp lực khủng khiếp thế nào. Gần như 10km chật cứng các phương tiện, nhiều nhất là ôtô, trong khoảng từ 7g - 9g sáng và từ 5g-7g chiều.

Ô tô chật đường lại một lần nữa được chính quyền Thủ đô viện dẫn làm lý do thực hiện thu phí ôtô khi vào nội thành: để giảm tải ùn tắc, việc thu phí sẽ hạn chế lượng xe vào nội thành, sẽ đẩy người dân tham gia các phương tiện công cộng nhiều hơn… Theo kế hoạch, Hà Nội sẽ lập gần 100 trạm thu phí tại các tuyến đường hướng tâm, cửa ngõ để thu phí ô tô vào nội đô. Từ nay đến năm 2023 là thời gian khảo sát, lắp đặt các trạm, trong năm 2024 sẽ bắt đầu thí điểm thu giai đoạn 1, năm 2025 sẽ đánh giá việc thí điểm để triển khai thu giai đoạn 2 và 3 từ năm 2026.

Tuy nhiên, so với thực tế hiện nay, đề án thu phí ô tô vào nội đô của Hà Nội chưa có nhiều điều kiện thuận lợi để thực hiện. Vì theo ước tính phương tiện công cộng hiện nay chỉ đáp ứng khoảng 20% nhu cầu đi lại của người dân. Mặt khác, xét về tâm lý mà nói, khi người dân đã bỏ tiền để mua xe hơi thì họ sẵn sàng chi phí để vào nội thành, nên khó có thể nói thu phí sẽ làm chuyển đổi, hoặc đem một hiệu quả đáng kể khỏi việc tắc đường hiện nay. Chưa kể đến là hệ thống kết cấu phải đồng bộ khoa học, nếu không sẽ có cảnh tắc đường ngay tại chính các điểm thu phí.

Có lẽ để từng bước giảm thiểu cảnh tắc đường, thành phố Hà Nội cần hoàn thiện hệ thống hạ tầng, kết nối giao thông công cộng thuận tiện, đáp ứng phần lớn nhu cầu đi lại của người dân. Đặc biệt, việc quy hoạch đô thị và điều tiết dân cư cần được tiến hành đồng thời. Sẽ vẫn là bài toán nan giải khi những cao ốc vẫn không ngừng bổ sung vào các khoảng trống trung tâm của đô thị.

Ngô Quốc Đông