Thú vui của trẻ nghèo một thời

Bây giờ chiêm ngưỡng “dàn” đồ chơi phong phú, hấp dẫn của con trẻ trên thị trường, tôi chợt bồi hồi nhớ về thú vui của trẻ nghèo ở quê hồi trước.

Ngày ấy làm gì có trò chơi điện tử trên máy tính, điện thoại; cũng chẳng có các ô tô và máy bay điều khiển cầm tay với mô hình hiện đại như hôm nay. Trẻ nghèo quê tôi giải trí bằng những gì ông cha đã nghĩ ra từ rất lâu, không tốn hay tốn rất ít tiền, mà cũng rất vui. Nào là cờ nhào, nu na đất, cá bảy trầu, đánh cù, ô quan, diều giấy...

Chơi cờ nhào thú vị lắm. Cờ có nước chơi đơn giản hơn nhiều so với cờ vua hay cờ tướng, dễ học dễ chơi. Trẻ con chúng tôi vẫn đập vụn mẩu gạch đếm 10 quân, và mảnh sành 10 quân đối phương. Bấy nhiêu đủ cho những cuộc đấu tranh rượt đuổi, tổn thất và thắng lợi có khi cả buổi cả ngày của hai trẻ trong góc nhà, sân vườn hay bất kỳ chỗ nào có khoảnh nhỏ đủ vẽ bàn cờ bằng phấn hay gạch, thậm chí chỉ cần kẻ bằng thanh nhọn trên nền đất. Khác biệt lớn nhất của cờ nhào với cờ vua hay cờ tướng chính là các quân đều như nhau, không phân biệt, nhưng nghệ thuật và sự thông minh không hề ít. Để chơi tốt, chúng tôi cũng phải kiên trì, quan sát tốt, quyết đoán... Suốt một thời gian dài, tuổi niên thiếu của tôi gắn bó với loại cờ này, môn chơi không hề được nhắc đến trong các cuộc thi đấu chính thức hay bất kỳ sách vở lý thuyết nào, bởi nó thuần túy là một trò dân gian.

Cá bảy trầu lại là thú chơi dân dã khác. Thay vì mất tiền để mua những chú cá xiêm, phướn, cá Tàu…đẹp mã, hay công phu xúc lia thia trên các cánh đồng, chúng tôi chỉ ra đìa hay bất kỳ mảnh ruộng nào, thấy bọt tụ trăng trắng, dậm chân dùng rổ xúc đại, không lia thia thì là “hắn”, những con cá bẩy trầu to, dài và sặc sỡ. Nghĩ cũng hay, người ta nói nhiều về thú chơi cá lia thia đồng, cá xiêm, những con bẩy trầu lại không nghe nói! Nhưng chăm sóc kỹ chúng trong keo thủy tinh, vớt rong bỏ lên trên, loại cá này cũng tung tăng trông khá đẹp.

Dù có vẻ không “sang” như những thứ trẻ con hôm nay thường chơi, nhưng trong ký ức tôi, những trò chơi dân gian ngày ấy vẫn lung linh tuyệt diệu làm sao!

NGUYỄN THÀNH CÔNG