Trung tuần tháng 8.2023, Thủ tướng Phạm Minh Chính đã có chuyến thị sát tình hình sạt lở sông, biển ở các tỉnh đồng bằng sông Cửu Long, quan sát thực địa và chỉ đạo các biện pháp cấp bách xây dựng đê kè, di dời dân cư trước số lượng các sự cố sạt lở nghiêm trọng diễn ra ngày càng tăng. Thủ tướng đã khảo sát trực tiếp và quan sát từ trên trực thăng, cùng các bộ ngành hữu quan và lãnh đạo các địa phương. Theo đánh giá của Thủ tướng, tình hình sạt lở hiện nay rất nghiêm trọng, Miền Tây xu hướng có nơi chìm nhanh, cần có ứng phó khẩn trương để bảo vệ an toàn cho dân cư. Số liệu được báo cáo với Thủ tướng cho thấy số vụ sạt lở sông, bờ biển gây thiệt hại về người và tài sản đáng lo ngại, không loại trừ tỉnh nào trong khu vực.
 |
| Thủ tướng Phạm Minh Chính khảo sát thực địa tại tỉnh Hậu Giang |
Ở Kiên Giang, ghi nhận tốc độ sạt lở tăng gấp đôi so với năm trước, còn Cà Mau hơn 10 năm qua, dưới tác động của biến đổi khí hậu làm nước biển dâng, cùng với tình trạng sụt lún đất và các hình thái thời tiết cực đoan khác đã làm cho bờ sông, bờ biển của tỉnh bị sạt lở nghiêm trọng. Đến nay, tổng chiều dài các đoạn bờ biển của Cà Mau bị sạt lở khoảng 187/254 km; làm mất đất và rừng phòng hộ với diện tích khoảng 5.250 ha (tương đương với diện tích bình quân một xã của tỉnh). Tại tỉnh Sóc Trăng, sạt lở bờ sông, bờ biển lấn sâu vào bên trong đất liền, ảnh hưởng đất sản xuất và đời sống người dân. Trong đó, bờ sông xảy ra 80 đoạn sạt lở chiều dài gần 2.000m; nhiều đoạn rừng phòng hộ bờ biển không còn, sóng đánh trực tiếp vào chân đê gây nguy cơ vỡ rất lớn. Tại Bạc Liêu, từ năm 2015 đến đầu tháng 8 năm nay, trên địa bàn đã xảy ra 35 vụ sạt lở, làm thiệt hại và ảnh hưởng gần 200 căn nhà. Ước tính thiệt hại do các đợt sạt lở gây ra gần 23 tỷ đồng. Do đó, tỉnh kiến nghị trung ương xem xét hỗ trợ khoảng 3.400 tỷ đồng để đầu tư xây dựng các công trình chống sạt lở cấp bách. Còn tại tỉnh An Giang, 8 tháng đầu năm đã xảy ra 70 vụ sạt lở, sụp lún đất bờ sông, kênh rạch, tăng hơn 2 lần so với cùng kỳ năm ngoái, làm ảnh hưởng đến 95 căn nhà và nhiều tài sản của nhân dân…
Di dời, hỗ trợ tái định cư cho dân tại khu vực nguy cơ cao là biện pháp cấp bách, căn cơ, lâu dài đương nhiên cần nghĩ nhiều đến thuận thiên để chung sống phát triển bền vững, hài hòa trong điều kiện khách quan của tự nhiên. Mỗi vùng miền khu vực có điều kiện khác biệt về môi trường sinh thái, rừng, biển, thời tiết khí hậu. Ở phía Bắc đối phó mệt mỏi với lũ quét trượt bùn vùi lấp, Tây Nguyên đuối với kết cấu yếu của đất đỏ bazan liên tiếp gây nên sự cố nặng nề, thì Miền Tây lại có vấn đề của vùng: lũ từ thượng nguồn Mekong, sạt lở sông biển. Khi quy hoạch, nghiên cứu dự án và triển khai các dự án phát triển kinh tế xã hội nhất thiết xét đến yếu tố thuận thiên, đối mặt các vấn đề từ tự nhiên để tránh duy ý chí đổ kinh phí cho công trình không phát huy tốt hiệu quả hay thậm chí làm công việc dã tràng trên cát. Những khu vực đã được khảo sát khoa học, báo cáo và đầy đủ căn cứ về nguy cơ sạt lở, chìm dần mà vẫn triển khai cấp phép xây dựng công trình là không xét đến thuận thiên.
Chuyến thị sát của người đứng đầu Chính phủ cho thấy sự quan tâm cao đến diễn biến sạt lở ở đồng bằng, tạo nên hiệu ứng buộc cơ quan chức năng, chính quyền địa phương và dân cư đồng bằng thật sự chú ý hơn nữa trước tình hình ngày càng trầm trọng. Một mặt, vừa có biện pháp xử lý, giảm tác hại do sạt lở làm ảnh hưởng đời sống kinh tế, sinh hoạt dân đồng bằng. Một mặt, trong khai thác tự nhiên cần chú ý phát triển bền vững, tôn trọng tự nhiên. Thuận thiên trong khai thác, sản xuất là không đi ngược lại các quy luật có sẵn trong thiên nhiên và đảm bảo việc khai thác vừa phải. Cần phải tính đến tốc độ hồi phục nguồn lực tự nhiên. Thực tế chứng minh rằng, con người cần phải sống hài hòa với trời đất, không bóc lột thiên nhiên, ấy là thuận thiên vậy. Có thuận thiên, đời sống mới lâu dài.
Nguyễn Thành Công
Bình luận