Tiến sĩ Hội Thánh

Tiến sĩ Hội Thánh là gì? Có bao nhiêu vị Tiến sĩ Hội Thánh?

Bạn đọc Trần Trung Kiên, Đồng Nai

Trả lời của linh mục Giuse Vũ Đức Thiện, giáo phận Long Xuyên:

Từ tiến sĩ (doctor) có gốc tiếng Latinh là docere, nghĩa là “giảng dạy”. Trong Giáo hội, thuật ngữ Tiến sĩ Hội Thánh dùng để chỉ những tác giả đã có nhiều đóng góp cho sự phát triển của tư tưởng Công giáo. Nhiều vị trong số các giáo phụ thời Giáo hội sơ khai được xem là các tiến sĩ thần học. Các ngài đã viết rất nhiều tài liệu quan trọng và giá trị để chống lại các học thuyết lạc giáo. Không phải tất cả các tiến sĩ đều là các vị thánh và không phải mọi tác phẩm của các vị ấy đều chính xác. Chỉ những vị được Giáo hội tuyên phong một cách chính thức là tiến sĩ thì tác phẩm của những vị ấy mới được xem là hoàn toàn không có sai lầm. Những tiến sĩ được Giáo hội tuyên phong cách long trọng là những vị được tôn kính vì những tác phẩm, giáo huấn và sự thánh thiện của các ngài. Tiêu chí quyết định cho một người được phong tước vị này trước hết là sự thánh thiện và sự hiểu biết cao sâu.

Điều tra sự thánh thiện của người được đề cử là trách nhiệm của Bộ Tuyên thánh ở Roma. Bộ Giáo lý Đức tin quyết định về giáo huấn của người được đề cử. Với sự chuẩn nhận của hai Thánh bộ này, Giáo hội tuyên bố một người nào đó là Tiến sĩ Hội Thánh và do Đức Giáo Hoàng hay một Công đồng chung được ngài chuẩn y tuyên bố. Thực tế thì tất cả những Tiến sĩ Hội Thánh đều do Đức Giáo Hoàng tuyên bố. Đức Giáo Hoàng ra một sắc lệnh tuyên bố công khai. Ngài cũng ban cho Giáo hội hoàn vũ sử dụng một thánh lễ và kinh phụng vụ cho vị thánh được ban tước tiến sĩ.

Mỗi tiến sĩ được tuyên phong đều có những đóng góp nổi bật cho đức tin và được ghi nhận vì giá trị to lớn mang lại. Các đóng góp này rất phong phú, chẳng hạn, thánh Grêgôriô Cả và thánh Lêô Cả viết nhiều thư, bài giảng và những tiểu luận sâu sắc. Thánh Giêrônimô là học giả Kinh Thánh đầu tiên, dịch Kinh Thánh sang tiếng Latinh và viết chú giải về các sách trong Kinh Thánh. Thánh Augustinô viết nhiều bộ sách lớn bàn đến những khía cạnh của thần học. Thánh Rôbertô Bellarminô bảo vệ Giáo hội chống lại sự công kích của lạc giáo. Hai vị thánh ở thành Avila, Tây Ban Nha, đều là những nhà thần bí: thánh Têrêsa Avila và thánh Gioan Avila. Thánh Ephraem và thánh Grêgôriô thành Narek là những nhà sáng tác thánh ca sáng giá. Thánh Tôma Aquinô, thánh Albertô Cả, thánh Anselmô và thánh Bonaventura đều thể hiện sự khôn ngoan sâu sắc trong tương quan giữa kiến thức nhân loại với mạc khải của Thiên Chúa.

Giáo hội Công giáo đã tuyên phong 37 vị là Tiến sĩ Hội Thánh. Có 4 nữ Tiến sĩ Hội Thánh là thánh Têrêsa Avila (Tây Ban Nha), thánh Catarina Siena (Ý), thánh Têrêsa Hài đồng Giêsu (Pháp), thánh Hildegard thành Bingen (Đức).

Mới đây, vào ngày 31.7.2025, trong cuộc tiếp kiến dành cho Đức Hồng y Marcello Semeraro, Tổng trưởng Bộ Tuyên thánh, Đức Thánh Cha Lêô XIV đã phê chuẩn quyết định tuyên bố thánh Gioan Henry Newman, một cựu linh mục Anh giáo sống vào thế kỷ XIX đã cải đạo sang Công giáo, là thánh Tiến sĩ thứ 38 của Giáo hội hoàn vũ.