Tìm hiểu đan viện cổ nhờ vào dấu vết bánh mì thời xưa

Vào thế kỷ 13, các tu sĩ người Pháp đã thành lập nên cộng đoàn Xitô ở hạt Meath của Ireland, và các nhà khảo cổ học vừa khám phá những điều thú vị tại tàn tích đan viện của dòng tu này.

Trong quá trình khai quật đan viện của dòng Xitô có niên đại từ thế kỷ 13, đội ngũ chuyên gia khảo cổ đã tìm được những dấu vết độc nhất vô nhị về các tu sĩ thời Trung Cổ, theo báo Irish Independent. Trong số những ghi nhận mới được tìm thấy tại tàn tích ở Beamore, vùng ngoại ô cổ trấn Drogheda, họ đã khai quật được lò làm bánh mì và khu vệ sinh được lắp đặt bộ phận thông gió riêng.

Phát hiện đột phá đối với Ireland

Cách đây khoảng 3 tháng, đội ngũ khảo cổ học do vợ chồng chuyên gia Stout dẫn đầu đã công bố phát hiện đột phá tại hạt Meath, sau khi tìm thấy một tàn tích từ thế kỷ 13 và các mảnh gốm sứ thời Trung Cổ có nguồn gốc từ Pháp. Họ cũng khai quật được một lò phơi bắp và đậu tại khu vực, cho thấy vào những người xưa đã biết áp dụng chế độ luân canh nông nghiệp từ thế kỷ 13. Sau khi phân tích, hai nhà khảo cổ học nổi tiếng của Ireland là David Sweetman và Con Manning cho rằng cấu trúc trụ chéo của kiến trúc xây dựng của tòa nhà kiểu Pháp “vô cùng hiếm gặp, nếu không muốn nói là độc nhất vô nhị trên toàn bộ lãnh thổ Ireland”.

Họ cho rằng tàn tích trên từng là một đan viện của dòng Xitô, có liên quan đến nhà mẹ của dòng ở vùng Normandy của Pháp gọi là De Bello Becco (Beaubec). Vì dòng Xitô vô cùng quan tâm đến lao động chân tay và tự cung tự cấp, nhiều tu sĩ ra đồng và tự tay làm những món ăn, thức uống như nướng bánh hoặc ủ bia. Bởi thế, các nhà nghiên cứu tập trung phân tích thói quen nướng bánh mì của các tu sĩ thời xưa để ước tính số lượng của những người từng sống tại đây nhiều thế kỷ trước.

“Một ổ bánh mì được tính cho một tu sĩ, nên kích thước của lò nướng có thể giúp đoán được đã có bao nhiêu vị từ Pháp lặn lội đến Ireland sống và làm việc ở đan viện Beamore”, theo vợ chồng nhà khảo cổ học Geraldine và Matthew Stout. Dựa trên những gì đã thu được, bao gồm các hạt yến mạch và ngũ cốc còn sót lại trong quá trình nhồi bột nướng bánh mì, bà Geraldine cho rằng cộng đoàn Xitô ở khu vực này phải từ 30 - 50 người trong một thời điểm.

Cuộc sống của tu sĩ thế kỷ 13

Cho đến nay, các nhà khảo cổ đã khai quật được nhiều mảnh gốm vỡ; các phần còn lại của cừu, dê, lợn, gia súc và gia cầm; đủ loại ngũ cốc. Theo kết quả nghiên cứu, các tu sĩ Xitô từng sống ở đan viện trên đã di chuyển từ Normandy đến Ireland vào năm 1201. Khi đến nhà mới, họ thiết lập một cộng đoàn dựa trên một dạng thiết kế chung của đan viện được nhân rộng khắp châu Âu. Ðan viện ở hạt Meath bao gồm một sân trung tâm và các khu nhà làm nông nghiệp được xây bao quanh nguồn nước. “Giờ đây, chúng tôi biết được điều đầu tiên mà họ bắt tay vào làm khi đến nơi là dẫn nước từ sông gần nhất vào một con hào được đào quanh đan viện. Con hào này đóng vai trò quan trọng trong cuộc sống thường nhật của các vị tu sĩ, từ cung cấp nước cho việc xay nghiền ngũ cốc đến kết nối với các nhà vệ sinh”, bà Geraldine phân tích. Ðồng thời, họ cũng tìm thấy một công cụ nhiều khả năng đóng vai trò thông gió cho khu vệ sinh của tòa nhà vào thời Trung Cổ.

Các chuyên gia khai quật tàn tích từ thế kỷ 13 ở Ireland

Trong quá trình đào bới vào mùa hè, họ cũng khai quật được các công cụ bằng đá từ thời tiền sử, cũng như manh mối khảo cổ cho thấy nơi này từ xa xưa là chốn định cư của người cổ đại. Những phát hiện khác bao gồm vò rượu, vò chứa ngũ cốc, gạch lát sàn, các phần còn lại của vườn cây ăn trái và kính cửa sổ. “Nói tóm lại, chúng tôi khai quật được một nông trại được xây bằng đá, với lò phơi ngũ cốc và lò nướng bánh mì”, theo nhóm các nhà khảo cổ. Bên ngoài khu nhà ở, họ phát hiện một hệ thống cung cấp nước theo nhu cầu của các tu sĩ, cũng như tắm giặt, vệ sinh và chuẩn bị thức ăn. Các tu sĩ được sự trọng vọng của người dân địa phương cho đến thế kỷ 16, thời điểm nước Anh chuyển sang Anh giáo.

LING LANG