Tình huynh đệ bền chặt của anh em Ðức Giáo Hoàng Bênêđictô XVI

“Từ lúc tôi mở mắt chào đời, anh trai vẫn luôn ở bên cạnh tôi, không chỉ là bạn đồng hành thân thiết mà còn là người dẫn đường đáng tin cậy”, đó là lời giãi bày của Ðức Giáo Hoàng Bênêđictô XVI vào ngày 21.8.2008.

Người mà Ðức Bênêđictô XVI nhắc đến chính là anh trai: Ðức ông Georg Ratzinger, luôn sát cánh với ngài trong suốt quãng đời dài của cả hai người, từ thời thơ trẻ cho đến khi hai anh em được thụ phong linh mục trong một ngày và cùng trải qua nhiều thăng trầm trong cuộc sống. Tác giả kiêm sử gia người Ðức Michael Hesemann đã mất 6 năm kiên trì thuyết phục trước khi có thể phỏng vấn được Ðức ông Georg Ratzinger tại nhà của ngài ở Regensburg (Ðức), để ghi lại những hồi ức quý giá nhất của họ. Cuốn sách “Em trai tôi, Ðức Giáo Hoàng” do ông Hesemann chấp bút đã được xuất bản năm 2012.

Hai con người kiệt xuất

Theo tác giả Hesemann, câu chuyện về cuộc đời của hai anh em nhà Ratzinger là một hiện tượng hiếm thấy, khi hai kỳ tài là người một nhà. Ðức ông Georg Ratzinger đã được thế giới công nhận là một nhạc sĩ và lãnh đạo dàn hợp xướng trước khi em trai Joseph Ratzinger (sau này là Ðức Bênêđictô XVI), người mà tác giả Hesemann nhận định là “nhà thần học nói tiếng Ðức vĩ đại nhất”, trở thành hồng y vào năm 1977. Gia đình Ratzinger có tổng cộng 3 người con. Con đầu là Maria, sinh năm 1922, kế đến là Georg (1924) và em út là Joseph (1927). Trong cuộc phỏng vấn tại Ratisbona (Ðức), Ðức ông Ratzinger nhớ lại em trai của mình : “Là một cậu bé đầy sức sống, nhưng không phải dạng dễ bùng nổ. Tôi nhớ em ấy luôn vui vẻ. Kể từ lúc bé, em tôi vô cùng yêu mến động vật, cây cỏ, và mọi thứ liên quan đến thiên nhiên. Có lẽ đó là lý do tại sao em luôn nhận được thú cưng vào mỗi dịp Giáng Sinh. Mối quan tâm với thiên nhiên và mọi sự sống là điểm đặc trưng trong tính cách của em ấy”.

Cùng được thụ phong linh mục vào ngày 8.7.1951

Từ nhỏ, hai anh em đã là lễ sinh và ơn gọi đến với họ vô cùng sớm, “đầu tiên là tôi, rồi tới em tôi”. “Tại Tittmoning, Joseph được Ðức Hồng y Michael Faulhaber, Tổng Giám mục Munich ban Bí tích Thêm sức. Em ấy rất vui mừng và nói rằng muốn trở thành hồng y trong tương lai”, Ðức ông cho biết, và tiết lộ chàng thanh niên Joseph từng cho rằng Bênêđictô là một cái tên hay dành cho giáo hoàng. Một điểm chung của hai anh em là chẳng ai quan tâm đến các hoạt động thiên về thể chất, nhưng họ bị buộc phải gia nhập một tổ chức thanh niên vào thời đó, và hai người cùng từ chối tham gia các buổi họp. Họ cũng bị gọi lính, người em Joseph đã quyết định bỏ trốn vì không muốn đứng vào hàng ngũ Ðức quốc xã - những kẻ chống lại Thiên Chúa và con người.

Có nhiều tin đồn thổi tiếp tục kéo dài trong nhiều năm, đặt nghi vấn rằng gia đình Ratzinger, đặc biệt là người cha, thuộc thành phần ủng hộ quốc xã. Tuy nhiên, Ðức ông Ratzinger bác bỏ hoàn toàn lời cáo buộc này. Ngài khẳng định cha mình đã rời khỏi thị trấn của họ trước khi quân Ðức Quốc xã đến vì kiên trì quan điểm chống phát xít. Cả hai anh em cũng quyết định đi tu một phần vì chống đối xu hướng bài Kitô giáo của chính quyền Adolf Hitler thời đó. Họ cùng được thụ phong linh mục vào năm 1951, luôn xem thánh lễ là cốt lõi của “tín ngưỡng và hành động, một dạng tiếp xúc cá nhân với Thiên Chúa. Tất cả đều diễn ra vô cùng tự nhiên. Chúng tôi không thể nào tưởng tượng đến một ngày mà chẳng còn thánh lễ”, theo cuốn sách của Hesemann. Ðức ông Ratzinger sau đó trở thành giám đốc dàn hợp xướng nam nổi tiếng thế giới là Regensburger Domspatzen. Còn người em, với sự thông tuệ về thần học, đã trở thành giáo sư, phục vụ giáo triều, rồi được bổ nhiệm làm Tổng trưởng Thánh Bộ Giáo lý Ðức Tin - một trong những thánh bộ có vai trò nền tảng của Hội Thánh - và vào năm 2005, được bầu chọn làm người kế vị thánh Phêrô.

Đức Bênêđictô XVI thăm anh trai tại bệnh viện vào năm 2005

Dự định về hưu bị “phá sản”

Ðức ông Ratzinger “biết em trai mình chưa bao giờ có nguyện vọng trở thành giáo hoàng”. Sau khi Ðức Giáo Hoàng Gioan Phaolô II về với Chúa vào năm 2005, Ðức ông luôn mong chờ tin tức Hồng y Ratzinger từ chức Tổng trưởng Thánh bộ giáo lý Ðức tin. Trên thực tế, Hồng y Ratzinger từng lên kế hoạch rời khỏi Rome sau 24 năm phụng sự tại Tòa Thánh, “để dành nhiều thời gian với anh trai tại Bavaria, nơi có nhà riêng của ngài, viết vài cuốn sách và có thể dành ít thời gian thăm thú khắp nơi”, theo tác giả Hesemann.

Thế nhưng, kế hoạch đó đã không thành. Chiều 19.4.2005, mật nghị hồng y đã đồng lòng bỏ phiếu chọn Ðức Joseph Ratzinger làm giáo hoàng. Anh em nhà Ratzinger đành phải chấp nhận. Theo tác giả Hesemann, trong nhiều giờ, Ðức ông không đến chỗ đặt điện thoại và suýt nữa không nhận được điện thoại của em mình. Ngài cứ lâm vào tình trạng trầm cảm cho đến khi chấp nhận được sự thật. Ðó là bảy năm sau. “Ngài dành riêng một chiếc điện thoại chỉ tiếp cuộc gọi của em trai, và dù đã trở thành người đứng đầu Giáo hội hoàn vũ, Ðức Giáo Hoàng Bênêđictô XVI vẫn gọi cho anh mình mỗi ngày. Mỗi năm, Ðức Thánh Cha thu xếp thăm anh khoảng 4 lần, mỗi lần kéo dài trên dưới 10 ngày”, ông Hesemann viết.

Uống bia mừng ĐứcBênêđictô XVI 90 tuổi

Trên hết, Ðức ông Ratzinger “thừa nhận chẳng có thay đổi gì mấy trong quan hệ với em trai”, trừ những lời cầu nguyện theo ý hướng của Ðức Giáo Hoàng. Mục tiêu của những lời nguyện cầu đã thay đổi và mở rộng sang phạm vi toàn cầu, tác giả Hesemann giải thích. Giờ đây, Ðức ông Ratzinger đã 94 tuổi và Ðức Giáo Hoàng Bênêđictô XVI được 91 tuổi, mối gắn kết giữa hai người càng bền chặt hơn bao giờ hết, trở thành một huyền thoại trong lịch sử Công giáo hiện đại.

GIANG VÔ YÊN