Trân quý đồng tiền giữa buổi thu nhập thấp

Ðổi mới, mở cửa, một giai tầng thương nhân mới xuất hiện, trong đó có những người ăn nên làm ra, giàu nhanh chóng với tài sản lớn đến khó tin. Choáng ngợp với các con số tiền trăm nghìn tỷ đồng, triệu triệu USD của các thương vụ, số tiền lãi khủng và khoản đóng góp từ thiện nhân đạo lớn lao, siêu xe, thời trang, hàng hiệu đắt đỏ... Thời 4.0, cứ ngỡ bây giờ dễ kiếm tiền, sự giàu có đã phổ biến. Song hiện thực, người nghèo hãy còn nhiều, ở mọi nơi, dù Sài Gòn, Hà Nội hay các thôn làng hẻo lánh. Trẻ lang thang, người cơ nhỡ, neo đơn, thất nghiệp với cảnh sống bất hạnh làm cay mắt hằng ngày mỗi khi nhìn vào. Hai năm đại dịch Covid-19, bức tranh khó nghèo càng gay gắt, rõ rệt.

Việc bán chuối nướng chủ yếu “lấy công làm lời”

Tôi vẫn nhớ khi nản lòng vì thu nhập quá kém, có người bạn khuyên: “Anh ráng lên, đừng buồn. Thử coi mấy cô mấy chị bán chuối nướng ngày lời bao nhiêu?”. Miền Tây, bà con nghèo chọn công việc bán chuối nướng khá đông: một chỗ mát dọc đường, góc chợ, ngay trên phố thị... Nhiều nhất khi đêm về, khay than hồng bởi quạt, chiếc vỉ sắt đầy chuối Xiêm đã bóc vỏ bày ở mọi nơi, ngay cả trên vệ cầu cũng có. Mua chuối còn xanh hay hườm hườm, mua nhiều quày giá hạ hơn, treo để dành. Tách từng nải bóc vỏ nướng trên vỉ than, trở đều cho chuối khỏi khét, có khi thêm chén mỡ hành thơm phức, dùng dao rọc trái chuối, rưới mỡ hành vào trước khi bán cho khách. 5 ngàn đồng được mấy trái. Chuối nướng lành, dễ ăn, có dinh dưỡng lại rẻ. Một quày chuối trên dưới chục nải, bán đắt hết trong đêm cũng không lời lãi bao nhiêu, có lẽ cỡ hai ba chục ngàn đồng vì còn trừ tiền than. Ðúng câu “lấy công làm lời”.

Không phải mỗi nghề bán chuối nướng, nhiều công việc mướt mồ hôi nhưng không kiếm được bao nhiêu: trong dịch này có nhiều cô chị xách bịch bánh phồng đi bán trên đường, mỏi chân không chắc lời hơn nghề chuối nướng. Vé số tràn ngập, đi bộ đến đau khớp, hên lắm ngày kiếm hơn trăm nghìn. Nhìn sâu vào đời sống xã hội, từ những nghề thu nhập thấp, thấy trân quý đồng bạc cần lao khó nhọc mới có được bằng lao động thiện lương trong cuộc mưu sinh, không khác những mô tả của nhà văn Hemingway về ông lão đánh cá vật lộn giành lại con cá câu được với con cá mập, tróc da trầy vẩy suýt chết để rồi chỉ giành được bộ xương con cá mà thôi!

Mưu sinh vẫn luôn luôn nhọc nhằn gian khó tự cổ chí kim, đông hay tây đều vậy cho nên người Việt mình có câu “đồng tiền mồ hôi nước mắt” chí lý. Thời buổi khó khăn, hãy trân quý đồng tiền lương thiện kiếm được, không hoang phí kẻo tội với chính mình! Dân gian cũng có câu tuyệt hay “Làm khó xài khó”, đề cao sự tiết kiệm. Vài chục ngàn đồng gian nan kiếm được mỗi ngày, phải cân nhắc kỹ càng khi xài cho xứng đáng mồ hôi công sức...

NGUYỄN THÀNH CÔNG