Trân quý những nét đẹp truyền thống xứ đạo

Sự khác nhau về văn hóa, lối sống, vùng miền kéo theo các sinh hoạt tại các giáo xứ trong Nam, ngoài Bắc cũng có nét riêng. Làm cách nào để duy trì và phát triển truyền thống đáng quý của xứ đạo? Làm cách nào để giới trẻ thêm yêu những nếp sống tích cực này? Ðó là một trong những vấn đề được nhiều giáo hữu lưu tâm.

GIỮ GÌN TÀ ÁO DÀI TRUYỀN THỐNG

Chị Bùi Thị Thu Liên (Giáo xứ Kitô Vua, giáo phận Long Xuyên): Về sống tại giáo xứ Kitô Vua từ năm 2010, tôi đã thấy các bà, các cô và chị em trong xứ đạo thướt tha tà áo dài tham dự thánh lễ Chúa nhật cũng như lễ thường ngày trong tuần. Khi nữ giới trong trang phục áo dài duyên dáng thì nam giới chỉn chu với áo sơ mi và quần tây lịch sự. Thấy các chị em mặc trang phục đẹp, tôi cũng theo từ đó. Tà áo dài vừa kín đáo, vừa tôn lên vẻ đẹp, vóc dáng của nữ giới. Trang phục này vẫn được yêu chuộng ở giáo xứ tôi. Trong các thánh lễ thường ngày đã đẹp, vào các dịp lễ Tết, lễ trọng các chị em còn đẹp hơn bởi những áo nhiều màu sắc, họa tiết phong phú, trang nhã. Rất nhiều lần, giáo xứ có cha khách đến dự lễ. Các cha hay khen về truyền thống trang phục áo dài ở giáo xứ. Với giáo dân, đó là niềm vui và tự hào. Nét đẹp đó, đã có từ lâu đời và được gìn giữ đến ngày nay, theo tôi là do ý thức của người nữ tín hữu. Người lớn khi mặc áo dài dự lễ, các thanh thiếu nữ cũng nhìn đó mà tiếp nối qua bao thế hệ. Những người đi làm, đi học xa nhà, khi về lại giáo xứ trong các dịp lễ Tết cũng vẫn mặc áo dài khi đến thánh đường. Trong thời hiện đại như ngày nay, khi điều kiện kinh tế khá hơn, trang phục đa dạng hơn, giáo dân vẫn ưu tiên tà áo dài truyền thống mỗi khi tham dự thánh lễ là điều quý, là nét văn hóa cần gìn giữ cho hiện tại và mai sau.

NGẮM NGUYỆN ĐÚNG CUNG GIỌNG

Bà Nguyễn Thị Dung (Giáo xứ Tân Phú, TGP TPHCM): Giáo xứ chúng tôi từ lâu có truyền thống ngắm nguyện trong Mùa Chay theo cung giọng Bùi Chu, có lẽ bởi cha sở tiên khởi lập xứ vốn gốc Bùi Chu. Việc ngắm nguyện theo cung giọng này vẫn tiếp nối đến hôm nay, thế hệ trước truyền lại cho thế hệ sau. Cha xứ mấy năm nay vẫn kêu gọi lớp trẻ tham gia mỗi Mùa Chay để việc ngắm nguyện không bị mai một và cũng tạo được sự phong phú, sinh động cho giáo xứ bởi có sự góp phần của các giới. Các vị cao niên sẽ hướng dẫn lại cho người trẻ; cũng có những bạn trẻ thừa hưởng truyền thống từ gia đình, như bố mẹ từng giỏi ngắm nguyện đã luyện tập cho con cái từ nhỏ… Những người mới bắt đầu ngắm đều phải tập cho đúng cung giọng, ai chưa đạt phải tiếp tục luyện. Cha xứ cũng tham gia ngắm và thường là người ngắm đầu, ngài vẫn khuyến khích chúng tôi và thế hệ con cháu duy trì, phát huy truyền thống lâu đời này của xứ đạo mình.

NẾP RIÊNG CỦA LÀNG QUÊ QUAN HỌ

Ông Phạm Sỹ Điệu (Giáo xứ Từ Đức, TGP TPHCM): Từ lúc còn trẻ đến khi đã cao tuổi, tôi vẫn thấy xứ đạo giữ được nhiều truyền thống, nếp sinh hoạt đạo đức bình dân như thời ông bà. Phần lớn bà con giáo xứ tôi có gốc từ Bắc Ninh nên nhiều sinh hoạt như dâng hoa, ngắm đèn... vẫn được các bà mẹ trong xứ giữ âm giọng của làng quê quan họ. Giữa thành phố sôi động, hiện đại nhưng mỗi dịp lễ lớn trong năm của đạo mình hay dịp đặc biệt đến xứ sẽ vẫn thấy nét văn hóa quê hương Bắc bộ. Tiếc là các cuộc thi ngắm để truyền thụ, cổ võ giới trẻ chưa rõ nét. Tuy nhiên, tôi nghĩ qua cách người lớn giữ gìn thì ít nhiều cũng thấm và cũng quen với thế hệ sau.

CẦN NHIỀU CÁCH ĐỒNG HÀNH VÀ KHUYẾN KHÍCH GIỚI TRẺ

Anh Huỳnh Công Đắc (Họ đạo Mặc Bắc, giáo phận Vĩnh Long): Mặc Bắc được xem là họ đạo lớn về số dân và lâu đời ở giáo phận Vĩnh Long. Trong sinh hoạt, bà con yêu mến và cố gắng gìn giữ những tập tục, là đạo đức bình dân hoặc chỉ là thói quen của cộng đồng. Áo dài vẫn được phần nhiều các mẹ, các chị yêu thích. Lễ Phục Sinh, Noel, nếu có diễn văn nghệ, hoạt cảnh đều có nét Nam bộ từ phục trang, chất giọng, thiết kế sân khấu... Ngày Xuân thì tề tựu mừng tuổi Chúa, chúc tuổi nhau, hái lộc thánh đầu năm rồi ai ai cũng khoe Lời Chúa được căn dặn... Bà con họ đạo sống tình nghĩa và đoàn kết. Rất may, tuy xã hội đô thị hóa nhưng vẫn còn giữ được tình làng nghĩa xóm ấy. Tôi mong rằng nét đẹp trong cách sống và những sinh hoạt bình dân ở họ đạo được gìn giữ về sau. Giới trẻ nếu có lãng quên thì tạo điều kiện cho tìm hiểu, khi dạy giáo lý có thể kết hợp thêm phần này, giống như môn Văn trên nhà trường cũng có chương trình địa phương. Nói tóm lại, cần giữ cái gốc để tự hào và truyền lại cho con cháu.

CHIA SẺ, CÙNG NHAU HỌC HỎI LỜI CHÚA

Chị Nguyễn Ngọc Quỳnh Anh (Giáo xứ Bảo Lộc, giáo phận Đà Lạt): Nếu không giữ những điều tốt đẹp từ xưa thì thật đáng buồn. Tôi thấy giáo xứ có thể duy trì những nếp sinh hoạt để tạo cho giới trẻ sự nề nếp, như việc các em Thiếu nhi Thánh Thể mặc áo đồng phục, đeo khăn quàng khi tham dự thánh lễ và học giáo lý, hay bà con lần hạt trong gia đình và các nhà trong giáo xứ mỗi tối. Gia đình là chiếc nôi đức tin của mỗi người, nên gia đình cũng cần nhắc nhở con cái luôn biết giữ gìn những nét đẹp riêng của mỗi giáo xứ. Bên cạnh đó, tôi thấy ở giáo xứ có những buổi chia sẻ Lời Chúa hay cùng nhau học hỏi Lời Chúa cho người lớn, đó cũng là một trong những nét đẹp mà xứ tôi đang cố gắng giữ gìn và phát huy. Khi họp lại với nhau, bà con thêm dịp để hiểu hơn về đạo và thêm gắn bó.

NGÀY CHẦU LƯỢT

Ông Trần Văn Thiện (Giáo xứ Tam Tổng, giáo phận Thanh Hóa): Ngoài hai dịp lễ Giáng Sinh và Phục Sinh, giáo xứ cũng quan tâm ngày Chầu Lượt. Giáo xứ tổ chức cả tuần gọi là “tuần chầu lượt”. Đây là một nét văn hóa đặc sắc mà giáo xứ tôi có từ rất xa xưa. Việc tổ chức diễn ra rất nghiêm túc. Trong tuần mỗi hội đoàn chủ sự một giờ chầu, thời gian thường khoảng 30-40 phút. Trong các giờ chầu đều có các linh mục về để giải tội. Chúa nhật thì là giờ chầu chính ngày và cũng là ngày bế mạc với sự tham dự của giáo dân trong và ngoài xứ diễn ra từ 6g đến 9g sáng, sau đó là thánh lễ đồng tế kết thúc. Tuần chầu lượt được người dân miền Bắc chúng tôi coi trọng bởi vào dịp này chúng tôi cùng nhau cầu nguyện, tạ ơn Thiên Chúa thay cho toàn giáo phận. Đây là dịp quy tụ đông đủ các thành viên trong giáo xứ tập trung vào việc đạo đức, củng cố xây dựng đức tin bằng việc xưng tội. Vào tuần chầu lượt, những người thân hữu, người có liên hệ họ hàng với giáo dân trong xứ, bạn bè không phận biệt lương giáo… từ những nơi xa cũng đến dự. Những ngày diễn ra chầu lượt không chỉ có những nghi lễ phụng vụ mà còn thực sự là một kỳ hội mà ngày trước chúng tôi gọi là “tuần đại phúc”. Tập tục sinh hoạt đậm chất văn hóa tôn giáo và ý nghĩa này chắc chắn cần được lưu truyền nơi giáo xứ. Chúng tôi vui vì giới trẻ yêu quý và gìn giữ truyền thống của quê hương.

Nhóm phóng viên (thực hiện)