Từ những cuộc thi văn thơ Công giáo…

Vườn thơ văn Công giáo thông qua nhiều cuộc thi mang tính chất phong trào lẫn những tập san dày công phu thắm đượm tình mến Chúa, yêu người, suy tư về cuộc sống mang hơi thở nhà đạo, theo nhiều cách đã được các giáo phận tổ chức. Từ đây, những tâm hồn mến văn mộ thơ dưới cái nhìn của người Kitô hữu có thêm “đất” thi triển niềm yêu thích và tài năng...

Ðầu tiên phải kể đến ban Văn hóa giáo phận Qui Nhơn vì nhiều năm qua đã gầy dựng nên không ít các cuộc thi thúc đẩy phong trào văn thơ nhà đạo gây được sự chú ý bởi sự đa dạng, phong phú đề tài, nhất là sự bền bỉ của phong trào thơ ca Công giáo. Gần nhất, vào cuối tháng 9.2019, giáo phận Qui Nhơn đã trao giải cuộc thi với chủ đề “Sáng tác cho tuổi thơ 2019” nhân ngày họp mặt truyền thống các tác giả Công giáo. Theo thống kê từ ban tổ chức, số lượng bài viết cho trẻ em được gởi về dự thi có 687 bài thơ và 324 bài văn của 165 tác giả, trong đó có 76 tác giả Công giáo (tu sĩ và giáo dân) và 89 tác giả ngoài Công giáo, trên khắp mọi miền đất nước. Một bất ngờ lớn là trong số 59 tác giả đạt giải, có đến 34 người ngoài Công giáo. Các tác phẩm tham dự nhìn chung đều lấy chủ đề nhà đạo, xoay quanh các hình ảnh quen thuộc như tràng hạt, cây thông, tiếng chuông..., dễ nhận thấy qua tên các tác phẩm: Cỗ tràng hạt bị đánh cắp, Tiếng chuông trong mờ sương...

Giải Văn Hóa Đất Mới, một sân chơi cho người yêu thi ca do giáo phận Xuân Lộc tổ chức

Không chỉ ở lần này mà từ nhiều năm qua, Ban Mục vụ Văn hóa giáo phận Qui Nhơn đã có những chương trình quy tụ, nuôi dưỡng và phát triển những giá trị Kitô giáo qua con chữ uyển chuyển của văn chương. Khởi đầu từ Giải Văn thơ Linh mục Ðặng Ðức Tuấn dành cho các bạn trẻ ở tuổi học giáo lý phổ thông với nội san Hoa Biển (2009), đến giải Sen Giữa Lầy (2009), rồi giải Nhánh Huệ Nước Trời (2010) đều nhận được nhiều sự ủng hộ. Các hoạt động rất sôi nổi như vào năm 2012, nhân kỷ niệm 100 năm ngày sinh của thi sĩ Hàn Mặc Tử, Ban Mục vụ Văn hóa đã phát hành bộ sưu tập Có một Vườn thơ đạo, tới nay đã được 6 tập. Ðặc biệt, để kỷ niệm 400 năm loan báo Tin Mừng trên quê hương, giáo phận Qui Nhơn với cuộc thi truyện ngắn mang tên Giải Viết văn Ðường trường kéo dài 6 năm (2012-2018) đã thu về được nhiều tác phẩm giá trị. Năm 2017, tập san Mục Ðồng ra đời cũng trên tinh thần này.

Trên miền Tây Nguyên, giáo phận Kontum cũng góp mặt với hội trại văn hóa do Ban Mục vụ Văn hóa giáo phận tổ chức từ năm 2015. Trong đó, với cuộc thi sáng tác mang tên gọi Văn thơ Làng Hồ - Hoa Núi Rừng đã đi được chặng đường 5 năm. Mỗi năm, sau thời gian nhận bài dự thi, chấm giải, ban tổ chức có một ngày hội họp mặt giao lưu giữa các tác giả dự thi cũng như tổng hợp và chọn lọc để cho ra đời tập san. Thông thường thời gian nhận bài kéo dài 6 tháng. Ðiểm đặc biệt ở mỗi năm tùy vào tinh thần, đường hướng mục vụ của Giáo hội cũng như giáo phận mà ban tổ chức chọn ra những chủ đề sát sao với thực tế. Như lần hội trại tổng kết Hoa Núi Rừng lần V vào giữa tháng 8.2019 đã chọn chủ đề “Ơn Chúa, điểm tựa của gia đình Kitô giáo”, hướng đến vai trò của Giáo hội trong việc đồng hành, nâng đỡ các gia đình gặp khó khăn, thử thách. Vì thuộc miền cao nên ban tổ chức năm nào cũng nhận được các sáng tác của đồng bào thiểu số, góp phần tạo điểm nhấn mang hơi thở Cao Nguyên hồn hậu cùng nét đặc sắc độc đáo về văn hóa tôn giáo của người dân đang sống tại các buôn làng. “Uốn mình trong dòng chảy lịch sử của giáo phận Kontum, dòng văn thơ Làng Hồ đã đồng hành và trở nên phương tiện hỗ trợ rất hữu hiệu cho công cuộc loan báo Tin Mừng ngay từ những ngày đầu tiên hạt giống Lời Chúa được rao giảng cho các đồng bào sắc tộc trên miền đất Kontum” - đó là lời đúc kết của cha Gioakim Lương Ðông Vỹ, đặc trách Ban Văn hóa giáo phận khi nói về phong trào thơ ca trong một dịp họp mặt các thi sĩ.

Bộ sưu tập Có Một Vườn Thơ Đạo đã được phát hành rộng rãi

Là một trong những giáo phận đông giáo dân, Ban Văn hóa kết hợp Ban Truyền thông giáo phận Xuân Lộc đang mở cuộc thi Sáng tác Văn hóa Nghệ thuật Ðất Mới cho chặng đường 2019 - 2020. Các thể loại thơ, truyện ngắn, truyện dài, nhạc, kịch bản văn học, ảnh sẽ được nhận từ mốc thời gian 11.11.2019 cho đến 31.7.2020. Cuộc thi này muốn hướng đến các nội dung sát với định hướng mục vụ của HÐGMVN và giáo phận Xuân Lộc cho giai đoạn 2019 - 2020, với chủ đề về “Gia đình và giới trẻ hãy là dấu chỉ Lòng Thương Xót Của Chúa - Ðồng hành với người trẻ hướng đến sự trưởng thành toàn diện”. Cùng đó, đề tài về Mẹ Vô Nhiễm Núi Cúi (bảo vệ sự sống, nhân phẩm, bác ái...) hoặc các mảng về dâng hiến, loan báo Tin Mừng, bảo vệ môi trường... cũng đều được ban tổ chức khuyến khích khai thác. Thật ra, giải Văn hóa Nghệ thuật Ðất Mới đã bước vào năm thứ 9 như một truyền thống văn hóa của giáo phận Xuân Lộc. Ðức cha Ðaminh Nguyễn Chu Trinh, nguyên Giám mục giáo phận (2004-2016) chính là người khởi xướng giải từ 2011. Không bó gọn trong phạm vi Xuân Lộc, các tác phẩm dự thi đến từ các giáo phận trong cả nước, vì vậy ngày lễ trao giải luôn là ngày hội họp mặt của những tâm hồn mến nhạc yêu thơ.

Cuộc thi “Viết về tấm gương Công giáo” của giáo phận Long Xuyên nhân sự kiện hướng đến 60 năm thành lập giáo phận đã bắt đầu nhận bài tham dự từ đầu tháng 11.2019 cho đến giữa năm sau, tạo sân chơi bổ ích cho những người Công giáo có đam mê viết lách, khích lệ những tín hữu, đặc biệt là người trẻ hãy sống tích cực, nêu gương sáng trong đời sống đức tin và đức ái là điều mà ban tổ chức gởi gắm qua cuộc thi.

Trung tâm Mục vụ TGP TPHCM nhân kỷ niệm 15 năm thành lập (2004-2019), cách đây chưa lâu cũng đã kết thúc cuộc thi sáng tác văn thơ nhạc và hình ảnh. Sau 3 tháng nhận bài dự thi, vào cuối tháng 5.2019, các giải thưởng đã được công bố. Với nội dung sáng tác được khoanh vùng vào các hoạt động như ghi lại những khoảnh khắc đẹp về phong cảnh, sinh hoạt trường lớp, mục vụ, lễ hội của Trung tâm Mục vụ, với hàng trăm bài dự thi đã được gởi về ban tổ chức. Trước đó, tại đây cũng đã nhiều lần tổ chức các giải sáng tác kết hợp với các câu lạc bộ thơ ca ở nhiều giáo phận khác. Ngoài ra, cũng tại TGP TPHCM đã và đang có nhiều hội nhóm, câu lạc bộ văn thơ hoạt động. Chẳng hạn như câu lạc bộ Ðồng Xanh Thơ Sài Gòn thường xuyên có sinh hoạt hội thảo với các chủ đề hướng đến thi ca Công giáo. Hình thành từ 2009, câu lạc bộ này đã quy tụ được các thành phần Dân Chúa ở các lớp tuổi cao niên, trung niên và cả ở giới trẻ, trong đó có nam, nữ tu sĩ, linh mục, giáo dân, công nhân, viên chức, giáo viên... Cha Phanxicô Xaviê Bảo Lộc, linh hướng của câu lạc bộ đã từng phát biểu về sự nối kết thi ca với Tin Mừng: “Trong Thi Ca vẫn có Lời Chúa dìu dắt, nhắc nhở ta luôn cậy dựa vào Ngài”.

Có thể nhận thấy, nhiều thi đàn nhà đạo đã và đang hoạt động dưới hình thức các câu lạc bộ thơ ca như CLB Ðồng Xanh (Qui Nhơn), Ðồng Xanh (Nha Trang), CLB Chút Tâm Tình (Ðà Nẵng), Nhóm thơ Tâm Nguyện (Hải Phòng), CLB Chữ Tâm (Bùi Chu)... đã khơi nguồn cảm hứng cho nhiều Kitô hữu. Cùng đó, với các cuộc thi mang tính truyền thống được mở ra tại các giáo phận từ đồng bằng lên miền cao, từ miền biển đến phố núi đã nhận được sự quan tâm không nhỏ và không chỉ trong phạm vi xóm đạo. Nét mềm mại từ những cuộc thi hay phong trào thơ ca vun đắp thêm vẻ đẹp trong văn hóa nhà đạo.

Minh Minh