Ðức Phaolô VI được tuyên thánh

Ðức Giáo Hoàng Phanxicô sẽ chủ sự lễ tuyên thánh cho 7 vị chân phước, bao gồm Ðức Giáo Hoàng Phaolô VI, vào ngày 14.10.2018.

Tại buổi họp báo ở Rome hôm 4.10, Đức ông Guido Mazzotta, cố vấn của Bộ Tuyên thánh và là cáo thỉnh viên đã trình bày về án tuyên thánh của vị cố giáo hoàng. Đức Phaolô VI được xem là một trong những vị tạo nhiều ảnh hưởng nhất đối với Giáo hội trong thế kỷ 20. Ngài chính là người đã sáng lập Thượng Hội đồng Giám mục vào ngày 15.9.1965. Đây cũng là lý do Đức Phanxicô chọn ngày tuyên thánh là 14.10 - ngay giữa kỳ Thượng Hội đồng về giới trẻ tại Rome.

Ðối thoại với thời đại

Chào đời với tên Giovanni Battista Enrico Antonio Maria Montini ngày 26.9.1897, Đức Giáo Hoàng Phaolô VI dẫn dắt Giáo hội từ năm 1963 cho đến ngày về với Chúa (6.8.1978). Ngài có đóng góp vô cùng quan trọng cho Giáo hội là tiếp tục tổ chức và hoàn tất Công đồng Vatican II (1962 - 1965) với sự tham gia của 2.344 giám mục trên toàn thế giới. Được Đức Gioan XXIII khai mạc năm 1962, khi thánh Giáo Hoàng qua đời vào năm 1963, nhiều người từng lo ngại Công đồng có thể bị kết thúc sớm và rơi vào quên lãng. Nhưng sau khi được mật nghị hồng y bầu chọn, Đức Phaolô VI quyết định nối tiếp công trình của người tiền nhiệm. Vào thời điểm kết thúc ngày 8.12.1965, Công đồng Vatican II đã mang đến vô số cải cách để mở cửa ra với thời đại mới. Trên hết, Đức Phaolô VI muốn Giáo hội phải có sự đối thoại với thế giới hiện đại. Ngài theo đuổi chủ đề về đối thoại và trình bày hết sức rõ ràng trong tông huấn Ecclesiam Suam (Giáo hội của Ngài), được công bố vào ngày 6.8.1964, đúng 14 năm trước ngày mất.

Trong tài liệu, ngài viết về nỗi thôi thúc, hay nói cách khác là cảm thấy “ơn gọi” cần phải có sự đối thoại giữa Hội Thánh và thế giới. Khi đối mặt với câu hỏi liệu có nên thay đổi quan điểm phản đối từ lâu của Giáo hội về vấn đề kiểm soát sinh sản, Đức Phaolô VI viết thông điệp nổi tiếng Humanae Vitae(Sự sống Con người) vào năm 1968, với nội dung nói “không” hết sức mạnh mẽ trước sức ép phải thay đổi, và một lần nữa khẳng định thái độ trước các biện pháp ngừa thai trái tự nhiên.

ĐGH Phaolô VI dẫn đầu chặng đàng thánh giá tại đấu trường La Mã ở Rome năm 1977

Di sản

Dù Humanae Vitaenhận được đa số sự chú ý khi Tòa Thánh tổ chức các hội thảo về di sản của Đức Phaolô VI, đối với Đức Giáo Hoàng Phanxicô, tác phẩm của người tiền nhiệm mà ngài yêu thích nhất là tông huấn có nội dung khích lệ và cổ vũ cho nỗ lực truyền bá Phúc Âm,Evangelii Nuntiandi(Loan báo Tin Mừng). Trong Evangelii Nuntiandi,Đức Giáo Hoàng Phaolô VI viết rằng Giáo hội “không mong gì khác hơn là chu toàn nhiệm vụ loan báo Tin Mừng của Chúa Giêsu Kitô”, và rằng con người thời nay “tin vào các chứng nhân hơn là thầy dạy, và nếu họ có tin vào thầy dạy là vì các thầy dạy ấy đã là những chứng nhân”. Ngài nhận định: “Thế giới kêu nài và mong thấy nơi chúng ta một đời sống đơn sơ, tinh thần cầu nguyện, tình bác ái đối với mọi người, nhất là đối với trẻ em và người nghèo. Thế giới mong thấy nơi chúng ta sự vâng phục và khiêm tốn, sự siêu thoát từ bỏ chính mình và mọi sự. Nếu không có dấu hiệu về sự thánh thiện này thì những lời của chúng ta khó mà đi vào lòng con người thời đại hôm nay. Nó có nguy cơ trở thành uổng công và vô hiệu”.

Tại Công đồng Vatican II

Đức Giáo Hoàng Phanxicô từng nhận xét, Đức Phaolô VI là người “biết cách làm chứng cho đức tin trong những năm tháng khó khăn”. Trước khi trở thành chủ chăn của Giáo hội hoàn vũ, ngài đã nổi tiếng tài giỏi và thông thạo nội vụ của Vatican. Ngài làm việc cho Phủ Quốc vụ khanh từ năm 1922 - 1945 và là một trong những trợ lý và cố vấn thân cận nhất của Đức Giáo Hoàng Piô XII. Đức Giáo Hoàng Phanxicô đã liên tục nói về người tiền nhiệm của mình, và đầu năm nay Đức Thánh Cha xác nhận Đức Phaolô VI sẽ được tuyên thánh trước khi năm 2018 kết thúc.

Gặp gỡ các tín hữu

Ngài là vị giáo hoàng thứ ba được tuyên thánh kể từ khi triều đại của Đức Phanxicô bắt đầu cách đây 5 năm. Hai vị đã được tuyên là Đức Gioan XXIII, qua đời vào năm 1963; và Đức Gioan Phaolô II, được Chúa gọi về năm 2005. Cả hai đều được tuyên thánh vào năm 2014.

Ðược tuyên thánh trong ngày 14.10 cùng với Ðức Phaolô VI còn có 6 vị chân phước khác:

- Ðức cha Oscar Romero (1917-1980), vị thánh đầu tiên của El Salvador. Ngài đã bị ám sát khi đang cử hành thánh lễ tại quê nhà. Vị cố Tổng Giám mục của San Salvador nổi tiếng vì đã dũng cảm chống lại sự đàn áp quân sự trong cuộc nội chiến đẫm máu tại El Salvador trong những năm 1980. Khoảng 250.000 người đã tham dự lễ tuyên chân phước Ðức cha Romero tại thủ đô San Salvador ngày 23.5.2015.

- Chân phước Nunzio Sulprizio, sinh năm 1817, qua đời vì bệnh ung thư xương khi mới 19 tuổi (năm 1836), và do đó việc tuyên thánh càng thêm ý nghĩa khi được tổ chức trong dịp diễn ra Thượng Hội đồng Giám mục về Giới trẻ. Có một sự trùng hợp thú vị, đó là Ðức Giáo Hoàng Phaolô VI cũng là người đã tuyên chân phước cho Ðức Sulprizio vào năm 1963.

- Cha Francesco Spinelli (1853-1913), người gốc Milan, bắc Ý. Xuất thân từ một gia đình nghèo, ngài là vị sáng lập dòng các Nữ Tu Tôn Sùng Bí Tích Thánh Thể. Dòng này đặc biệt quan tâm giúp đỡ những người cùng khổ bằng nhiều hình thức, đặc biệt là giáo dục. Cha Spinelli được Ðức Gioan Phaolô II tuyên chân phước vào năm 2005.

- Cha Vincent Romano (1751-1831), là cha sở trong hơn 30 năm của giáo xứ Torre del Greco (Ý). Ngài luôn dành tình yêu thương cho những thân phận kém may mắn, đặc biệt là trẻ em nghèo và bệnh nhân. Ngài cũng được Ðức Phaolô VI tuyên chân phước vào năm 1963.

- Nữ tu người Ðức Maria Katharina Kasper (1820-1898), đấng sáng lập dòng Nữ Tỳ Khó Nghèo Của Chúa Giêsu Kitô. Dòng hiện có hơn 3.000 nữ tu, chuyên chăm lo cho người nghèo tại châu Âu, châu Mỹ và Ấn Ðộ. Mẹ Kasper được Ðức Phaolô VI tuyên chân phước vào năm 1978.

- Nữ tu Nazaria Ignacia March Mesa (1889-1943), sinh ra tại thủ đô Madrid của Tây Ban Nha. Gia đình của mẹ Nazaria gặp khó khăn về kinh tế, phải di cư sang Mexico. Tại đây, mẹ đã sáng lập dòng Thập Tự Quân Truyền Giáo, chăm lo cho phụ nữ gặp khó khăn và chủ yếu hoạt động ở các nước châu Mỹ Latinh. Mẹ được Ðức Gioan Phaolô II tuyên chân phước vào năm 1992.

GIANG VÔ YÊN