Ðức TGM Giuse Nguyễn Năng: “Thiên Chúa muốn thanh luyện và đổi mới thế giới”

Dịch Covid-19 vẫn còn đang tiếp diễn khó lường trên thế giới, riêng tại Việt Nam, tình hình dịch ảnh hưởng nghiêm trọng đến nhiều mặt cuộc sống. Thời gian này, đã có những giáo xứ, giáo phận phải tạm ngưng các hoạt động mục vụ đông người, chung tay với xã hội chống dịch.

Ðức cha Giuse Nguyễn Năng, Tổng Giám mục TGP TPHCM vừa có cuộc trao đổi với báo Công giáo và Dân tộc nhằm chia sẻ những thao thức, suy tư của ngài, gởi tới độc giả và các thành phần Dân Chúa.

CGvDT: Dưới cái nhìn đức tin, những tín hữu Công giáo nên nhìn cơn đại dịch Covid-19 này như thế nào, thưa Ðức Tổng?

Ðức Tổng Giám mục Giuse: Nạn dịch Covid-19 tự nó là một sự dữ gây ra biết bao đau khổ cho nhân loại, về mọi phương diện. Tuy nhiên trong cái nhìn đức tin, người tín hữu Công giáo có thể nhận được nhiều điều tích cực từ biến cố đau thương này. Xin nhắc lại mấy điều tôi đã nêu lên trong Thư Hướng dẫn Mục vụ ngày 19.3.2020.

Chúng ta nhận ra rằng con người chỉ là thụ tạo yếu đuối mỏng manh, hoàn toàn tùy thuộc vào Thiên Chúa là Chủ tể muôn loài. Biết bao bác sĩ khoa học gia tài giỏi, người giàu có, quyền lực, bao nhiêu cường quốc tiên tiến, cho đến nay vẫn bất lực trước nạn dịch. Virus corona dạy con người khiêm tốn hơn.

Nhờ nạn dịch, nhiều người biết sám hối và định hướng lại cuộc đời để hướng tới Thiên Chúa vĩnh cửu. Thay vì cuộc sống xô bồ, hối hả và bị cuốn hút vào công việc, tiền bạc, con người biết sống chậm lại và cân nhắc đâu là điều thiết yếu và cái gì là phù du. Ðôi lúc Thiên Chúa làm ngắt quãng các kế hoạch và sự bình an của chúng ta để cứu chúng ta khỏi vực thẳm không thấy.

Một virus nhỏ bé lại có khả năng đảo lộn cuộc sống cả thế giới. Còn biết bao sức mạnh khác của muôn loài trong hoàn vũ. Ðã có nhiều lúc thiên nhiên “nổi loạn” với con người. Chúng ta được dạy cần phải tôn trọng thiên nhiên và sử dụng vạn vật theo ý định của Thiên Chúa sáng tạo, với lương tâm đạo đức và tinh thần trách nhiệm.

Những tháng ngày này, đại dịch giúp nhiều người thay đổi lối sống, chẳng hạn dành nhiều thời gian hơn để sống với và sống cho những người trong gia đình; biết sống liên đới, quảng đại chia sẻ, hy sinh giúp đỡ người nghèo khổ bệnh tật… Có thể nói, cơn đại dịch tựa như một đại hồng thủy, qua đó Thiên Chúa thanh luyện và đổi mới thế giới. Nếu nhân loại biết mở mắt và lắng nghe, mùa tai họa lại thành mùa ân phúc.

Các thánh lễ ngày thường hiện tại được cử hành với số ít người tham dự và tuân thủ quy định y tế

Hiện tại, nhiều giáo phận trên cả nước đã tạm dừng các sinh hoạt cộng đồng, và tham dự Phụng vụ từ trực tiếp cũng được chuyển sang trực tuyến qua các phương tiện truyền thông. Ðây là lần thứ hai đời sống các Giáo hội địa phương bị ngưng trệ do dịch. Xin Ðức Tổng nhắn gởi một vài tâm tình đến Dân Chúa về sự hy sinh này?

Ðức Tổng Giám mục Giuse: Lần này việc giãn cách xã hội không triệt để như lần trước, nên các tín hữu vẫn có thể tập trung không quá 30 người để tham dự thánh lễ. Các linh mục được phép dâng nhiều lễ hơn trong một ngày. Tuy nhiên, trong thực tế, rất nhiều anh chị em vẫn không được thực sự tham dự thánh lễ, và nhất là không được đón rước Chúa Giêsu Thánh Thể là nguồn sống của người Kitô hữu. Ðối với chúng ta, đó là một sự hy sinh rất lớn. Nhưng mặt khác, chính sự đói khát thiêng liêng này lại giúp mỗi người siêng năng cầu nguyện hơn, quý trọng việc lắng nghe Lời Chúa hơn, khao khát kết hợp mật thiết với Chúa hơn.

Dự thánh lễ trực tuyến không thể thay thế việc đích thân tham dự thánh lễ tại nhà thờ, nhưng có thể nâng đỡ đời sống đức tin nếu biết tham dự cách nghiêm túc sốt sắng như thể đang tham dự thực sự trong nhà thờ. Nếu có thể, nên sắp xếp để tham dự đồng thời với chính lúc linh mục đang cử hành thì tốt hơn là xem lại.

Trong đợt giãn cách lần trước, qua việc tham dự phụng vụ trực tuyến, nhiều gia đình đã có thể tập họp các thành viên để cầu nguyện chung. Nhiều gia đình đã lấy lại được thói quen đọc kinh chung đã bị mất từ nhiều năm qua. Ước mong các gia đình giữ thói quen cầu nguyện chung này mãi mãi, vì đó chính là nguồn mạch đem lại ánh sáng, bình an và niềm vui cho các gia đình, là mối dây liên kết mọi thành viên trong tình yêu.

Phụng vụ trực tuyến, một phương cách nâng đỡ đời sống đức tin trong mùa dịch

Thưa Ðức Tổng, bên cạnh việc tham dự Phụng vụ trực tuyến, Dân Chúa có thể tận dụng thời gian để bồi bổ đức tin, đức cậy, đức mến và cộng tác với xã hội ra sao?

Ðức Tổng Giám mục Giuse: Vì lý do bất khả kháng, các Kitô hữu được miễn chuẩn bổn phận tham dự thánh lễ Chúa nhật, nhưng không phải vì thế mà chúng ta sao nhãng việc cầu nguyện, vì cầu nguyện là sức sống của người Kitô hữu. Cá nhân mỗi người cần sắp xếp thời gian để cầu nguyện riêng theo những cách thức khác nhau, như cầu nguyện với Lời Chúa, chầu Thánh Thể, lần hạt Mân Côi hoặc Lòng Chúa Thương xót…

Dù cộng đoàn không thể tập trung đông người để tham dự phụng vụ, nhưng các nhà thờ vẫn mở cửa, nên các tín hữu có thể quy tụ thành những nhóm nhỏ vài ba chục người, dĩ nhiên giữ khoảng cách và đeo khẩu trang. Chúa hứa : “Nếu hai người hợp lời cầu xin bất cứ điều gì, Cha Thầy sẽ ban cho” (Mt 18, 19).

Là Hội Thánh của Chúa, chúng ta hãy đóng góp phần rất quan trọng của mình là cầu nguyện cho thế giới. Ðó là một sứ mạng cao cả. Tôn giáo không phải là chuyện xa xỉ, nhưng là linh hồn của cuộc sống nhân loại. Không có tôn giáo, nhân loại sẽ mất định hướng và không biết sẽ đi về đâu.

Ngoài ra, trong cơn đại dịch này, các Kitô hữu hãy chung tay với mọi thành phần xã hội để giúp đỡ những ai nghèo đói, bệnh tật, những người đau khổ về thể xác cũng như tinh thần. Chúng ta hãy chứng tỏ mình là môn đệ của Chúa qua việc thực thi đức ái cách quảng đại, biểu lộ tình liên đới và chia sẻ. Ước mong đừng ai tham lam ích kỷ, đừng ai lợi dụng tình huống khó khăn của người khác để kinh doanh trục lợi.

Giúp nhau vượt qua khó khăn

Năm nay là năm mục vụ ưu tiên dành cho Giới trẻ, lại diễn tiến trong bối cảnh dịch bệnh. Nhiều hoạt động, sinh hoạt vốn đã lên khuôn sẵn rồi bị tạm ngưng, xin Ðức Tổng có đôi lời chia sẻ với người trẻ Công giáo?

Ðức Tổng Giám mục Giuse: Ðúng là nhiều hoạt động đã chuẩn bị cho kế hoạch “Mục vụ ba năm dành cho giới trẻ” nhưng phải ngưng lại vì đại dịch. Dù vậy, trong mức độ có thể, các linh mục, tu sĩ và các tông đồ giáo dân tại các giáo xứ hãy cố gắng phát huy sáng kiến giúp người trẻ đào luyện bản thân để họ có thể dấn thân phục vụ xã hội và Giáo hội.

Mục tiêu của năm 2020 là “đồng hành với người trẻ hướng tới sự trưởng thành toàn diện”. Ước mong mỗi người trẻ hãy ý thức trách nhiệm về chính cuộc đời của mình, rèn luyện bản thân để phát triển hài hòa về mọi phương diện, không chỉ về thể xác, về tiền bạc của cải, mà còn về văn hóa, về khả năng suy nghĩ và phân định để sống có lý tưởng, chọn lựa những điều cao đẹp; tập luyện các đức tính nhân bản như sống theo sự thật, lương tâm ngay thẳng, công bằng, tinh thần trách nhiệm, lòng nhân ái bao dung…; và nhất là nuôi dưỡng và thực hành đức tin để lớn lên trong đời sống Kitô hữu.

Có thể nói đây là chương trình sống của mỗi bạn trẻ trong suốt cuộc đời. Các bạn được đồng hành, được chỉ lối và nâng đỡ, nhưng chính các bạn phải tự mình bước đi với nỗ lực của chính mình và sự trợ giúp của ơn Chúa. Các bạn hãy sống có lý tưởng và lội ngược dòng xu hướng dễ dãi để đừng uổng phí và nhất là đừng đánh mất cuộc đời. Cầu chúc các bạn luôn được Ðức Kitô Phục Sinh đồng hành như hai môn đệ Emmaus, để cuộc đời luôn tràn đầy niềm vui và hy vọng mà loan báo Tin Mừng Phục sinh cho tha nhân.