Vai trò tôn giáo trong các hoạt động xã hội

Việt Nam có khoảng 27 triệu người theo các tôn giáo, nên tôn giáo có ảnh hưởng trực tiếp đến hơn ¼ dân số Việt Nam hiện nay. Cũng vì vậy, những phong trào xã hội nếu gắn với tôn giáo đều có tác động ảnh hưởng lớn đến cộng đồng dân cư. Hơn nữa, tín hữu các tôn giáo thường lắng nghe và tôn trọng chức sắc của mình, nên sự vận động từ phía các tổ chức tôn giáo, thông qua vai trò chức sắc, sẽ có sức lan tỏa ảnh hưởng mạnh mẽ, sâu rộng trong xã hội.

Ngày nay, các hoạt động thường hướng đến những vấn đề chung của cộng đồng như môi trường, dịch bệnh, người nghèo, người bệnh. Trong bối cảnh như vậy, một mặt các tôn giáo không ngừng đào sâu niềm tin để có những dấn thân hợp với thời đại. Mặt khác về cơ chế chính sách Nhà nước, cũng tạo ra những môi trường phù hợp, thuận lợi hơn để phát huy các giá trị văn hóa, đạo đức cũng như các nguồn lực của tôn giáo hướng tới việc góp phần xây dựng và hoàn thiện con người về mặt luân lý, đạo đức, nhân bản, đào tạo con người toàn diện.

Khi tôn giáo thể hiện tích cực vai trò trong các hoạt động xã hội, cũng chính là lúc các giá trị tôn giáo được phát huy. Các phong trào dấn thân xã hội của các tổ chức tôn giáo sẽ làm gia tăng mối tương quan hỗ tương giữa xã hội và tôn giáo. Từ đó tìm ra những điểm gặp để cùng xây dựng đời sống con người và phát triển cộng đồng tích cực nhất. Vận động các tôn giáo tham gia các phong trào, hoạt động xã hội là một truyền thống của Chính phủ Việt Nam từ 1945 đến nay. Điều này tốt cho khối đại đoàn kết dân tộc, giúp đạo đi vào đời, tôn giáo đồng hành cùng dân tộc. Việc nhất quán và luôn tôn trọng quyền tự do tín ngưỡng tôn giáo đã góp phần thúc đẩy tín hữu các tôn giáo ngày càng dấn thân trong các phong trào do Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể chính trị xã hội phát động.

Mọi tôn giáo luôn thăng tiến con người, nên luôn hướng con người tới việc làm lành tránh dữ. Việc yêu thương giúp đỡ nhau cũng là một điểm mạnh tự nhiên vốn có của các tôn giáo. Do đó khi phát động các phong trào, ngoài việc tôn trọng niềm tin tôn giáo, cần chú trọng tới tính tương thích giữa giáo lý với mục đích và hành động của các hoạt động, để từ đó có thể huy động mạnh mẽ các nguồn lực tôn giáo vào phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội.

Nhiều tôn giáo tham gia tích cực vào hoạt động xã hội không phải để giành những bằng khen hay giải thưởng, nhưng đó là cách thể hiện niềm tin tôn giáo qua những hành động cụ thể nơi tha nhân.

Ngô Quốc Đông