Cho dù công nghệ phát triển đến đâu, vai trò của sách in và tương tác đọc vẫn có ý nghĩa căn bản; tuy nhiên, quy luật chạy theo cái tiện, lợi, nhanh… của số đông đã khiến văn hóa đọc chông chênh hụt hẫng. Tình trạng suy giảm lượng người đọc sách in diễn ra trên toàn cầu và không còn là điều mới. Trong đó, độc giả thuộc thành phần học sinh cũng không tránh khỏi bị lôi cuốn vào thiết bị di động và thế giới mạng. Trước tình hình này, các trường học đã chú tâm hơn đến việc chăm chút thư viện học đường để truyền cảm hứng đọc sách cho các em.
Thầy Nguyễn Phong Thu, quản lý thư viện một trường tiểu học ở An Giang nhận xét, nếu chịu khó tạo hấp lực đọc như phát động ở các buổi họp dưới cờ, trang hoàng thư viện thuận tâm lý các em, gầy dựng lượng đầu sách thích hợp, vẫn có lượng độc giả duy trì không khí thư viện nơi trường học. Thầy cho biết, các đầu sách trong danh mục truyện tranh vẫn được các em ưu ái đọc, cùng các sách tìm hiểu khoa học thường thức giải trí theo lứa tuổi.
Có những trường học quan tâm đầu tư để tạo hứng thú đọc cho học sinh, như trường tiểu học Nguyễn Viết Xuân (Yên Bái) thiết kế không gian xanh, thoáng mát, gần gũi và thân thiện, thậm chí có mô hình phỏng theo các câu chuyện cổ tích để tạo sự gần gũi với các bạn đọc nhí. Thư viện có sự kết hợp giữa truyền thống và hiện đại, có máy tính kết nối mạng để truy cập thư viện số khi cần… Tất cả tạo thêm sự sinh động, mới mẻ, lôi cuốn các em tìm đến với việc đọc và tra cứu hơn.
Thư viện Trường Đinh Thiện Lý (TPHCM) với cấp THCS và THPT không chỉ gây ấn tượng bởi sự rộng rãi, trang thiết bị tiện nghi và đầu sách phong phú, mà còn thu hút các em học sinh với nhiều hoạt động khuyến đọc, hình thành và phát triển thói quen đọc được tổ chức trong năm học. Như hồi tháng 11.2023 vừa qua, trường đã tổ chức tuần triển lãm sách với chủ đề “Văn hóa đọc trong thời kỳ chuyển đổi số”, với nhiều hoạt động: trưng bày sách, thi đua đọc sách, chia sẻ sách… dành cho học sinh toàn trường. Những hoạt động này thể hiện sự thích ứng với xu hướng hiện đại của thư viện và nỗ lực của nhà trường trong việc xây dựng, phát triển văn hóa đọc. Học sinh được tạo điều kiện tiếp cận sách và lan tỏa tình yêu sách…
Trò chuyện với một số học sinh về chuyện đọc sách, càng thấy rõ hơn việc chăm chút thư viện trường học, đã tạo được hấp lực đối với các em như thế nào. Em Nguyễn Thu Phương, học sinh lớp 5 một trường tiểu học ở Bạc Liêu cho hay, bản thân vẫn duy trì thói quen đến thư viện trường để mượn sách về nhà hay đọc tại chỗ, vì “con và một số bạn cùng lớp vẫn thích truyện tranh và các tài liệu hướng dẫn, tham khảo”. Cùng là học sinh lớp 5, em Bảo Châu ở trường Nguyễn Viết Xuân (Yên Bái) và nhóm bạn cùng trang lứa cũng thích đọc truyện tranh. Không gian trang trí đẹp nơi thư viện trường mình càng thu hút nhóm bạn của Bảo Châu hơn. Một học sinh lớp 8 trường Đinh Thiện Lý thì bày tỏ niềm tự hào về các sinh hoạt của thư viện trường mình. Theo em, các hoạt động Triển lãm sách, Lớn lên cùng sách, Sách và sáng tạo… tổ chức tại trường, không chỉ khuyến khích việc đọc sách nơi học sinh mà còn khơi nguồn cảm hứng sáng tạo cho các em.
Rõ ràng, nếu chăm chút đầu tư hạ tầng, sách, thái độ phục vụ, nỗ lực tiếp cận học sinh, sinh viên… sẽ khơi gợi hứng thú đọc. Hàng vạn độc giả tiềm năng ở ghế học đường các cấp sẽ nuôi nấng văn hóa đọc, lan tỏa tích cực văn hóa tao nhã hữu ích ấy đến số đông từ gia đình, cộng đồng.
Chính các em học sinh, sinh viên sẽ giữ gìn ngọn lửa văn hóa đọc hơn bất kỳ đối tượng người đọc nào khác.
NGUYỄN PHAN
Bình luận