Chiều hôm ấy, lúc vừa dắt xe vào sân, tôi bắt gặp bác Năm hàng xóm ngồi lặng lẽ trước hiên nhà. Cái dáng vốn nhanh nhẹn, hoạt bát của bác nay như bị chùng xuống. Chiếc điện thoại vẫn còn sáng trên tay, màn hình xanh nhạt hắt lên gương mặt đã hằn nhiều nếp nhăn. Tôi lại gần, khẽ hỏi thăm bác có chuyện gì. Bác chỉ cười, một nụ cười gượng gạo, rồi lắc đầu rất nhẹ. Mãi một lúc sau, bác mới kể rằng mình vừa bị lừa qua mạng. Vài lời hỏi han tưởng như chân thành, vài dòng tin nhắn tự xưng là người quen cần giúp gấp, rồi số tiền bác dành dụm mấy tháng để sửa lại mái nhà cũ bỗng biến mất chỉ sau một lần chuyển khoản.
Bác bảo, điều làm bản thân buồn là cảm giác hụt hẫng khi nhận ra ở đâu đó, có người đã lợi dụng lòng tin của mình. Tôi chợt thấy lòng nặng xuống và không thể cất thêm lời nào. Có một thực tế của thời hiện đại: người ta có thể chạm vào nhau chỉ bằng một đầu ngón tay, có thể gởi đi hàng trăm lời hỏi thăm trong vài phút, có thể ở bên nhau qua một chiếc điện thoại suốt cả ngày dài, nhưng đôi khi, tất cả những kết nối ấy lại không mang theo chút hơi ấm nào. Công nghệ càng giúp con người kết nối dễ dàng, lòng người đôi khi lại càng có nguy cơ xa nhau. Đứng im bên bác khá lâu, tôi nhìn màn hình điện thoại. Thứ ánh sáng xanh lạnh lẽo phủ lên buổi chiều đang ngả tối. Và trong khoảnh khắc ấy, tôi nghĩ công nghệ vốn không có lỗi, vì nó chỉ là một cánh cửa. Điều quan trọng là phía sau cánh cửa ấy, người ta mang đến cho nhau điều gì.
Tối hôm đó, khi trở về phòng, tôi mở lại cuốn Carlo Acutis: Từ tin học đến thiên đàng của Nicolas Gori. Giữa những câu chuyện, tin tức khiến tôi hoài nghi về thế giới số, cuốn sách hiện ra như một khoảng lặng dịu dàng. Sách kể về Carlo Acutis, một cậu thiếu niên lớn lên giữa thời đại công nghệ, yêu thích máy tính, say mê những dòng mã lệnh, nhưng chưa bao giờ để mình trở thành một phần vô cảm của thế giới ấy. Đọc càng kỹ, tôi càng thấy đây không chỉ là câu chuyện về một người trẻ sống đạo sốt sắng. Điều thú vị là “cậu Carlo” cho ta thấy công nghệ có thể trở thành một con đường rất đẹp, nếu biết bước trên đó bằng một trái tim tử tế. Giữa lúc nhiều người dùng mạng để đánh bóng bản thân, để phô bày, để tranh giành sự chú ý, Carlo lại âm thầm dùng khả năng tin học của mình để thiết kế website cho giáo xứ, cho các hoạt động thiện nguyện, giúp những điều tốt lành được lan xa hơn.
Tôi đã dừng lại rất lâu ở chi tiết Carlo luôn quay lại cổng chính chỉ để chào bác bảo vệ mỗi sáng. Nghe qua tưởng nhỏ nhặt, dễ lướt qua, nhưng chính những điều nhỏ như thế lại khiến lòng người khẽ rung lên. Đọc đến đó, tôi bỗng nhớ lại hồi còn học cấp ba. Một hôm trời mưa lớn, tôi loay hoay dắt xe qua vũng nước ngập trước cổng. Bác Năm đã bước tới, xắn cao ống quần, đẩy giúp tôi qua đoạn lầy trên con đường đất. Bác chỉ dặn dò: “Đi cẩn thận nghen con!”. Câu nói ấy rất giản dị. Có những sự tử tế đi qua đời mình nhẹ như một cơn gió, lúc ấy ta có thể không để ý. Đến khi lớn hơn, tôi mới nhận ra chúng từng âm thầm sưởi ấm lòng mình biết bao.
Có lẽ vì thế, câu chuyện về Carlo khiến tôi cảm thấy gần gũi. Không phải vì cậu làm những điều phi thường ngoài sức tưởng tượng, mà bởi cậu đã sống những điều rất bình thường bằng một sự chân thành hiếm có. Cậu bảo vệ bạn bị bắt nạt, quan tâm đến những người nghèo, và còn mang cả ống heo tiết kiệm để giúp người khác. Carlo dùng tri thức, khả năng, tuổi trẻ của mình như một món quà để trao đi. Những việc ấy giống như ánh đèn vàng hắt ra từ một căn bếp nhỏ trong đêm, không rực rỡ nhưng đủ để ai đi ngang cũng thấy lòng mình thêm vững chãi.
Điều sâu xa nhất mà cuốn sách này cho tôi có lẽ là một câu hỏi âm thầm: Giữa thế giới ngày càng hiện đại, liệu con người có đang quên cách sống gần nhau? Chúng ta học rất nhanh cách kết nối, nhưng lại học quá chậm cách thấu cảm. Chúng ta biết cách gởi đi thật nhiều biểu tượng trái tim, nhưng đôi khi lại quên nói một lời yêu thương với người đang ngồi cạnh mình.
Khép sách lại, tôi lại nhớ đến gương mặt buồn rầu của bác Năm chiều hôm nào. Ngoài hiên, trời đã tối hẳn. Ánh đèn từ những ô cửa sổ quanh xóm hắt xuống mặt đường loang loáng. Chiếc điện thoại trên bàn vẫn sáng lên từng đợt báo tin nhắn mới. Tôi chỉ mong, giữa những ánh sáng xanh của màn hình, người ta vẫn nhớ dành cho nhau một chút tử tế.
Minh Tân
Bình luận