Có thể học chữ “lễ” mọi nơi mọi lúc

Nhiều người thường quy trách nhiệm cho nhà trường trong việc giáo dục chữ “lễ”. Nhưng thực tế, chúng ta có thể học được chữ “lễ” mọi nơi, mọi lúc.

VAI TRÒ NHÀ ĐẠO

Linh mục Giuse Trần Ngọc Xưa (Chánh xứ Thiềng Đức - GP Vĩnh Long): Ở các trường học, học trò rất quen thuộc với câu “Tiên học lễ, hậu học văn”. Tuy nhiên, việc giáo dục chữ “lễ” cho học trò không phải là trách nhiệm của riêng môi trường sư phạm mà mọi giáo xứ đều có thể chung tay. Chẳng hạn, các nữ tu, giáo lý viên, ngoài việc truyền đạt kiến thức Giáo hội, Kinh Thánh cho các em, sẽ lồng ghép thêm những bài học nhân bản về thái độ lễ phép, lịch sự, biết kính trên nhường dưới, tôn trọng, giúp đỡ người khác qua một câu chuyện, đoạn phim, hình ảnh, trò chơi sinh hoạt... Thông qua đó, các em vận dụng vào ngay trong những mối tương quan hằng ngày như ở nhà thờ biết chào hỏi, trả lời “dạ/thưa” với các dì, anh chị huynh trưởng; về nhà thì kính trọng, vâng lời cha mẹ, nhường nhịn lẫn nhau. Tôi nghĩ chữ “lễ” cần được thực hiện từ những điều gần gũi, nhẹ nhàng như thế. Và như vậy mới thực sự là đang giáo dục giá trị sống cho thế hệ tương lai.

MÔI TRƯỜNG VUN ĐẮP TUYỆT VỜI

Nguyễn Mỹ Hương (Quận 3, TP HCM): Chữ “lễ” bao hàm nhiều ý nghĩa nhưng có thể hiểu là sống đúng theo quy chuẩn xã hội. Có nhiều môi trường để mình học hỏi vấn đề này nhưng riêng tôi, không ở đâu chữ “lễ” được dạy kỹ càng, sâu đậm bằng chính trong gia đình mình. Sống trong một gia đình ba thế hệ, chính gương sáng của ông bà, cha mẹ giúp tôi học được nhiều điều. Ông bà quan tâm, chỉ bảo con cháu điều hay, lẽ phải, luôn khuyên bọn trẻ chúng tôi siêng năng kinh nguyện, dự thánh lễ, dùng những kinh nghiệm, cách sống bản thân để dạy lại chúng tôi về việc đối nhân xử thế. Cha mẹ sống yêu thương, gắn bó với nhau, thảo hiếu, vâng lời ông bà, tốt với họ hàng, xóm giềng... Tất cả tạo thành một gia đình thuận hòa, rèn luyện chúng tôi thành những con người lễ phép, biết vâng lời, yêu thương và tôn trọng người khác.

TẤM GƯƠNG CHÂN THỰC VÀ GIẢN DỊ

Nguyễn Văn Thiên (Thợ mộc, Cầu Quan – Trà Vinh): Những người bình thường nhất cũng có thể là tấm gương rất gần gũi để mình học hỏi chữ “lễ”, nếu họ có sự lễ độ, biết kính trên nhường dưới trong công việc và cuộc sống, được bộc lộ một cách chân thật, giản dị. Chữ lễ nói lên lễ nghĩa, lễ phép, kính trọng và một hàm ý ít được nhắc đến, đó là sự tuân thủ phép tắc và làm tròn bổn phận của mình. Điều này, những người lao động chân tay có khi là “thầy” dạy chúng ta và chính bản thân tôi cũng học được rất nhiều từ đàn anh và đàn em trong nghề. Tính chịu thương chịu khó, chăm chỉ lao động của họ là một lời nhắc nhở chân thực nhất cho những ai vô tình đánh rơi mất chữ “lễ”.

NÊU GƯƠNG SÁNG

Vũ Xuân Khu (Giáo viên, Q.11 - TP.HCM): “Lễ” là nguyên tắc ứng xử của mọi thời đại, cần mọi người đồng tâm thể hiện, nhất là trong bối cảnh xã hội ngày nay đang bị khủng hoảng về đạo đức nơi nhà trường, trong gia đình cũng như ngoài xã hội. Ứng xử lịch sự, có văn hóa là điều mà bất cứ ai cũng cần phải học và rèn luyện hằng ngày. Để dạy con trẻ về “chữ lễ”, thầy cô giáo phải là những người đầu tiên biết nêu gương sáng cho học sinh noi theo trong quá trình giúp con trẻ hình thành nhân cách. Từ những hành động rất nhỏ như một lời xin lỗi, lời cảm ơn, lời ăn tiếng nói, thái độ kính trên, nhường dưới, thân thiện, hòa nhã, lịch sự..., đó là cách chúng ta giúp con trẻ thực hành chữ “lễ” một cách thiết thực nhất và khiến chúng luôn tự giác hành động mà không cần sự nhắc nhở của người lớn.

BẠN BÈ GIÚP TÔI HỌC CHỮ LỄ

Ngô Vũ Thiên Quang (Sinh viên Đại học Sư phạm TPHCM): Trong cuộc sống hằng ngày, khi giao tiếp với bạn bè xung quanh, tôi đã học được chữ “lễ” qua thái độ tôn trọng lẫn nhau và nhất là đối với người lớn tuổi hơn. Tôi may mắn có một số bạn bè dù địa vị trong xã hội không cao nhưng họ lại có cách đối nhân xử thế rất lễ độ và sẵn lòng giúp đỡ người khác. Họ luôn thể hiện sự quan tâm của mình khi gặp gỡ bạn bè, người trên hoặc kẻ dưới bằng cách chào hỏi thân thiện. Chính những điều đó đã giúp tôi suy nghĩ về chữ “lễ” để sau này truyền đạt cho các học trò của mình.