Với nhiều công nhân, người lao động tại các đô thị lớn và khu công nghiệp, mua một căn nhà vẫn là mục tiêu vượt quá khả năng tài chính. Giá nhà cao, thu nhập chưa ổn định, cùng chi phí sinh hoạt khiến thuê nhà trở thành lựa chọn thực tế hơn. Vì vậy, việc tăng nguồn cung nhà ở xã hội cho thuê cần được xem là một phần quan trọng của chính sách an sinh, thay vì chỉ tập trung vào nhà ở xã hội để bán.
Bộ Xây dựng vừa được Chính phủ giao nghiên cứu tăng chỉ tiêu nhà ở xã hội cho thuê tại các địa phương giai đoạn 2026-2030, đồng thời giảm chỉ tiêu nhà ở xã hội để bán. Bộ cũng được yêu cầu hoàn thiện pháp luật về nhà ở cho thuê, trong khi Ngân hàng Nhà nước định hướng các tổ chức tín dụng dành nguồn vốn cho những lĩnh vực ưu tiên, trong đó có nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê và hạ tầng thiết yếu. Đây không chỉ là sự điều chỉnh về tỷ lệ giữa nhà để bán và nhà để thuê. Đằng sau đó là một cách nhìn xa về nhu cầu an cư.
Thực tế cho thấy không phải người lao động nào cũng cần hoặc có khả năng trở thành chủ sở hữu một căn hộ ngay trong vài năm đầu lập nghiệp. Công nhân từ các tỉnh đến thành phố làm việc, người trẻ mới lập gia đình, người có thu nhập thấp hoặc việc làm chưa ổn định cần một nơi ở an toàn, có giá phù hợp và thuận tiện cho công việc, trước khi tính đến chuyện mua nhà. Với nhóm này, một căn hộ cho thuê ổn định chắc chắn có giá trị thiết thực hơn một chính sách mua nhà mà họ chưa đủ khả năng tiếp cận.
Nói vậy để thấy nếu chỉ đặt trọng tâm vào việc giúp người dân mua được nhà, một bộ phận không nhỏ vẫn có thể đứng ngoài cơ hội thụ hưởng. Mở rộng nhà ở xã hội cho thuê chính là mở rộng thêm một cánh cửa tiếp cận chính sách.
Dầu vậy, tăng số lượng căn hộ cho thuê có lẽ mới chỉ là bước đầu. Một căn nhà giá thấp nhưng nằm quá xa nơi làm việc, thiếu trường học, cơ sở y tế, giao thông công cộng và các dịch vụ thiết yếu thì chưa thể gọi là một giải pháp an cư toàn vẹn; người thuê có thể tiết kiệm được tiền nhà nhưng lại phải trả bằng nhiều giờ di chuyển mỗi ngày, thêm chi phí đi lại và giảm thời gian dành cho gia đình. Do đó, việc phát triển nhà ở xã hội cho thuê cần được đặt trong quy hoạch tổng thể của từng địa phương. Quỹ đất sạch phải được chuẩn bị sớm; vị trí dự án phải gắn với nơi làm việc, giao thông và các thiết chế xã hội. Đối tượng được thuê cũng cần được xác định công khai, minh bạch, có cơ chế kiểm tra thường xuyên để chính sách đến đúng người cần, thay vì trở thành một nguồn lợi cho người có khả năng đầu tư, đầu cơ. Một vấn đề khác cũng cần được quan tâm là chất lượng cuộc sống của người thuê. Nhà ở xã hội không thể chỉ được tính bằng số căn hộ hoàn thành. Dự án phải đảm bảo không xuống cấp nhanh, không thiếu không gian sinh hoạt chung và an ninh.
PHONG DIỆP
Bình luận