Học hỏi Phúc Âm Chúa nhật XXVIII thường niên - năm A

Mt 22,1-14 

Lm Antôn Nguyễn Cao Siêu, SJ phụ trách

1. Đọc ba dụ ngôn liên tiếp ở Mt 21,28-32; 21,33-46 và 22,1-10. Xin cho biết điểm giống nhau trong ba dụ ngôn trên.

- Ba dụ ngôn trên có những điểm giống nhau. Cả ba đều được Đức Giêsu nói với các nhà lãnh đạo Do Thái giáo ở sân Đền thờ Giêrusalem. Trong cả ba dụ ngôn, ta đều thấy thái độ không tin, từ chối, hay chống đối Đức Giêsu của giới lãnh đạo tôn giáo hay của dân Do Thái: người con thứ hai không vâng lời cha đi làm vườn nho; các tá điền chẳng những không nộp hoa lợi mà còn giết các đầy tớ và con trai của chủ vườn nho; các khách được mời từ chối dự tiệc cưới của hoàng tử (Mt 21,28 - 22,14). Trong cả ba dụ ngôn, đều có hình phạt cho thái độ trên đây: giới lãnh đạo tôn giáo bị vào Nước Thiên Chúa sau những người tội lỗi (Mt 21,31); họ bị tiêu diệt và lấy lại vườn nho (Mt 21,41); những người được mời dự tiệc cưới thì bị loại (Mt 22,7-8). 

2. Dụ ngôn hôm nay có những nhân vật: ông vua, con trai của vua, các đầy tớ, và quan khách đã được mời. Họ tượng trưng cho ai?

- Trong dụ ngôn hôm nay, ông vua tượng trưng cho Thiên Chúa, con trai của vua là hình ảnh của Đức Giêsu (Mt 21,37; 22,2). Các đầy tớ được sai đến là các ngôn sứ trong Cựu Ước và Tân Ước. Quan khách được mời từ đầu là dân Do Thái trong Mt 22,1-7, và sau đó là dân ngoại trong Mt 22,8-10. Tiệc cưới tượng trưng cho bữa tiệc thiên sai được nói đến trong sách Isaia 25,6.

3. Đọc dụ ngôn hôm nay, bạn có biết chú rể là ai không? Xem thêm Mt 9,15 và 25,1. Đức Giêsu hay ví mình với ai?

- Nhân vật con trai của vua trong dụ ngôn này chính là hoàng tử, cũng là chú rể của đám cưới (Mt 22,2). Trong Tin Mừng Mátthêu, nhân vật chú rể thường tượng trưng cho Đức Giêsu. Chính Ngài tự ví mình như một chàng rể, và ví các môn đệ như khách dự tiệc cưới (Mt 9,15). Trong dụ ngôn về mười trinh nữ, ta cũng thấy chuyện tiệc cưới, trong đó chàng rể đến chậm được hiểu là Đức Giêsu (Mt 25,1). Như thế Đức Giêsu hay sử dụng hình ảnh tiệc cưới với chú rể để nói về sứ mạng của mình. Đó là đem đến cho nhân loại niềm vui dồi dào, hạnh phúc viên mãn của ơn cứu độ.

4. Bạn nghĩ gì về thái độ của nhà vua đối với các khách mời? Đọc Mt 22,3-4.

- Nhà vua đã báo trước cho quan khách được mời về tiệc cưới của hoàng tử rồi (Mt 22,3). Khi đến ngày cưới, nhà vua lại sai các đầy tớ đến mời họ, cả thảy hai lần nữa. Lần đầu họ không muốn đến, không rõ vì lý do gì. Nhà vua không nản lòng, sai một nhóm đầy tớ khác đi mời và thậm chí dạy họ cách mời. Lời mời trân trọng cho thấy lòng hiếu khách và cũng cho thấy sự chuẩn bị chu đáo của nhà vua cho bữa đại tiệc: “Này cỗ bàn ta đã dọn xong, bò tơ và bê béo đã hạ rồi, mọi sự đã sẵn. Xin mời quý vị đến dự tiệc cưới!” (Mt 22,4).  Chỉ cần đến tham dự thôi, vì sự hiện diện của quan khách là điều quan trọng cho bữa tiệc này. Ai cũng hiểu nhà vua có một niềm vui lớn lao và ông muốn chia sẻ cho những người ông mời. Ông chỉ mong khách đến đông đủ để bữa tiệc được vui trọn vẹn.

5. Đâu là thái độ của các khách mời đối với nhóm đầy tớ thứ hai? Đâu là phản ứng của ông chủ? Đọc Mt 22,5-7.

- Trước biến cố trọng đại của nhà vua và hoàng tộc, các quan khách lại hững hờ, coi thường lời mời của nhà vua. Họ cho thấy họ đang quan tâm về những chuyện khác quan trọng hơn: chuyện đi thăm nông trại của họ hay chuyện đi buôn (Mt 22,5). Đây thật là một sự sỉ nhục đối với nhà vua khi thấy các quan khách đặt chuyện làm hàng ngày lên trên biến cố trọng đại của con trai mình. Hơn thế nữa, có những khách mời còn bắt các đầy tớ của vua mà hành hạ rồi giết đi (Mt 22,6). Thái độ này cũng giống với thái độ của các tá điền ở Mt 21,35-39. Giống như ông chủ vườn nho (Mt 21,41), nhà vua cũng đã tiêu diệt bọn khách mời sát nhân, hơn nữa còn thiêu hủy cả thành phố của chúng (Mt 22,7).

6. Cuối cùng nhà vua đã cho các đầy tớ ra các nẻo đường (cc. 9-10), mời mọi người bất luận xấu tốt vào dự tiệc cưới của hoàng tử. Những người này tượng trưng cho ai vậy?

- Những quan khách được mời từ đầu tượng trưng cho phần lớn dân Do Thái. Khi dân này từ chối và trở nên không xứng đáng với bữa tiệc nữa, thì nhà vua ra lệnh đi mời mọi người ở khắp nẻo đường, gặp ai tốt xấu cũng mời vào dự tiệc. Nhóm người được mời sau này tượng trưng cho dân Ngoại và cho cả những người Do Thái biết mở lòng đón nhận. Đây là cái nhìn của Mát-thêu về ơn cứu độ phổ quát. Sứ vụ truyền giáo không còn bị giới hạn nơi người Do Thái (Mt 10,5-6; 15,24) nhưng dần dần mở ra cho mọi dân tộc (Mt 28,19). Tất cả đều được mời vào dự tiệc Nước Trời.

7. Đọc dụ ngôn Mt 22,11-14, bạn thấy có gì khó hiểu không?

- Khi đọc dụ ngôn ở Mt 22,11-14, chúng ta thường đặt câu hỏi: tại sao nhà vua lại đòi một người phải mặc y phục lễ cưới, khi người ấy đang ở ngoài đường thì bất ngờ được đưa vào phòng tiệc cưới? Thật ra áo cưới ở đây không nên hiểu theo nghĩa đen. Áo cưới tượng trưng cho một cuộc sống công chính, nghĩa là làm những việc tốt lành. Những người được mời vào dự tiệc cưới hoàng tử, nghĩa là được nhận vào Hội Thánh của Chúa, thì cần phải có cuộc sống xứng hợp với ơn gọi Kitô hữu. Nhà vua đã không trừng phạt những người khác, nhưng chỉ trừng phạt anh này, vì chỉ mình anh không mặc y phục lễ cưới. Anh ta đã im lặng, chấp nhận mình có lỗi (Mt 22,12). Như thế dụ ngôn ở Mt 22,11-14 cũng nhắc nhở về lối sống của những ai đã ở trong Hội Thánh của Chúa.

8. Đọc sách Khải huyền 19,7-8. Từ đó cho biết ý nghĩa của “y phục lễ cưới” ở Mt 22,11-12.

- Sách Khải huyền 19,7 nói đến hôn lễ của Con Chiên là Đức Kitô. Hôn Thê của Con Chiên là Hội Thánh, nàng mặc áo vải gai mịn sáng chói và tinh tuyền. Sau đó sách này giải thích: “Vải gai mịn là những việc công chính của các thánh” (Kh 19,8). Từ đoạn sách này, chúng ta hiểu hơn về “y phục lễ cưới” trong Mt 22,11-12. Dù mọi người chẳng trừ ai đều được mời vào dự tiệc Nước Trời, nhưng ai muốn được dự tiệc cần có đời sống công chính.