Đã hơn hai mươi năm, nhưng mỗi lần nhìn thấy bìa cuốn Hoàng tử bé, tôi lại nhớ về những đêm mùa đông ở vùng cao nguyên năm ấy, nơi tuổi thơ mình đã lớn lên giữa những ngọn đồi đầy gió, những con đường đất đỏ, và sách thì vô cùng hiếm hoi.
Hồi ấy, tôi sống ở gần một xứ đạo nhỏ giữa vùng quê nghèo Tây Nguyên. Cuộc sống ở quê ít thú vui giải trí đến mức một cuốn sách mới cũng là một niềm vui lớn. Ngoài sách giáo khoa, chúng tôi gần như không có nhiều cơ hội tiếp cận với những tác phẩm văn học nổi tiếng. Vì thế, ngày giáo xứ mở một thư viện nhỏ cho thiếu nhi, đó giống như một cánh cửa kỳ diệu mở ra trước mắt tôi. Giữa ít sách cũ của thư viện, tôi bắt gặp cuốn Hoàng tử bé. Dù khi ấy chưa biết nhiều về văn học thế giới, tôi vẫn nghe các anh chị lớn nhắc đến đây là một tác phẩm nổi tiếng. Thế là tôi ngỏ lời mượn ngay. Những đêm sau đó, trong ánh sáng vàng dịu của bóng đèn, tôi lật từng trang sách và bước vào thế giới kỳ lạ của cậu bé đến từ một hành tinh xa xôi.
Thú thật, lúc ấy tôi không hiểu hết những gì mình đọc và phải mất nhiều thời gian xâu chuỗi chi tiết rồi tưởng tượng các hình ảnh trong đầu. Hoàng tử bé đối với tôi là một nhân vật rất kỳ quặc. Cậu nói chuyện với hoa hồng, thuần hóa một con cáo, đi qua nhiều hành tinh nhỏ và gặp những người lớn có những hành động thật khó hiểu. Thế giới ấy xa lạ với thực tế của những đứa trẻ lớn lên giữa nương rẫy, cà phê và những buổi chiều chạy chơi trên đất đỏ như chúng tôi. Nhiều đoạn tôi đọc mà chẳng hiểu tác giả muốn nói gì. Tại sao một con cáo lại bảo rằng “điều cốt yếu thì mắt không nhìn thấy được?” Tại sao người lớn trong truyện lại bị châm biếm nhiều đến thế? Và tại sao cậu bé ấy lại khiến người phi công nhớ mãi? Không hiểu hết, nhưng tôi vẫn bị cuốn hút. Tôi nhớ cuốn sách đọc khi đó do dịch giả Bùi Giáng chuyển ngữ, sau này tôi biết thêm vài bản dịch khác nữa, tuy nhiên, bản dịch của ông Bùi Giáng là thơ mộng nhất. Thật may mắn khi tôi được tiếp cận sách khi còn ở tuổi mộng mơ. Có điều gì đó rất lạ trong cuốn sách khiến tôi liên tưởng giống như một giấc mơ đẹp, vừa mơ hồ vừa hấp dẫn. Tôi đọc đi đọc lại nhiều đoạn, ngắm những bức tranh minh họa đơn giản, và tưởng tượng về những vì sao xa tít trên bầu trời đêm.
Thời gian trôi qua, tôi rời quê đi học rồi đi làm. Sau này, tôi mua lại cuốn sách này do người khác dịch. Lần đọc lại ấy mang đến một trải nghiệm hoàn toàn khác. Ở tuổi trưởng thành, những điều mơ hồ ngày xưa bỗng chốc sáng rõ. Cuốn sách không chỉ dành cho trẻ em mà đó là một tác phẩm viết cho cả người lớn, những người đã đánh mất sự hồn nhiên trong khi nhìn thế giới. Tôi hiểu hơn câu chuyện về hoa hồng, về con cáo, và về trách nhiệm đối với những gì mình đã yêu thương; và nhận ra thông điệp mà tác giả gởi gắm: con người ai cũng phải có trách nhiệm với các mối quan hệ của mình bằng tinh thần trân trọng, xây dựng và kết nối. Những tình bạn, tình thân hay tình yêu đều không tự nhiên mà có. Chúng được tạo nên từ sự quan tâm, chăm sóc từ những điều nhỏ bé mỗi ngày. Có lẽ vì thế mà Hoàng tử bé vẫn sống mãi trong lòng nhiều thế hệ độc giả trên khắp thế giới.
Hòa Bình,
P. Vũng Tàu, TPHCM
Bình luận