Các nhà nghiên cứu cho rằng đã tìm thấy tại Jordan một địa danh trong Thánh Kinh gọi là Mahanaim, cùng với tàn tích cung điện có lẽ từng được các vị vua Israel sử dụng khi xưa.
Mahanaim có từ thời đồ sắt và thuộc một phần của vương quốc Israel cổ đại (còn gọi là vương quốc Phía Bắc). Ngày nay, Mahanaim được gọi là Tall adh-Dhahab al-Gharbi, thuộc lãnh thổ Jordan, theo các nhà khảo cổ học Israel Finkelstein của Đại học Tel Aviv và Tallay Ornan của Đại học Do Thái tại Jerusalem. Đội ngũ các chuyên gia cũng cho rằng đã tìm được tàn tích một cung điện ở Mahanaim, là nơi lui tới của giới tinh hoa cổ đại, bao gồm các vị vua Israel.
Để rút ra kết luận trên, họ nghiên cứu các cổ vật khai quật được ở khu vực, và phân tích những dòng chữ trong Kinh Thánh đề cập đến địa danh Mahanaim.
Xác định Mahanaim
Tên Mahanaim được đề cập 13 lần trong Cựu Ước, và là nơi diễn ra những câu chuyện có ý nghĩa sâu sắc được ghi chép lại. “Mahanaim” (Makhanagim) có nghĩa là “trại đôi” theo ngôn ngữ Do Thái cổ, và lần đầu tiên xuất hiện trong Sách Sáng Thế ở chương 32: “Ông Giacóp đang đi đường thì có những sứ thần của Thiên Chúa gặp ông. Vừa thấy các sứ thần, ông Giacóp nói: ‘Đây là trại của Thiên Chúa’, và ông đặt tên cho nơi ấy là Makhanagim”.
Cuộc nghiên cứu tập trung vào hai ngọn đồi gần nhau trên ở khúc cua của sông Zarka, cách địa điểm con sông hòa vào sông Jordan khoảng 6 cây số. Ngọn đồi phía tây giờ đây gọi là Tall adh-Dhahab al-Gharbi, chứa tàn tích của một thị trấn cổ từng xuất hiện trong một số thời điểm của dòng chảy lịch sử. Các nhà khảo cổ đã tìm được những khối đá chạm khắc tại đây.
Thông tin từ Cựu Ước cũng cho thấy nơi này nằm cạnh một địa danh khác tên Penuel, theo báo cáo đăng trên chuyên san Tel Aviv. Dựa trên chi tiết này, đội ngũ các nhà nghiên cứu tìm được một địa điểm khảo cổ học nhỏ hơn có tên Tall adh-Dhahab esh-Sharqi ở bờ đông của con sông, sát bên Tall adh-Dhahab al-Gharbi. Theo Cựu Ước, Penuel có một đền thờ. Trong quá trình khai quật Tall adh-Dhahab esh-Sharqi, họ phát hiện tàn tích của một nền tảng hình chữ nhật, nhiều khả năng là đền thờ, ở Tall adh-Dhahab esh-Sharqi. Vì thế nếu Tall adh-Dhahab al-Gharbi là Mahanaim, Tall adh-Dhahab esh-Sharqi khi xưa phải là Penuel.
Giáo sư thần học Bartosz Adamczewski của Đại học Kardynała Stefan Wyszyński ở Warsaw (Ba Lan), người không can dự vào nghiên cứu trên, nhận định việc Tall adh-Dhahab al-Gharbi ở gần Tall adh-Dhahab esh-Sharqi giúp xác định vùng đất được gọi tên Mahanaim.
Tàn tích cung điện in dấu chân của các vị vua Do Thái?
Một đội ngũ các nhà khảo cổ Đức đã tiến hành công cuộc khai quật Tall adh-Dhahab al-Gharbi từ năm 2005 đến năm 2011. Trong thời gian này, họ tìm thấy những khối đá khắc những hình ảnh khác nhau. Tổng cộng 10 khối đá được tìm thấy, với một khối đá mô tả cảnh tượng một người đàn ông mang theo một con dê đến bữa tiệc, một khối đá khác khắc họa hai người đứng chơi đàn lia (nhạc cụ cổ). Những khối đá khác khắc hình các chiến mã, cây chà là và đầu sư tử.
Các nhà khảo cổ học Finkelstein và Ornan cho rằng, những khối đá trên nhiều khả năng là phần còn lại của một cung điện của giới thượng lưu thời xưa. Họ cũng phát hiện phong cách đẽo khắc trên đá giống như những bức phù điêu từ thế kỷ thứ VIII Trước Công nguyên ở địa điểm khảo cổ tên Kuntillet’ Ajrud thuộc sa mạc Sinai ở miền đông bắc Ai Cập. Nỗ lực nghiên cứu trước đó tại Kuntillet’ Ajrud cho thấy nơi này từng có giai đoạn thuộc về vương quốc Israel hồi thế kỷ thứ VIII Trước Công nguyên. Những phát hiện tương tự cũng được ghi nhận ở hai địa điểm khảo cổ học thuộc miền nam Syria và Jordan.
Dựa trên các manh mối ở Ai Cập, Syria và Jordan, các khối đá ở Tall adh-Dhahab al-Gharbi cũng được xác định có cùng thời và được tạo ra từ những nghệ nhân liên quan đến vương quốc Israel, và bắt nguồn từ một kiểu cung điện dành cho vua chúa thời xưa. Đội ngũ chuyên gia cho rằng cả Mahanaim và Penuel đều được xây dựng dưới thời Jeroboam II, vị vua thứ 13 của vương triều Israel và cũng được ghi tên trong Cựu Ước. Triều đại của Vua Jeroboam II được đề cập trong Sách Các Vua, cùng với Sách Amos và Hoshea.
Tàn tích cung điện được tìm thấy ở Tall adh-Dhahab al-Gharbi có lẽ từng đón các vị vua Israel. Chuyên gia Finkelstein dẫn các câu chuyện trong Thánh Kinh đề cập việc một vị vua Do Thái có tên Ishbaal đã lên ngôi ở Mahanaim và Vua David tháo chạy đến Mahanaim trong lúc chiến tranh với một trong những người con trai tên Absalom, theo Live Science.
LING LANG
Bình luận